Qazaqstandyq júrgizýshiler sot arqyly jappaı júrgizý quqyǵynan aıyrylýda – esep myńǵa jetti. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda birinshi satydaǵy sottarǵa kólik júrgizý quqyǵynan aıyrý (toqtatý) týraly 5336 talap-aryz kelip tústi. Bul 2025 jylǵy qańtar-maýsymmen salystyrǵanda 3,7 ese kóp jáne kem degende 10 jyldaǵy rekord. Mundaı derekterdi Data Hub QR Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statısıka jáne arnaıy esep komıtetinen keltirdi, dep habarlaıdy infohub.kz.
Talap-aryzdar sanynyń kúrt ósýi qatarynan úshinshi jyl baıqalýda. İsterdi ishki ister organdarynyń laýazymdy tulǵalary bastaıdy. Belsendilik shyńdary avtoshkolalardy baqylaý týraly qoǵamdyq talqylaýlarmen tuspa-tus keledi. Eske sala keteıik, 2016 jylǵy 22 sáýirden bastap avtoshkola ashý úshin mindetti lısenzıalaý men oqý uıymdarynyń tizilimine enýdiń ornyna habarlama jiberý jetkilikti boldy.
Sot arqyly júrgizý quqyǵynan aıyrýdyń negizderiniń biri – júrgizýshilerdi daıarlaý, emtıhan qabyldaý jáne qujattar rásimdeý erejelerin buza otyryp, júrgizýshi kýáligin berý. Buǵan taǵy bir sebep qosylady: eger júrgizýshi tekserýge jiberilgennen keıin eki aı ishinde jol júrý erejelerin bilý emtıhanyn tapsyrmasa, kýáliginen de aıyrylýy múmkin.
Eń kóp talap-aryz Almaty jáne Aqtóbe oblysynyń sottaryna tústi – árqaısysyna 757 is. Kelesi orynda Qaraǵandy oblysy 535 talap-aryzben tur. Osy úsh óńirge el boıynsha isterdiń 38%-y tıesili. Mundaı talap-aryzdar eń az Astanada tirkeldi – barlyǵy 13 nemese jalpy kórsetkishtiń 0,2%-y.
Túsken 5336 talap-aryzdyń 5161-i boıynsha is qozǵaldy. 4251 is qaraldy: 4044 jaǵdaıda talap qanaǵattandyryldy, 207-de – bas tartyldy. Iaǵnı, kóp jaǵdaıda sotqa júgingennen keıin júrgizýshi shynymen kólik júrgizý quqyǵynan aıyryldy.
Avtoshkolalardy baqylaý jaǵdaıyn zań deńgeıinde ózgertý týraly sheshim qabyldandy. 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda olardy ashýdyń ruqsat etý tártibi qaıta engiziledi. Osynyń arqasynda júrgizý quqyǵynan aıyrý týraly talap-aryzdar aǵynyn azaıtýǵa bola ma, ony kelesi statısıka kórsetedi. Buǵan deıin «Kýrsıv Avto» basylymy İshki ister mınıstrligi avtoshkola kýrsanttarynyń sabaqqa qatysýyn bıometrıa jáne geolokasıa arqyly baqylaýdy usynǵanyn habarlady. Sondaı-aq, qazaqstandyqtar Birikken Arab Ámirlikterinde otandyq júrgizýshi kýálikterimen júre alatyny aıtyldy.