InfoHub Logo

Шығыс Қазақстан облысында 13 жастағы кәмелетке толмаған қызбен жыныстық қатынас жасаған ер адамға қатысты сот үкімі шықты. Қыздың туыстары бұл жазаның тым жеңіл екенін айтып, наразылық білдіруде.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Оқиға 2025 жылы 20 қазанда Қатонқарағай ауданында болған. 1995 жылы туған ер адам Lada Granta автокөлігімен бір ауылдан екінші ауылға келген. Ол кәмелетке толмаған қызбен кездесуді алдын ала жоспарлап, оны көлікке отырғызып, әңгімелескен. Кейін қыздың келісімімен жыныстық қатынасқа түскендігі айтылады.

Туыстарының нұсқасы

Алайда, жәбірленушінің туыстары мұны жоққа шығарады. Қыздың анасы Индираның айтуынша, ер адам қызына шырын мен круассан сатып алып берген соң, оны үйіне апаруға уәде берген. Бірақ жолда, екі ауылдың арасындағы далада көлікті тоқтатып, қызының телефонын тартып алып, өшіріп тастаған. Содан кейін оны зорлаған.

«Қызым алғашында қорқып, ештеңе айтпады. Кейін мен білген соң, учаскелік полицияға бардым. Бірге гинекологқа тексеруге бардық, сонда бәрі расталды», дейді анасы.

Оның сөзінше, сот процесі кезінде қызы қорқытылып, көрсетімдерін өзгерткен. Қыз бәрінің өзара келісім бойынша болғанын айтқан. Бірақ үйде басқаша баяндаған.

Сот үкімі және оның себептері

30 жастағы ер адамға қатысты қылмыстық іс Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 120-бабы 4-бөлігі бойынша сотқа түскен. Бұл – зорлық-зомбылық қолданып, жәбірленушінің дәрменсіз жағдайын пайдаланып, кәмелетке толмағанмен жыныстық қатынас жасау.

Алайда, сот істі 120-баптан 122-бап 1-бөлігіне ауыстырды. Яғни, он алты жасқа толмаған адаммен жыныстық қатынас жасау. Ер адамға екі жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Ол бір жылды тергеу изоляторында өткізген, сондықтан жақын арада бостандыққа шығуы мүмкін.

Соттың бұл шешіміне ер адамның кінәсін мойындап, өкінгендігі жұмсартушы жағдай ретінде әсер еткен. Сот төрағасы Ерік Қоянбаевтың айтуынша, заң бойынша одан артық жаза беру мүмкін болмаған.

Құқық қорғаушылардың пікірі

Шығыс Қазақстан облысы бойынша бала құқықтары жөніндегі уәкілі Ақсана Кәленованың айтуынша, қылмыстық заңнамада кемшіліктер бар. Оның пікірінше, 16 жастағы жасөспірім мен 15 жастағы қыздың қарым-қатынасы мен 30 жастағы ер адамның 13 жастағы қызбен қатынасы бірдей қарастырылады. Бұл екі түрлі жағдай болғанымен, жаза бірдей.

«Қылмыстық заңнаманы өзгерту қажет. Жасы үлкен адамдарға қатысты жазаны қатайту керек. Жасөспірімдер мұндай әрекеттердің мән-мағынасын толық түсінбеуі мүмкін», дейді ол.

Ол сондай-ақ, кәмелетке толмағандарды азғыру қылмысы 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыруды көздейтінін, ал онда тек азғыру әрекеттері ғана қарастырылатынын атап өтті. Ал жыныстық қатынас жасалған жағдайда жаза 5 жылға дейін ғана беріледі. Бұл арада сәйкессіздік бар.

Жәбірленушінің туыстарының талабы

Қыздың туыстары сот үкімімен келіспей, жазаны қатайтуды талап етеді. «Екі жыл – бұл өте аз мерзім. Ол тек бір жыл төрт ай отырып шығады. Қызымызға небәрі 13 жас. Біз әділдік іздейміз!» дейді жәбірленушінің әпкесі Азиза.

Қазіргі таңда сот үкімі заңды күшіне енген жоқ және апелляциялық сатыда қаралуда.