InfoHub Logo

Қазақстанда 2026 жылғы 18 қаңтардан бастап жасанды интеллектті (ИИ) қолдануға қатысты жаңа талаптар күшіне енеді. Ережені бұзғандарға айыппұл 15–200 АЕК көлемінде салынады, ірі бизнес үшін шегі 865 мың теңгеге дейін барады. Бұл өзгерістер нарықтағы ашықтықты күшейтіп, азаматтардың жеке деректерін қорғауды мақсат етеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Заң қашан және қалай күшіне енеді

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске (ӘҚБтК) ИИ саласына қатысты жаңа нормалар енгізілді. Олар «Жасанды интеллект туралы» жаңа заң аясында қабылданды және 2026 жылғы 18 қаңтардан бастап қолданысқа енеді. Құжатқа Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған.

Не үшін айыппұл салынады

Манипуляция жасауға қабілетті, соның ішінде адамның санасына астыртын әсер ететін ИИ-жүйелерді пайдалану тыйым салынады.

Жеке деректер туралы заңнаманың талаптарын бұзатын ИИ-шешімдер де заңсыз саналады.

Қазақстан заңдарымен тыйым салынған функционалға ие жүйелерді енгізу немесе пайдалану рұқсат етілмейді.

ИИ көмегімен жасалған тауарлар, қызметтер және жұмыстар міндетті түрде арнайы белгімен (маркировка) көрсетілуі тиіс. Белгі болмаған жағдайда да айыппұл салынады.

Айыппұл мөлшерлері: алғашқы және қайталама бұзушылық

Алғаш рет анықталған жағдайда: жеке тұлғаға — 15 АЕК (64 875 теңге), шағын бизнес пен ҮЕҰ-ға — 20 АЕК (86 500 теңге), орта бизнеске — 30 АЕК (129 750 теңге), ірі бизнеске — 100 АЕК (432 500 теңге).

Бір жыл ішінде қайталанса: жеке тұлғаға — 30 АЕК (129 750 теңге), шағын бизнес пен ҮЕҰ-ға — 50 АЕК (216 250 теңге), орта бизнеске — 70 АЕК (302 750 теңге), ірі бизнеске — 200 АЕК (865 000 теңге).

Қосымша шаралар

Ірі компаниялардың жүйелік бұзушылығы анықталса, олардың қызметін уақытша тоқтату немесе нақты ИИ-жүйені қолдануға тыйым салу шаралары қарастырылған.

Бизнес пен пайдаланушылар не істеуі керек

ИИ қатысқан контентті міндетті түрде белгілеу, жеке деректерді өңдеу тәртібін қайта қарап, саясаттар мен келісімдерді жаңарту маңызды.

Қауіп-қатерді бағалап, жауапты тұлға тағайындау және қызметкерлерге қысқа нұсқаулық беру бұзушылықтың алдын алады.