InfoHub Logo

Елімізде есірткі бизнесімен күрес жаңа деңгейге көтерілді. Енді есірткі қолданушыларды анықтау үшін ағынды суларды талдау әдісі қолданыла бастады. Бұл әдіс Астана, Алматы және Шымкент қалаларындағы мектептер мен түнгі клубтардың айналасындағы канализация суларына қолданылады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Зерттеу нәтижелері қандай болды?

Әділет министрлігінің Сот сараптамалары орталығының директоры Бақытжан Байтилесовтің айтуынша, бұл жұмыс Бас прокуратураның тапсырмасымен еліміздегі есірткі жағдайын бақылау және алдын алу мақсатында жүргізілген. Сарапшылар 18 түрлі нысаннан, соның ішінде білім беру және ойын-сауық орындарынан алынған ағынды су үлгілерін зерттеген.

«Анализ нәтижесінде сынамалардан есірткі заттары, психотроптық заттар мен олардың метаболиттері, сондай-ақ «дизайнерлік есірткі» деп аталатын топтарға жататын қосылыстар мен психоактивті дәрілік препараттардың бар екені анықталды», — деді Байтилесов.

Дизайнерлік есірткі дегеніміз не?

Бұл – заң тыйымдарынан айналып өту үшін бұрыннан бар есірткілердің химиялық формуласын өзгерту арқылы жасанды жасалған психоактивті заттар. Олар көбінесе «тұздар», «спайстар», хош иістендіргіштер немесе басқа да заңды тауарлар ретінде сатылады. Мұндай заттардың қаупі – олардың құрамы үнемі өзгереді және көбінесе сатушыларға да белгісіз болады. Сондықтан олар ауыр улануларға, психоздарға, тәуелділікке, жүрек проблемаларына, тіпті бір рет қолданғаннан кейін өлімге әкелуі мүмкін.

Байтилесов бұл әдістің есірткінің таралуын бақылауда тиімді екенін атап өтті.

Қай жерлерде тексеру жүргізіледі?

Байтилесовтің сөзіне сүйенсек, сараптамалар құқық қорғау органдарының қаулысы бойынша жүргізіледі. «Мұндай жұмыстар бізде Павлодар, Маңғыстау облыстары, Астана, Алматы, Шымкент, Қарағанды, Ақтөбе және Жамбыл облыстарында атқарылады», — деді ол.

Нелер тексерілді?

Сот-медициналық сараптамалар жөніндегі директордың орынбасары Назгүл Имамбаеваның айтуынша, ағынды суларды талдау жұмыстары сот сараптамаларының химиялық-токсикологиялық бөлімдерінде жүргізіледі. Оның айтуынша, құқық қорғау органдары арнайы талаптарға сәйкес үлгілерді өздері алады.

«Арнайы ыдыстар, үлгілерді іріктеу және тасымалдаудың белгілі бір тәртібі бар. Содан кейін ағынды сулар талдау үшін біздің бөлімшеге келіп түседі», — деді Имамбаева.

Ол мұндай зерттеулердің өте күрделі екенін атап өтті, себебі ағынды сулардағы заттардың концентрациясы өте төмен болады.

«Егер зәрде есірткі заттарының белгілі бір мөлшері болса, онда ағынды суларда олар өте аз мөлшерде болады. Сондықтан талдау өте еңбекқорлықты талап етеді», — деді ол.

2024-2025 жылдары мұндай зерттеулерді жүргізу үшін еліміздің сегіз өңіріне жоғары тиімді аналитикалық жабдықтар сатып алынған. Назгүл Имамбаеваның айтуынша, зерттеу аясында алты мектеп, университеттер, колледждер және түнгі клубтар сияқты ойын-сауық орындарының ағынды сулары тексерілген.

«Бұл ұйымдар орналасқан аумақтардан ағынды сулар ұсынылды», — деп түсіндірді директордың орынбасары.

Ол сондай-ақ мамандардың бұл әдісті мемлекеттік органдар мен әкімдіктер арасында насихаттау жұмыстарын жүргізіп жатқанын атап өтті.

Бұған дейін мектептер мен жоғары оқу орындарындағы нашақорларды канализация сулары арқылы іздейтіні туралы жазған болатынбыз. Толық мәліметтерді Әділет министрлігі де берген еді.

Сондай-ақ оқыңыздар: Наркомандарды үйлерде, университеттерде және колледждерде жаңа талдау арқылы анықтауды көздеп отыр