InfoHub Logo

12 наурыз 2026 жылдан бастап Қазақстанда Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодекске енгізілген өзгерістер күшіне енеді. Бұл жаңалықтар азаматтардың тәртібін бақылауды күшейтіп, автоматты түрде анықталатын бұзушылықтардың ауқымын кеңейтеді. Енді бұл тек көлік жүргізушілеріне ғана емес, басқа да салаларға қатысты болмақ.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жаңа заңдағы өзгерістер

Кодекстің 31-бабына енгізілген өзгерістер әкімшілік құқық бұзушылықтарды автоматты түрде анықтауды қамтиды. Бұрын бұл тек көлік саласына қатысты болса, енді кез келген цифрлық жүйе арқылы анықталған бұзушылықтар Әкімшілік өндірістердің бірыңғай тізіліміне (ӘӨБТ) тіркеліп, айыппұл салуға негіз болады.

Бұл дегеніміз, егер цифрлық камера немесе кез келген интеллектуалды жүйе әкімшілік құқық бұзушылықты анықтап, деректер ӘӨБТ-ға автоматты түрде жіберілсе, инспектордың қатысуынсыз-ақ айыппұл туралы қаулы шығарылуы мүмкін.

Көлік саласындағы бұзушылықтар үшін бұрынғыдай арнайы процедура сақталады, яғни айыппұл көбінесе автокөлік иесіне жүктеледі.

Қандай бұзушылықтар үшін автоматты айыппұл салынуы мүмкін?

Заңда нақты тұрмыстық бұзушылықтар тізілмегенімен, БАҚ пен құқықтық дереккөздер автоматты түрде анықтау мынадай жағдайларға қолданылуы мүмкін екенін атап өтеді:

Бұл ретте, айыппұл салу үшін бұзушылықты анықтайтын жүйенің ӘӨБТ-мен интеграциялануы міндетті шарт болып табылады.

Жұмыс істеу тетігі

Бұған дейін инспектордың қатысуынсыз автоматты айыппұлдар негізінен ЖКО саласында қолданылған. Енді бұл тетіктің ауқымы кеңейіп, әкімшілік заңнаманы бұзудың кез келген түрін цифрлық жүйелер арқылы анықтап, жауапкершілікке тартуға мүмкіндік береді.

Енді:

Дрондардан сақ болыңыз

Аталған өзгерістер күшіне ену қарсаңында Алматы қалада бұзушылықтарды анықтау жүйесінің бір бөлігі болуы мүмкін құралдар сынақтан өтіп жатыр. Қалалық полиция департаменті қоғамдық орындарды патрульдеу үшін ұшқышсыз ұшақтарды іске қосқанын хабарлады.

Енді дрондар құқық бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, дауыс зорайтқыштар арқылы азаматтарды нақты уақытта ескерте алады. Аппараттар жарық сигналдарымен, бейнекамералармен және деректерді беру жүйесімен жабдықталған.

Ұшқышсыз ұшақтар келесі орындарды патрульдейді:

Құқық бұзушылық анықталған жағдайда – қоқыс тастау, түкіру, ұсақ бұзақылық, белгіленбеген жерден өту – азаматтарға ескерту жасалады.

«Біздің міндетіміз – құқық бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, ең алдымен олардың алдын алу. Дауыс зорайтқыштары бар дрондар бұзушылықтарға жедел әрекет етуге және азаматтарға тәртіп ережелерін дереу еске салуға мүмкіндік береді. Бұл тәртіпті арттыратын және қоғамдық тәртіп мәдениетін қалыптастыратын заманауи алдын алу құралы», – деді Алматы қалалық ПД әкімшілік полиция басқармасының бастығы Серік Шұмаев.

Оның айтуынша, ұшқышсыз ұшақтар көмекші жасақтарды көбейтпей-ақ, жету қиын аумақтарды бақылауға мүмкіндік береді.

12 наурыздан бастап әкімшілік құқық бұзушылықтарды автоматты түрде анықтаудың ауқымы кеңейіп, ЖКО саласынан тыс қолданылуы мүмкін екенін ескерсек, дәл осындай техникалық құралдар – камералар, интеллектуалды жүйелер және дрондар – деректерді тіркеу және жауапкершілікке тарту үшін материалдарды қалыптастыру үшін қолданылуы мүмкін.

Әзірге полиция бұл жобаны алдын алу шарасы деп атап отыр. Алайда, техникалық жағынан, қоғамдық орындардағы бұзушылықтарды цифрлық түрде анықтайтын инфрақұрылым құрылуда.