InfoHub Logo

Қазақстанның ғылым әлемі бүгін ауыр қазаға ұшырады. Еліміздің көрнекті ғалымы, физика саласындағы академик Айсултан Қалыбаев 80 жасында Алматы қаласында өмірден озды. Бұл туралы 24.kz арнасы хабарлады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Ғарыш саласындағы елеулі үлес

Айсултан Абдулұлы Қалыбаевтың есімі Қазақстанның ғарыш кеңістігін зерттеудегі жетістіктерімен тығыз байланысты. 90-шы жылдардың ортасында ол Қазақстанның Ұлттық аэроғарыш агенттігін басқарып, қазақстандық ғарышкер Талғат Мұсабаевтың орбитаға екі рет ұшу бағдарламасын тікелей басқарды.

Ғылыми еңбектері мен патенттері

Академик Қалыбаев математика, нанотехнологиялар және қорғаныс өнеркәсібі салаларында маңызды еңбектер жазған. Оның еншісінде 100-ден астам ғылыми еңбек пен 30 патент, соның ішінде халықаралық патенттер бар. Ол әлемнің көптеген ірі университеттерінің құрметті профессоры атанған.

Білімі мен зерттеулері

Қалыбаев Қазақ ұлттық университетінің физика факультетін бітірген. Оның негізгі мамандығы аспан механикасы және ғарыш ұшу динамикасымен байланысты болды. Алғашқы диссертациясын 1979 жылы қорғап, онда Жер полюстерінің қозғалысын зерттеген. Кейін, 80-ші жылдары, ракета қозғалтқыштарының, реактивті және басқа да қуатты қондырғылардың тиімділігін арттыру мәселесімен айналысты.

Соңғы сапар

Академик Қалыбаевпен қоштасуға әріптестері, достары және онымен бірге жұмыс істеген жандар келді. Мемлекет және қоғам қайраткері Қырымбек Көшербаев: «Кеңес дәуірінде оның көптеген жұмыстары қос мақсатты, әскери-өнеркәсіп кешеніне де қатысты болғандықтан, жабық қалды. Ал енді Қазақстан тәуелсіз мемлекет болғанда, ол барлық жұмыстарын туған Қазақстанға арнағанын мәлімдеді», - деді.

Физика-математика ғылымдарының докторы, академик Тынысбек Қалменов: «Айсултанның бір жақсы қасиеті – ол әрдайым жаңашылдықты іздеді. Қайда барса да, үлкен ғылымды іздеді. Оның көптеген мақалалары, кітаптары және шәкірттері болды. Ол өте жоғары деңгейдегі маман еді», - деп атап өтті.

Академик Қалыбаевтың таланты қолданбалы физиканың көптеген салаларында көрініс тапты. Мұнай өндіру саласындағы зерттеулері кеңінен танымал. Атап айтқанда, ғалым мұнай өндіруді арттыру әдістерін, сондай-ақ мұнай өнімдерін суық молекулалық жинақтау технологияларын әзірлеп, қолданды.