InfoHub Logo

2026 жылдың 12 наурызынан бастап Қазақстанда бейнекамералар тек көлік жүргізушілерін ғана емес, жаяу жүргіншілер мен темекі шегушілерді де жазалай бастайды. Бұл туралы Свидетель.kz сайтына сілтеме жасап, Stan.kz хабарлайды.

Бұл өзгерістер ҚР Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексіне (Заң №257-VIII) енгізілген жаңа нормаларға байланысты болып отыр. Енді автоматты түрде анықталатын құқық бұзушылықтардың ауқымы кеңейтіледі.

Бұрын хаттама толтырылмай жаза қолдану көбінесе жылдамдықты асырған немесе тыйым салынған сигналдан өткен жүргізушілерге қатысты болса, енді бұл тетік кез келген әкімшілік құқық бұзушылықты автоматты түрде анықтап, жауапкершілікке тартуға мүмкіндік береді.

Заңдағы өзгерістер қандай?

Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодекстің 31-бабында цифрлық жүйелер арқылы анықталған құқық бұзушылықтар үшін тұлғаны жауапкершілікке тартудың автоматтандырылған тәртібі бекітілген. Бұл деректерді өңдеу негізінде жүзеге асырылады.

Көлік құралдарын пайдалану арқылы жасалған құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік көлік иесіне жүктеледі.

Қандай әрекеттер үшін айыппұл салынуы мүмкін?

Бейнекамералар, дрондар және басқа да тану жүйелері арқылы анықталатын құқық бұзушылықтар қатарына мыналар жатады:

Егер жүйе адамды анықтап, деректер мемлекеттік базалармен интеграцияланса, классикалық хаттама толтырылмай-ақ қаулы шығарылуы мүмкін.

Бұл іс жүзінде нені білдіреді?

Қалалық бейнебақылау жүйелері, соның ішінде «Сергек» сияқты кешендер, құқық бұзушылықтарды анықтаудың кеңейтілген сценарийлерін алады. Бұрын жазбалар дәлел ретінде қолданылса, енді күнделікті әкімшілік бақылау тетігіне айналады.

Басқа елдерде бұл қалай жұмыс істейді?

Мұндай жүйелер бірқатар елдерде бұрыннан бар. Мысалы, Қытайда бетті тану технологиясы жол ережесін бұзғандарды анықтау үшін белсенді қолданылады. Сингапур камералар мен роботтарды темекі шегуден бастап, велосипедті дұрыс қоймауға дейінгі бұзушылықтарды анықтауға пайдаланады. Дубайда да интеллектуалды радарлар жаяу жүргіншілердің де құқық бұзушылықтарын тіркейді.

Қорытынды

Бұл өзгерістер жаңа құқық бұзушылықтарды енгізбейді, бірақ оларды әкімшілік рәсімдеу тәсілін өзгертеді. Негізгі басымдық – цифрлық тіркеу мен процестерді автоматтандыруға беріледі. Бұл азаматтар үшін бұрын «ұсақ» саналған әрекеттердің енді алгоритм арқылы тіркеліп, жауапкершілікке жылдам тартылуына әкеп соғады.