InfoHub Logo

Қазақстанда жыл сайын, тіпті ірі саяси науқандар болмаған кезде де, жергілікті деңгейде жүздеген сайлау өтетінін білесіз бе? Бұл сайлауларда кімдерді таңдайды және Орталық сайлау комиссиясы (ОСК) қандай жұмыстар атқарады? Осы мақалада толығырақ баяндалады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Сайлау жүйесінің тылсымы

Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы – бұл елдегі сайлау комиссияларының бірыңғай жүйесін басқаратын тұрақты жұмыс істейтін мемлекеттік орган. ОСК тек Президент пен Парламент депутаттарын сайлауды ұйымдастырып қана қоймай, сонымен қатар аймақтық сайлау комиссияларының жұмысын да бақылайды.

Елімізде 247 аймақтық сайлау комиссиясы бар, олар кәсіби негізде жұмыс істейді. ОСК келесі функцияларды атқарады:

Сондай-ақ, ОСК Қазақстан сайлаушыларының бірыңғай электронды тізілімін жүргізеді. Деректерді тексеру жылына екі рет, 1 қаңтар мен 1 шілдеге қарай әкімдіктерден алынған ақпарат негізінде жүзеге асырылады.

Сайлау ұйымдастырушыларын даярлау

Сайлау ұйымдастырушыларын оқыту – ОСК жұмысының маңызды бағыттарының бірі. 2025 жылы ОСК 5 офлайн және 2 онлайн форматта республикалық семинар өткізіп, оған 937 сайлау ұйымдастырушысы қатысты.

Жыл сайынғы мыңдаған сайлау

Қазақстанда республикалық деңгейдегі науқандар жүрмеген жылдары да жергілікті деңгейде тұрақты түрде сайлау өтіп тұрады. ОСК деректері бойынша, 2025 жылы барлығы 1028 сайлау өтті. Оның ішінде:

Мысалы, өткен жылы Қазақстанда облыстық маңызы бар қала әкімін алғаш рет тікелей сайлау өтті. Бұл Семей қаласының әкіміне қатысты болды.

ОСК бюджеті

Орталық сайлау комиссиясының бюджеті «Республикалық бюджет туралы» заңмен бекітіледі. Ол сайлау өткізуге, ақпараттық жүйелердің жұмысына, күнделікті қызметке және аймақтық сайлау комиссияларының жұмысына арналған шығыстарды қамтиды.

Құрылтайға сайлау

Жақында Қазақстанның жаңа Парламенті – Құрылтайға сайлау тамыз айында өтетіні белгілі болды. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді. Мемлекет басшысы бұл сайлауды саяси жүйені қайта құру процесінің бастамасы деп атап өтті.