InfoHub Logo

Қазақстандағы шағын және орта бизнес (ШОБ) қатты қысымға ұшырап, кәсіпкерлердің рентабелділігі күрт төмендеді. Бұл туралы «Атамекен» ҰКП ШОБ даму комитетінің төрайымы, Lanzhou мейрамханалар желісінің негізін қалаушы Гүлбан Майғарина мәлімдеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Салық жүктемесі мен сатып алу қабілетінің төмендеуі

Гүлбан Майғаринаның айтуынша, кәсіпкерлер екі жақты соққыға ұшыраған: салықтардың өсуі және халықтың сатып алу қабілетінің төмендеуі. Бұл жағдай бизнес тиімділігінің рекордтық деңгейде төмендеуіне әкелді.

«Орташа чек шамамен 30% -ға азайды. Қоғамдық тамақтандыру және бөлшек сауда орындарына келушілер саны да азайып жатыр. Бизнестің тиімділігі қазіргі таңда ең төменгі деңгейде», - деді Майғарина.

Бұрын сауда орындарының рентабелділігі 6% -ға жетсе, қазір ол 1% -ға дейін төмендеген. Кәсіпкерлердің қордағы ақшасы (подушка безопасности) мүлдем қалмаған.

Бизнестің жаппай бөлшектенуі

Салық жүйесіндегі өзгерістердің салдарынан компаниялардың бөлшектенуі байқалады. Бір айлық айналымы 250 миллион теңге болатын бизнес те бірнеше заңды тұлғаға бөлінуге мәжбүр. Себебі, серіктестер бұрынғыдай жұмыс істеуден бас тартуда.

«Кәсіпкер әрқашан тиімді шешім іздейді. Бірақ ол өзінің шығынына жұмыс істемейді. Қазіргі салық жүктемесін көтере алмай, көптеген бизнес иелері компанияларын бөлшектеп жатыр», - деп атап өтті Майғарина.

Оның айтуынша, дағдарыс белгілері ресми статистикадан тыс та көрініс беруде. Кәсіпкерлер жалақыны кешіктіре бастаса, қызметкерлер несие төлемдерін кешіктіреді. ШОБ секторында шамамен 4,5 миллион адам жұмыс істейді және бұл жағымсыз үрдістер басталған.

«Эмоциясыз, тек сандармен»

Табыстың азаюына байланысты бизнеске ішкі тәртіпті күшейту қажеттігі туындап отыр. Майғарина кәсіпкерлерді басқару есебін күшейтіп, тек қаржылық көрсеткіштерге негізделген шешімдер қабылдауға шақырды.

«Дағдарысқа қарсы барлық шаралар тек сандарға сүйеніп, эмоциясыз қабылдануы керек. Бұрын 15-20% рентабелділікпен жұмыс істеуге болатын еді. Ал қазір әрбір қате қадам қымбатқа түседі», - деді ол.

Оның желісінде персонал саны 25% -ға қысқартылған. Майғаринаның пікірінше, нарықтағы көптеген ойыншылар үшін жағдай осындай. Дағдарыстан шығудың жолы ретінде ол кооперация мен ірі бірлестіктер құруды ұсынады.

«Жаһандану жағдайында масштаб тек өсу үшін ғана емес, аман қалу үшін де маңызды. Клиенттер түсінікті брендтер мен қызметті таңдайды. Үш-төрт компания бірлесіп маркетинг шығындарын бөліссе, бұл шығындарды азайтады», - деп қосты ол.

Кәсіпкер салық кодексінің кейбір ережелерін қайта қарауды, сонымен қатар бизнестің ашықтығын арттыруды ұсынды.

«Қазіргі таңда нарық ақша табумен емес, аман қалумен айналысуда. Жаппай жабылудың алдын алу үшін жүйелі шешімдер қажет – мемлекет тарапынан да, кәсіпкерлер тарапынан да», - деп түйіндеді Майғарина.