InfoHub Logo

Қазақстандықтар электр энергиясы үшін төлеген тарифтері арқылы 1,1 триллион теңгеден астам қаражатты елдегі электр станцияларын жаңартуға және кеңейтуге жұмсады. Бұл сома «Тариф инвестицияларға айырбас ретінде» бағдарламасы аясында жиналды. Алайда, бұл қаражаттың нақты қалай жұмсалғаны туралы толық ақпаратты ашық жариялауға энергетикалық компаниялар асыға қоймайды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Энергетика министрлігінің мәліметінше, 2023 жылы станцияларды жаңартуға бағытталған инвестициялардың жылдық лимиті 32 миллиард теңгеден 428 миллиард теңгеге дейін арттырылған. Бұл шара 16 инвестициялық келісімге қол қоюға мүмкіндік беріп, шамамен 3 ГВт қуаттылықты жаңартуға жол ашты. 2024 жылы 326,7 миллиард теңге, ал 2025 жылы 348 миллиард теңге инвестиция тартылған.

Жұмсалған қаражаттың есебі

2024 жылдың қорытындысы бойынша, 608 МВт қуаттылық іске қосылды. Бұған Екібастұз ГРЭС-1 станциясындағы №1 энергоблоктың (500 МВт) қалпына келтірілуі, Атырау ЖЭО-дағы №6 турбинаның (65 МВт) ауыстырылуы және Жезқазған ЖЭО-дағы №8 қазандықтың (43 МВт) іске қосылуы жатады. 2025 жылы 166 МВт қуаттылық қосылды. Сонымен қатар, жоспарланған барлық жөндеу жұмыстары аяқталды. Бұл жұмыстарға 348 миллиард теңге жұмсалды.

Ашықтық мәселесі

Инвестициялық төлемдердің тарифке қалай енгізілетіні туралы толық ақпарат қоғамдық талқылауға шығарылмайды. Бұл жағдай, мысалы, аймақтық электр желілік компанияларының тарифтері талқыланатын жағдайдан өзгеше. Министрлік бұған дейін тарифтік сметалар мен инвестициялық бағдарламалардың толық ашылатынын уәде еткен болатын, бірақ бұл уәде әлі толық орындалған жоқ.

«Самұрық-Энергоның» табыстылығы

Мемлекеттік «Самұрық-Энерго» холдингінің табыстылығы соңғы жылдары айтарлықтай артты. 2023 жылы компания 43,7 млрд теңге, 2024 жылы 113 млрд теңге, ал 2025 жылдың алғашқы тоғыз айында 140 млрд теңге таза табыс тапты. Бұл табыстың негізгі бөлігі тарифтер есебінен құралады. Сонымен қатар, компанияның қарызы да артқан, бұл да тарифтер арқылы өтеледі.