Турар Казангапов
- 16 апр. 2026 18:00
- 40
Қазақстандықтарға несие кезінде «пайдасыз кепілдіктер» таңылып келген
Микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) клиенттерге несие рәсімдеу кезінде «кепілдік» деген атпен қосымша қызметтерді сату арқылы ақша тауып келген. Бұл туралы ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) жүргізген тексеріс барысында анықталды. Аталған схема бойынша төленбеген ҚҚС сомасы 6,1 миллиард теңгеге жеткен.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Қаржы ұйымдарының әрекеті
Клиенттер несие алған кезде оларға «кепілдік» ретінде қосымша қызмет ұсынылған. Ресми түрде бұл міндеттемелерді қаржылық қамтамасыз ету болып көрінгенімен, шын мәнінде бұл несие төлемін кейінге қалдырудың ақылы қызметі болып шыққан.
Тексерушілердің анықтауынша, бұл «кепілдіктер» тек белгілі бір жағдайларда ғана қолданылған, мерзімі несие төлемін кейінге қалдыру мерзімімен сәйкес келген және нақты жауапкершілікті қарастырмаған.
Неліктен бұл мәселе туындады?
Мұндай схема МҚҰ-ларға бірден екі жағынан пайда әкелген:
Заң бойынша тек несиелер ғана ҚҚС-тан босатылады, ал оған қосымша көрсетілетін ақылы қызметтер емес.
Мәселенің ауқымы
МКК сондай-ақ сақтандыру агенттік қызметімен байланысты 26 миллиард теңге көлеміндегі операцияларды анықтады. Бұл операциялар да осыған ұқсас схемаларды қолдануы мүмкін деген күдік бар. Қазіргі уақытта олар тексеріліп жатыр.
Ведомствоның мәліметінше, мұндай схемалар жиі кездеседі және МҚҰ қызметінің әртүрлі салаларында қолданылады. Тексерістер жалғасуда. МКК операцияларды олардың нақты экономикалық мәніне қарай салық салуды және ақылы қызметтерді жеңілдіктерге жатқызу әрекеттерін тоқтатуды мақсат ететінін атап өтті.