InfoHub Logo

Қазақстан Сенаты жануарларға қатысты даулы түзетулерді мақұлдамай, құжатты қайта қарау үшін Мәжіліске жіберді. Сенаторлар бұл нормалардың кейбіріне, соның ішінде жануарларды ұстау мерзімі мен олардың санын реттеу тәртібіне қатысты ескертулер жасады. Жоғарғы палата кейбір ережелерді жұмсартуды ұсынды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Бес күндік мерзімнен бас тарту және өкілеттікті өңірлерге беру

Ең көп талқыланған мәселелердің бірі – «өлім таймері» болды. Мәжіліс уақытша ұстау орталығына түскеннен кейін бес күн өткен соң үйсіз жануарларды эвтаназиялауға рұқсат етуді ұсынған еді.

Сенаторлар бұл мерзімді негізсіз қысқа деп таныды. Бес күн ішінде жануарға жаңа ие тауып немесе оны еріктілерге беру мүмкін емес деп есептеді. Әр өңірдің жергілікті жағдай мен баспананың қолжетімділігін ескере отырып, шешім қабылдауы үшін жануарлар санын реттеу тәртібі мен мерзімін анықтау құқығын жергілікті мәслихаттарға беру ұсынылды.

Терминологияны өзгерту және мысықтарға ерекше мәртебе беру

Сондай-ақ, жануарлар санын реттеуге қатысты заң бабында «эвтаназия» терминінен бас тарту ұсынылды. Сенаторлар жазалау лексикасынан аулақ болуды жөн көрді.

Бұдан бөлек, жануарлар санын реттеу кезінде қолданылуы мүмкін шаралар тізімінен мысықтар толығымен алынып тасталды. Парламентшілер мысықтардың агрессивті иттер сияқты қоғамдық қауіпсіздікке онша қауіп төндірмейтінін және өлтіру мақсатында қайтарымсыз аулауға жатпайтынын атап өтті.

Иелерін қорғау және үйсіз жануар ұғымын қайта қарау

Сенат сондай-ақ, жануардың үйсіз болып саналуына қатысты критерийлерді қайта қарады. Заңның бастапқы нұсқасында чиптің болмауы итті автоматты түрде үйсіз деп санауды көздеген. Сенаторлар бұл тәсілдің тәуекелдерін атап өтті: шалғайдағы ауылдық жерлерде жаппай чиптеу процесі әлі аяқталмаған және микрочипі жоқ үй жануары кездейсоқ қақпадан шығып кетсе, оны дереу аулауға ілігуі мүмкін.

Жаңа редакцияда үйсіз жануардың негізгі белгісі иесінің болмауы болып қала береді.

Әкімдіктердің жауапкершілігін күшейту және адам факторы

Жаңартылған заң жергілікті атқарушы органдардың өкілеттіктері мен міндеттерін айтарлықтай кеңейтеді. Енді әкімдіктер баспана ұйымдастыру, жоғалған үй жануарларын іздеу, вакцинациялау және халықпен ақпараттық жұмыс жүргізу үшін тікелей жауапты болады.

Сенаторлар Президенттің ұстанымын қолдап, үйсіз иттер мәселесі – бұл ең алдымен адамның бейжайлығы мен жауапсыздығының салдары екенін атап өтті. Осыған байланысты заң тәртіпті тәрбиелеуге және жануарларды көшеге тастап, айналасындағыларға қауіп төндіретіндерден жауапкершілікті талап етуге бағытталған.

Қолданыстағы «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заң 2021 жылы қабылданған және олардың санын реттеудің стерилизациялау және көшеге қайтару жүйесі арқылы жүзеге асыру тәсілін бекіткен. Алайда, депутаттардың айтуынша, 2026 жылға қарай ресми статистика бұл модельдің тиімсіздігін көрсеткен.

Сәуір айының басында Мәжілісте үйсіз жануарларды ұстау мерзімі өткеннен кейін эвтаназиялау туралы түзетулер ұсынылғаннан кейін, заң жобасы зооқорғаушылар мен қоғамның бір бөлігінің наразылығы мен сынына себеп болды. Бұл бастамаға қарсы шыққандар жаңа нормалар іс жүзінде жануарларды жаппай өлтіруді заңдастырады деп мәлімдеді. Қатты реакцияның фонында түзету авторлары құжат айналасында «спекуляция мен манипуляция басталғанын» мәлімдеді.