اقش-تىڭ 25 شتاتى دونالد ترامپ اكىمشىلىگىنىڭ 60 ساۋدا سەرىكتەسىنە قاتىستى ەنگىزگەن جاڭا تاريفتەرىنە قارسى سوتقا شاعىم ءتۇسىردى. بۇل تاريفتەر تاۋارلارعا 10-12،5 پايىز مولشەرىندە بەلگىلەنىپ، اقپان ايىندا جوعارعى سوت يمپورتتىق باجداردىڭ كۇشىن جويعاننان كەيىن ولاردى الماستىرۋدىڭ سىلتاۋى رەتىندە قاراستىرىلۋدا، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
شتاتتار اقش حالىقارالىق ساۋدا سوتىنان تاريفتەردى توقتاتۋدى، ولاردى زاڭسىز دەپ تانۋدى جانە تولەنگەن باجداردى قايتارۋدى تالاپ ەتۋدە. ىس-ارەكەتكە قاتىسۋشى شتاتتاردىڭ مالىمەتىنشە، وتكەن ايدا 59 ەل مەن ەۋروپالىق وداققا قاتىستى ەنگىزىلگەن تاريفتەر اقش يمپورتىنىڭ 99،4 پايىزىن قامتيدى. ترامپ اكىمشىلىگى بۇل ەلدەردىڭ ءماجبۇرلى ەڭبەكپەن وندىرىلگەن تاۋارلار يمپورتىنا قارسى كۇرەستە جەتكىلىكتى شارا قولدانباعانىن العا تارتۋدا.
نيۋ-يورك شتاتىنىڭ باس پروكۋرورى لەتيسيا دجەيمس مالىمدەمەسىندە: «جوعارعى سوتتا جەڭىلىسكە ۇشىراعان اكىمشىلىك وتباسىلار مەن بيزنەسكە سالىناتىن سالىقتاردى زاڭسىز كوتەرۋگە تاعى ءبىر ارەكەت جاساپ وتىر. اكىمشىلىك قالاي اقتاۋعا تىرىسسا دا، زاڭ مەن كونستيتۋسيا پرەزيدەنتتىڭ قالاعان ەلدەرىنە كەڭ اۋقىمدى تاريفتەر ەنگىزۋگە قۇقىعى جوق ەكەنىن انىق كورسەتەدى»، — دەدى.
نيۋ-يوركتەن باسقا، ىسكە اريزونا، كاليفورنيا، كولورادو، كوننەكتيكۋت، دەلاۆەر، گاۆايي، يللينويس، ماسساچۋسەتس، مەريلەند، مەن، ميچيگان، ميننەسوتا، نەۆادا، نيۋ-دجەرسي، نيۋ-مەكسيكو، سولتۇستىك كارولينا، ورەگون، رود-ايلەند، ۆيردجينيا، ۆەرمونت، ۆاشينگتون جانە ۆيسكونسين شتاتتارى، سونداي-اق كەنتۋككي مەن پەنسيلۆانيا گۋبەرناتورلارى قوسىلدى.
جاڭا تاريفتەر شىلدە ايىندا كۇشىنە ەندى، بۇعان دەيىن اقپاندا «ازاتتىق كۇنى» تاريفتەرى كونستيتۋسياعا قايشى دەپ تانىلىپ، ۋاقىتشا تاريفتەردىڭ مەرزىمى اياقتالعان بولاتىن. سوڭعى تاريفتەر 1974 جىلعى ساۋدا زاڭىنىڭ 301-بابىنا سۇيەنەدى، بۇل ەرەجە ءماجبۇرلى ەڭبەكتى قولداناتىن ەلدەرگە باعىتتالعان. جاڭا تاريفتەر كانادا، جاپونيا، نورۆەگيا، تايۆان جانە جۇڭگو سياقتى ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنە اسەر ەتەدى.
بۇل سوت ءىسى Liberty Justice Center ۇيىمىنىڭ ەكى امەريكالىق شاعىن بيزنەس اتىنان بەرگەن جەكە شاعىمىنان كەيىن ءتۇستى. ولار ترامپتىڭ جاڭا تاريفتەر ارقىلى اتقارۋشى وكىلەتتىگىن اسىرا پايدالانعانىن العا تارتۋدا. اق ءۇي وكىلى كۋش دەسايدىڭ ايتۋىنشا، «امەريكا قۇراما شتاتتارى زاڭدى وكىلەتتىگىن پايدالانىپ، اقش ساۋداسىن اۋىرلاتاتىن نەگىزسىز ارەكەتتەردى جويۋعا تىرىسۋدا. شەت ەلدىڭ ءماجبۇرلى ەڭبەكپەن وندىرىلگەن تاۋارلار يمپورتىنا تىيىم سالۋدى ءتيىمدى ەنگىزبەۋى نەگىزسىز بولىپ تابىلادى جانە اقش ساۋداسىنا، ونىڭ ىشىندە امەريكالىق جۇمىسشىلارعا اۋىرتپالىق تۇسىرەدى. 301-باپ تاريفتەرى پرەزيدەنتتىڭ ءبىرىنشى مەرزىمىنەن بەرى زاڭدى تۇرعىدان تۇراقتى قۇرال ەكەنىن دالەلدەدى جانە ءقازىر دە سولاي».
نيۋ-يورك گۋبەرناتورى كەتي حوكۋل مەن شتات باس پروكۋرورى اكىمشىلىكتىڭ «ەلدەردىڭ ءماجبۇرلى ەڭبەككە قارسى كۇرەسىن زەرتتەۋگە» نەگىزدەلگەن تاريفتەرى 301-باپتىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرمايدى دەپ ەسەپتەيدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، اكىمشىلىك «ءماجبۇرلى ەڭبەكتى» كەڭ اۋقىمدى ەلدەرگە زياندى تاريفتەر ەنگىزۋ ساياساتىن جالعاستىرۋ ءۇشىن سىلتاۋ رەتىندە پايدالانۋدا، بۇل سايىپ كەلگەندە تۇتىنۋشىلار ءۇشىن باعانىڭ وسۋىنە اكەلەدى.
حوكۋلدىڭ ايتۋىنشا، «پرەزيدەنت ترامپتىڭ زاڭسىز تاريفتەرى — ەڭبەكقور وتباسىلارعا سالىناتىن سالىقتان باسقا ەشتەڭە ەمەس، بۇل ازىق-ت ۇلىك، تۇرمىستىق زاتتار، قۇرىلىس ماتەريالدارى جانە نيۋ-يوركتىقتار تاۋەلدى كوپتەگەن كۇندەلىكتى تاۋارلاردىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلەدى. جوعارعى سوت بۇل اكىمشىلىكتىڭ كەڭ اۋقىمدى تاريفتەر ەنگىزۋ ءۇشىن زاڭدى ەلەمەۋىنە جول بەرىلمەيتىنىن انىق كورسەتتى».