اقش اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ تەلەفوندارى مەن كومپيۋتەرلەرىندەگى جارناما ترەكەرلەرى ءوشىرىلدى. بۇل تۋرالى سەناتور رون ۋايدەننىڭ حاتتارى مەن Reuters اگەنتتىگىنە بەرىلگەن مالىمدەمەلەردە حابارلاندى. بۇل ارەكەت كوممەرسيالىق ماقساتتا جينالعان ورنالاسۋ دەرەكتەرى تاياۋ شىعىستاعى امەريكاندىق اسكەريلەردى نىساناعا الۋ ءۇشىن پايدالانىلعانى تۋرالى حابارلاردان كەيىن جاسالىپ وتىر.
اۋە كۇشتەرى ۋايدەنگە ەكى اي بۇرىن كومپيۋتەرلەر مەن ءموبيلدى تەلەفوندارداعى جارناما يدەنتيفيكاتورلارىن وشىرگەنىن حابارلادى. اقش-تىڭ ارنايى وپەراسيالار كوماندوۆانيەسى بولەك حاتتا Windows قۇرىلعىلارىندا ولاردى «جاقىندا» وشىرگەنىن مالىمدەدى. اسكەر Reuters-كە ءموبيلدى قۇرىلعىلارعا بايلانىستى جارناما يدەنتيفيكاتورلارى بيىلدىڭ باسىنان بەرى وشىرىلگەنىن ايتتى.
ورەگوننان شىققان دەموكرات سەناتور ۋايدەن بۇل ماسەلەنى پەنتاگونعا بىرنەشە اي بويى كوتەرىپ كەلەدى. بۇل اقپارات ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتىستى ءوسىپ كەلە جاتقان الاڭداۋشىلىقتى كورسەتەدى: جارناما يندۋسترياسى جيناعان جانە دەرەكتەر بروكەرلەرى ساتاتىن ورنالاسۋ دەرەكتەرى سوعىس ايماقتارىنا جىبەرىلگەن اسكەري قىزمەتشىلەردى باقىلاۋ جانە نىساناعا الۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى مۇمكىن.
اۋە كۇشتەرى مەن ارنايى وپەراسيالار كوماندوۆانيەسى قوسىمشا تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتتى. اسكەر مەن تەڭىز فلوتىنىڭ ۋايدەنگە جولداعان ۇقساس حاتتارىندا اسكەري قۇرىلعىلارداعى جارناما يدەنتيفيكاتورلارى وشىرىلگەنى ايتىلعان، ءبىراق شەكتەۋلەردىڭ قاشان ەنگىزىلگەنى كورسەتىلمەگەن. اسكەر مالىمدەمەسىندە Windows كومپيۋتەرلەرىندە جارناما يدەنتيفيكاتورلارى «2021 جىلعا دەيىن» وشىرىلگەنىن، ال Android جانە Apple ءموبيلدى قۇرىلعىلارىندا ولار تەك «كەمىندە 2026 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ» ادەپكى بويىنشا وشىرىلگەنىن ايتتى.
تەڭىز فلوتىنان تۇسىنىكتەمە سۇراعان حابارلامالار جاۋاپسىز قالدى. سمارتفوندار گەنەراسيالايتىن ورنالاسۋ دەرەكتەرىن ازايتۋ ارەكەتى اسكەري شەنەۋنىكتەردىڭ تەلەفوندى پايدالانۋعا قاتاڭ شەكتەۋلەر قويۋدى قاراستىرىپ جاتقان كەزدە جاسالۋدا. شىلدە ايىندا Reuters تاياۋ شىعىستاعى كەيبىر اسكەري قىزمەتشىلەرگە ينتەرنەتكە جاريالاپ جاتقان ءموبيلدى بەينەلەرى يرانعا امەريكاندىق بازالاردى نىساناعا الۋعا كومەكتەسىپ جاتقانىنا الاڭداۋشىلىقپەن تەلەفوندارىن تاپسىرۋعا بۇيرىق بەرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن حابارلادى.
ۋايدەن مەن سولتۇستىك كارولينادان شىققان رەسپۋبليكانەس وكىل پەت حارريگان جۇما كۇنى پەنتاگونعا اسكەريلەردىڭ ورنالاسۋ دەرەكتەرى ساۋداسىنىڭ قاۋىپتەرىنە قارسى ءتيىستى شارالار قابىلداعانىن تەكسەرۋدى سۇراپ حات جولدادى. حاتتا ءارتۇرلى اسكەري بولىمدەردىڭ جارناما يدەنتيفيكاتورلارىن ءوشىرۋ ارەكەتتەرى تۋرالى جاڭارتۋلار بولدى.
ۋايدەن مالىمدەمەسىندە اسكەريلەردىڭ كۇش-جىگەرى «بۇل ءقاۋىپتى بەيتاراپتاندىرۋدا ءتيىمدى بولماعانى» انىق ەكەنىن ايتتى. حارريگان اقش جاۋلارى «كرەديت كارتاسىن شىعارىپ، امەريكاندىق اسكەرلەردى باقىلاۋعا كومەكتەسەتىن اقپاراتتى ساتىپ الا الماۋى كەرەك» دەدى. پەنتاگون ەلەكتروندىق پوشتادا زاڭ شىعارۋشىلارعا تىكەلەي جاۋاپ بەرەتىنىن مالىمدەدى.
ءموبيلدى جارناما يدەنتيفيكاتورلارى (MAID) — بۇل ناقتى قۇرىلعىلارعا بايلانىستى بىرەگەي يدەنتيفيكاتورلار، ولار ادامنىڭ ءموبيلدى قوسىمشالارداعى بەلسەندىلىگىن باقىلاۋعا جانە ولاردىڭ فيزيكالىق ورنىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جەكەلىك جارناما تەحنولوگياسى كومپانياسى Decryptads نەگىزىن قالاۋشى زاك ەدۆاردس اسكەري قۇرىلعىلاردا MAID ءوشىرۋ ارەكەتتەرى «ءسوزسىز وڭ قادام» ەكەنىن ايتتى.
بۇل شەكتەۋلەر «ولاردىڭ ورنالاسۋىنىڭ كوپتەگەن ساتۋشىلار جاسايتىن جاپپاي دەرەكتەر ساتىلىمىنا قوسىلماۋىن قامتاماسىز ەتەدى»، دەپ ەسكەرتتى ول، الايدا اسكەري قىزمەتشىلەردى باسقا كۇردەلى ادىستەرمەن، مىسالى، تەحنيكالىق قۇرىلعى دەرەكتەرىن جەلى دەرەكتەرىمەن نەمەسە ورنالاسۋ اقپاراتىمەن ءۇشبۇرىشتاۋ ارقىلى باقىلاۋعا بولاتىنىن ايتتى.