بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ الاڭىندا دانيا، گرەنلانديا جانە امەريكا قۇراما شتاتتارى ارالدىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. ال اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ەكى ءىرى امەريكاندىق اسكەري بازانىڭ سالىناتىنىن جاريالادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
NUR.KZ اگەنتتىگىنىڭ ربك-گە سىلتەمە جاساپ حابارلاۋىنشا، دونالد ترامپ بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا سويلەگەن سوزىندە اقش گرەنلاندياداعى اسكەري قاتىسۋىن كۇشەيتە باستايتىنىن مالىمدەدى.
«اقش-قا قارسى ەشبىر قارسىلاسقا ەندى گرەنلانديادا اسكەري قاتىسۋ ورناتۋعا نەمەسە ءبىزدىڭ جازباشا كەلىسىمىنسىز وندا ماڭىزدى ينۆەستيسيالار جاساۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى. ءبىز ءتيىستى ورىنداردا اسكەري قاتىسۋىمىزدى كۇشەيتۋ پروسەسىن دەرەۋ باستايمىز. ءبىز ەكى وتە ءىرى اسكەري بازا سالامىز»، — دەدى ترامپ.
كەيىن اقش پرەزيدەنتى، دانيا پرەمەر-مينيسترى جانە گرەنلانديا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ارالدىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.
ترامپتىڭ ايتۋىنشا، بۇل كەلىسىم اقش-قا گرەنلاندياداعى قاۋىپسىزدىك پەن «بارلىق باسقا دا قاجەتتىلىكتەرگە» تۇراقتى باقىلاۋ ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بۇل كەلىسىم ءبىزدىڭ — حالىق رەتىندە ءوزىن-وزى انىقتاۋ قۇقىعىمىزدى مويىندايدى. سونداي-اق ءبىزدى اركتيكاداعى ورتاق قاۋىپسىزدىگىمىزدىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە تانيدى»، — دەدى گرەنلانديا پرەمەرى يەنس فرەدەريك-نيلسەن.
ال دانيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى مەتتە فرەدەريكسەن كەلىسىمدى وعان قول قويعان ەلدەر ءۇشىن، سونداي-اق ناتو مەن ەۋروپا ءۇشىن «جاقسى» دەپ اتادى.
ەسكە سالايىق، جىل باسىندا امەريكاندىق كوشباسشى گرەنلانديانى باسىپ الۋ جوسپارىن ازىرلەۋگە بۇيرىق بەرگەن. الايدا كەيىنىرەك اقش-تىڭ دانياداعى ەلشىسى كەننەت حوۋەري دونالد ترامپتىڭ گرەنلانديانى كۇشپەن باسىپ الۋ يدەياسىنان باس تارتقانىن مالىمدەدى.
وسى جىلدىڭ مامىرىندا اقش وكىلدەرى دانيامەن گرەنلانديا ارالىندا اسكەري بازالار اشۋ تۋرالى كەلىسسوزدەردىڭ جاڭا كەزەڭىن باستاعان. ال دانيا پرەمەرى مەتتە فرەدەريكسەن ارال ساتىلمايتىنىن ايتىپ، كورولدىك اۋماعىن قورعايتىنىن ۋادە ەتكەن.