اقش پەن ساۋد ارابياسى ازاماتتىق اتوم ەنەرگياسى سالاسىندا كەلىسىمگە كەلدى. ەندى ساۋد ارابياسى امەريكاندىق تەحنولوگيانى قولدانىپ يادرولىق رەاكتورلار سالىپ، ۋران بايىتا الادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ساۋد ارابياسىمەن ازاماتتىق يادرولىق كەلىسىم بىرنەشە جىل بويى دايىندالىپ كەلدى. بۇعان بۇرىنعى پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ ءبىرىنشى اكىمشىلىگى دە، دجو بايدەننىڭ اكىمشىلىگى دە اتسالىستى.
بايدەننىڭ جوسپارىنان ايىرماشىلىعى — قازىرگى كەلىسىم بۇۇ-نىڭ حالىقارالىق اتوم ەنەرگياسى اگەنتتىگىنە (حاەا) كەنەت تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قوسىمشا حاتتامانى قامتىمايدى.
كەلىسىم ساۋد ارابياسىنا ۋران بايىتۋعا جانە يادرولىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋگە رۇقسات بەرەدى. بۇل يادرولىق قارۋ جاساۋعا اپاراتىن جول بولۋى مۇمكىن. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى 2009 جىلى اقش-پەن وسىنداي كەلىسىمگە قول قويعاندا وسى ەكى ارەكەتتەن باس تارتقان ەدى.
اقش ەنەرگەتيكا ءمينيسترى كريس رايت پەن ونىڭ ساۋد ارىپتەسى حانزادا ءابدىلازيز بين سالمان كەلىسىمگە — 123 كەلىسىمى رەتىندە بەلگىلى — قول قويدى. بۇل تۋرالى اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەسىندە ايتىلدى.
اكىمشىلىك كەلىسىم اقش-تىڭ اتوم ەنەرگياسى تۋرالى زاڭىنداعى تاراتپاۋ شارتتارىن ساقتايتىنىن مالىمدەدى. ساۋد ارابياسى ۇزاق ۋاقىت بويى اقش-پەن ارىپتەستىك جاساماسا، قىتايمەن نەمەسە رەسەيمەن ىنتىماقتاسا الاتىنىن ايتىپ كەلەدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، كەلىسىم ەندى كونگرەسكە جىبەرىلەدى. كونگرەسس 90 سەسسيالىق كۇن ىشىندە كەلىسىمگە قارسى داۋىس بەرمەسە، ول كۇشىنە ەنەدى. الايدا پرەزيدەنتتىڭ ۆەتوسىن جويۋ ءۇشىن ۇشتەن ەكى داۋىس قاجەت.
بىرنەشە دەموكرات زاڭ شىعارۋشى بۇل كەلىسىم تاياۋ شىعىستا قارۋلانۋ جارىسىن تۋدىرۋى مۇمكىن دەپ الاڭداۋلى. ساۋد ارابياسىنىڭ حانزاداسى مۇحاممەد بين سالمان پاتشالىقتىڭ يادرولىق قارۋ جاساعىسى كەلمەيتىنىن، ءبىراق يران جاساسا جاسايتىنىن بىرنەشە رەت ايتقان.
«ولار ساۋد ارابياسى — جاۋىنگەر جانە اۆتوريتارلى مەملەكەتكە يادرولىق قارۋ تەحنولوگياسىن دامىتۋعا رۇقسات بەرىپ، يرانمەن سوعىس باستاپ جاتىر. بۇل كەلىسىم ءبارىمىزدى ءقاۋىپسىز ەتپەيدى»، — دەدى سەناتور ەدۆارد ماركي، دەموكرات.