اقش سيريانى 47 جىلدان كەيىن تەرروريزمدى قارجىلاندىراتىن مەملەكەتتەر تىزىمىنەن الىپ تاستادى. بۇل ەلدەگى جەكە سەكتور ينۆەستيسيالارى مەن الەمدىك ەكونوميكاعا قايتا ينتەگراسيالانۋ جولىنداعى «سوڭعى ۇلكەن كەدەرگىلەردى» جويدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو بۇل قادام سيريا ۇكىمەتىنىڭ حالىقارالىق تەرروريزم اكتىلەرىنەن تولىق باس تارتۋ جونىندەگى وڭ ارەكەتتەرىن مويىنداۋ ەكەنىن ايتتى. ترامپ اكىمشىلىگى سيريانىڭ جاڭا پرەزيدەنتى احمەد اش-شاراانى قابىلدادى. ول بۇرىنعى اسكەريلەندىرىلگەن توپ جەتەكشىسى، ءال-قايدانىڭ بولىمشەسىنىڭ باسشىسى رەتىندە اقش-تىڭ باسىنا سىياقى تاعايىنداعان ادام ەدى. ونىڭ يسلامشىل توبى «حاييات تاحرير اش-شام» (حتش) دا اقش-تىڭ جاھاندىق تەرروريستىك ۇيىمدار تىزىمىنەن الىنىپ تاستالدى.
بۇرىن «ءال-نۋسرا مايدانى» دەپ اتالعان حتش 2016 جىلى شاراا دجيحادشىل جەلىمەن بايلانىسىن ۇزگەنگە دەيىن سيرياداعى ءال-قايدانىڭ سەرىكتەسى بولعان. 2024 جىلدىڭ سوڭىندا حتش بۇرىنعى پرەزيدەنت باشار اسادتى قۇلاتقان كوتەرىلىسشىلەر شابۋىلىن باسقاردى جانە شاراانىڭ وتپەلى اكىمشىلىگىندە باسىم ءرول اتقارادى.
اقش سيريانى رەسەي مەن قىتايدىڭ ىقپالىنان گورى ءوز وربيتاسىنا تارتۋعا ۇمىتتەنەدى. الايدا تاۋەكەلدەر ءالى دە زور: سيريا ءالى دە قاۋىپسىزدىككە يە ەمەس جانە وكىلدى بيلىك ورگاندارى جوق. سونداي-اق ول كورشىلەرى يزرايل مەن تۇركيا اراسىنداعى شيەلەنىستىڭ ورتالىعىندا تۇر.
رۋبيو دۇيسەنبىدەگى بۇل قادام، ول باستاپقىدا شىلدەدە بەلگىلەنگەن بولاتىن، سيرياعا «گۇلدەنۋ جولىن» اشاتىنىن ايتتى. اقش قارجى ءمينيسترى سكوتت بەسسەنت: «بۇگىنگى ارەكەت سيرياعا قوسىمشا ينۆەستيسيالار تارتۋعا كومەكتەسىپ، ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى نىعايتادى»، — دەدى.
سيريا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اسااد حاسان اش-شايباني بۇل جاڭالىقتى «تاريحي قادام» دەپ باعالادى، دەپ حابارلايدى مەملەكەتتىك SANA اگەنتتىگى. «ءبىز وقشاۋلانۋدىڭ سالدارىن جويۋ جانە اشىقتىق، ءوزارا مۇددەلەر مەن قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن ورتا قۇرۋ جۇمىسىن جالعاستىرامىز»، — دەدى ول.
وتكەن جىلى اقش حتش-نى شەتەلدىك تەرروريستىك ۇيىمدار تىزىمىنەن الىپ تاستاپ، شاراانى ارنايى بەلگىلەنگەن جاھاندىق تەرروريستەر تىزىمىنەن شىعاردى. سيريانىڭ 1979 جىلدان بەرى تۇرعان تەرروريزمدى قارجىلاندىراتىن مەملەكەتتەر تىزىمىنەن شىعارىلۋىنان كەيىن وندا تەك كۋبا، سولتۇستىك كورەيا جانە يران قالدى.
بۇل ءتىزىم قارجىلىق سانكسيالاردى، اقش-تىڭ شەتەلدىك كومەگى مەن قورعانىس ەكسپورتىنا شەكتەۋلەردى قامتيدى، سونداي-اق سانكسيالانعان مەملەكەتپەن ساۋدا جاسايتىن ادامدار مەن باسقا ەلدەرگە دە جازا قولدانۋى مۇمكىن.