اقش بالىق جانە جابايى تابيعات قىزمەتى تەحاس شتاتىنىڭ قۇمدى جۋسان كەسىرتكەسىن جويىلىپ كەتۋ ءقاۋپى تونگەن تۇرلەر تىزىمىنەن الىپ تاستادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
قۇمدى جۋسان كەسىرتكەسى — ۇزىندىعى شامامەن 6،4 سانتيمەتر، پەرم الابىندا مەكەندەيتىن باۋىرىمەن جورعالاۋشى. سوڭعى ونجىلدىقتاردا مۇناي-گاز بارلاۋى مەن ءوندىرىسى ونىڭ تىرشىلىگىنە ءقاۋىپ ءتوندىرىپ كەلەدى. 2024 جىلى بايدەن اكىمشىلىگى كەسىرتكەنى جويىلىپ كەتۋ ءقاۋپى بار دەپ جاريالاپ، فەدەرالدىق قورعاۋعا العان ەدى. ءبىراق تەحاس باس پروكۋرورى كەن پەكستون بۇل شەشىمگە سوتقا شاعىم ءتۇسىرىپ، قىزمەتتىڭ «ەڭ جاقسى عىلىمي جانە كوممەرسيالىق دەرەكتەردى» پايدالانباعانىن العا تارتتى.
قۇمدى جۋسان كەسىرتكەسىن قورعاۋدى توقتاتۋ — 21 شىلدەدە فەدەرالدىق ۇكىمەت پەن پەكستون كەڭسەسى اراسىنداعى سوت ءىسى بويىنشا كەلىسىمنىڭ ءبىر بولىگى. كەلىسىم 2024 جىلعى جىكتەۋدى جويادى، ال قىزمەت كەسىرتكەنىڭ مارتەبەسىن قايتا قاراۋى كەرەك.
پەكستون مالىمدەمەسىندە قىزمەتتىڭ الداعى قايتا باعالاۋىن قۇپتاپ، باستاپقى جىكتەۋدى مەكەندەۋ ورتاسىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن ەسكەرمەگەن قاتەلىك دەپ اتادى. «تەحاس، ونىڭ حالقى جانە ونەركاسىبى قىزمەت ءتۇردىڭ مارتەبەسىن ودان ءارى باعالاپ جاتقاندا، زاڭسىز ەرەجەنىڭ سالدارىن كوتەرمەۋى كەرەك»، — دەدى پەكستون سارسەنبىدەگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا.
تابيعاتتى قورعاۋشىلار مەن بيولوگتار پەكستوننىڭ كەسىرتكەنى قورعاۋدان ايىرۋ ارەكەتىنە قارسى شىعىپ، ترامپ اكىمشىلىگى مۇناي-گاز مۇددەلەرى ءۇشىن مارتەبەنى وزگەرتۋگە باعىتتالعان كۇش سالىپ جاتقانىن ايتتى. اقپان ايىندا تەحاس پەن تاعى ءتورت شتاتتا مەكەندەيتىن كىشى پرەريا تاۋىعى دا سوت بۇيرىعىمەن قورعاۋدان ايىرىلعان بولاتىن. «بالىق جانە جابايى تابيعات قىزمەتىنىڭ قۇمدى جۋسان كەسىرتكەسى مەن كىشى پرەريا تاۋىعى سياقتى قينالعان جابايى تابيعاتتى قۇتقارۋ ميسسياسىن ەلەمەي، تەحاس ساياساتكەرلەرى مەن ءىرى مۇناي-گاز لاستاۋشىلارىنىڭ ىڭعايىنا قاراي ارەكەت ەتۋى الاڭداتارلىق ءۇردىس بولىپ وتىر»، — دەدى بيولوگيالىق ارتۇرلىلىك ورتالىعىنىڭ اعا زاڭگەرى دجەيسون ريلاندەر ماۋسىم ايىنداعى ءباسپاسوز مالىمدەمەسىندە.
مۇناي-گاز كومپانيالارى قايتا جىكتەۋگە دەيىن جىلدار بويى كەسىرتكەنىڭ قورعالۋى ايماقتاعى جوبالاردىڭ ءاربىر قادامىن باياۋلاتادى دەپ ەسكەرتكەن ەدى. بالىق جانە جابايى تابيعات قىزمەتى كەلىسىم بويىنشا ەكى جىل ىشىندە قۇمدى جۋسان كەسىرتكەسىنىڭ مارتەبەسىنە جاڭا باعالاۋ جۇرگىزەتىنىن مالىمدەدى.
بۇعان دەيىن 2012 جىلى دا كەسىرتكەنى جويىلىپ كەتۋ ءقاۋپى تونگەن تۇرلەر تىزىمىنە ەنگىزۋ ارەكەتى ءساتسىز اياقتالعان ەدى. سول كەزدەگى تەحاس باس ەسەپشىسى سيۋزان كومبس جانە مۇناي-گاز توپتارى ۇسىنىستى قابىلداماي، كەسىرتكەگە تونەتىن ءقاۋىپ تۋرالى عىلىمي دەرەكتەرگە كۇمان كەلتىرگەن بولاتىن.