الماتى وبلىسى اقتاس كەنتىندەگى رەسپۋبليكالىق قارقىندى باقىلاۋداعى ارنايى پسيحياتريالىق اۋرۋحانادا (رقباپا) پاسيەنتتەر ادام توزگىسىز جاعدايدا ۇستالادى، دەپ مالىمدەيدى Orda.kz رەداكسياسىنا كەلىپ تۇسكەن ءوتىنىش اۆتورلارى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، پەرسونال ناۋقاستارعا قورلىق كورسەتەدى، ولاردى تەحپەرسونالدىڭ مىندەتتەرىن ورىنداۋعا ماجبۇرلەيدى، ال باعىنباعانداردى كەرەۋەتكە بايلاپ، ازاپ شەكتىرەتىن پرەپاراتتار ەگەدى. سونداي-اق ساۋ پاسيەنتتەردى تۋبەركۋلەز بولىمىنە ورنالاستىرادى، تاماقتى تار بەرەدى، جىبەرىلگەن زاتتاردى يەمدەنىپ الادى جانە ءوزىن-وزى ولتىرۋگە دەيىن جەتكىزۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ءوزىن سامات ساتاروۆ دەپ تانىستىرعان اقپارات بەرۋشى اۋرۋحانا ىشىندە تۇسىرىلگەن بەينەجازبالاردى جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا، اقتاسقا تۇسكەنگە دەيىن ول تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە جازاسىن وتەپ، وندا ازاپتاۋعا ۇشىراعان، كەيىن 2022 جىلدان 2026 جىلدىڭ اقپانىنا دەيىن رقباپا-دا بولعان. «اقتاسقا تۇسكەندە، مەن كولونيالاردان اسىپ تۇسەتىن ناعىز توزاق پەن زاڭسىزدىققا تاپ بولاتىنىمدى كۇتكەن جوقپىن»، — دەدى ساتاروۆ. ول قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى جاسىرىن تۇردە تىركەپ جۇرگەنىن جانە ءقازىر تالعار قالاسىنداعى ازاماتتىق اۋرۋحانادا جازىلىپ شىعۋ ساتىسىندا ادۆوكاتتاردىڭ قولداۋىنا مۇقتاج ەكەنىن، ماتەريالداردى باس پروكۋراتۋراعا تاپسىرۋ ءۇشىن كومەك قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ءبىر بەينەجازبادا ساتاروۆ 2025 جىلدىڭ قازانىندا رقباپا-عا كەلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆاعا جۇگىنەدى، ءبىراق پاسيەنتتەر ونىمەن سويلەسە الماعان. دەرەككوزدىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر ناۋقاستار مەكەمەدە ونداعان جىلدار بويى جاتىر. مەملەكەت بولەتىن قاراجات پاسيەنتتەرگە جەتپەيدى، ال قاجەتتى دارى-دارمەكتى ءوز ەسەبىنەن ساتىپ الۋعا ءماجبۇر بولادى، دەپ مالىمدەيدى. ساتاروۆتىڭ ايتۋىنشا، ەڭبەك مىندەتتەرىنەن باس تارتقاندا، ولاردى بەكىتىپ، گالوپەريدول مەن امينازين ەگەدى. «مينيستر كەلەتىنى بەلگىلى بولعاندا، ءبىزدى قالاي تاماقتاندىردى! بىزگە كوتلەت بەردى!» — دەدى ول.
ساتاروۆ اۋرۋحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ توبىن «جۇيەلى سىبايلاس جەمقورلىق پەن كۇش قۇرىلىمىنىڭ ۇيىمداسقان قىلمىستىق توبى» دەپ سيپاتتاپ، ولاردى ازاپتاۋ، زاڭسىز بايلاۋ، ءماجبۇرلى ەڭبەك، جاردەماقىلاردى يەمدەنۋ جانە ءوزىن-وزى ولتىرۋگە دەيىن جەتكىزۋدە ايىپتايدى. ول جاقىندا اۋرۋحانا باسشىسىنىڭ ورىنباسارىنىڭ 8 ملن تەڭگە پارا العانى ءۇشىن تۇتقىندالعانىن ەسكە سالىپ، مۇنى «ايسبەرگتىڭ ۇشى» دەپ اتادى. قايتىس بولعان پاسيەنتتەر اراسىندا ارمان تلەۋوۆ پەن يگور تۋجيلكين اتالادى. باسقا پاسيەنتتەر دە قوقىس شىعارۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىن قامتيتىن ەڭبەككە ماجبۇرلەۋدى، سونداي-اق پەرسونال ءۇشىن سۇيىق سابىن سياقتى قاجەتسىز زاتتاردى ءوز ەسەبىنەن ساتىپ الۋ تالابىن راستايدى.
ساتاروۆ يۋري پريحودچەنكو دەگەن پاسيەنتتىڭ قىڭىر مىنەزى ءۇشىن تۋبەركۋلەز بولىمىنە اۋىستىرىلعانىن، ءبىراق ونىڭ اۋرۋى جوق ەكەنىن ايتادى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە وسىنداي جازبالار پايدا بولىپ، ولاردىڭ بىرىندە: «ءتىپتى ەڭ قاتاڭ تۇزەۋ مەكەمەلەرى وسى اۋرۋحانامەن سالىستىرعاندا جۇماق» دەلىنگەن. بۇعان دەيىن Orda.kz سەريالىق ءولتىرۋشى نيكولاي دجۋماگاليەۆكە ۇقساس ادام پاسيەنتتەردى ءولتىرۋ ارەكەتتەرىن تالقىلاعان بەينەنى جاريالاعان بولاتىن.
رەداكسيا ۋاكىلەتتى ورگاندارعا سۇراۋ جولداپ، كەلتىرىلگەن مالىمەتتەر مۇقيات تەكسەرۋدى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ءولتىرۋ، ازاپتاۋ جانە ەڭبەككە ماجبۇرلەۋ وقيعالارىن ۇزىلدى-كەسىلدى جوققا شىعارادى. ۆەدومستۆونىڭ جاۋابىندا بيىل ءبىر پاسيەنت قايتىس بولعانى، وتكەن جىلى ۇشەۋى قايتىس بولعانى كورسەتىلگەن. اۋرۋحانادا ەڭبەك تەراپياسى قولدانىلادى، ال ب ۇلىكشىلدەردى تىنىشتاندىرۋ ءۇشىن دارى-دارمەكسىز ادىستەر مەن دارىلەر قولدانىلادى. مەكەمەنىڭ 2026 جىلعا قارجىلاندىرۋى 3 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى، ءبىر پاسيەنتتى كۇتۋگە كۇنىنە 12 679 تەڭگە جۇمسالادى، بارلىعى 778 پاسيەنت بار.