الماتى تۇرعىندارى جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋدا ەلەۋلى قيىندىقتارعا تاپ بولدى: ەمتيحان كەزەگىن بىرنەشە اي كۇتۋگە تۋرا كەلەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
دياس احمەتوۆ اۆتوشكولانى ءبىر جىل بۇرىن بىتىرگەن، ءبىراق ءالى كۇنگە دەيىن جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الا الماعان. ونىڭ ايتۋىنشا، باستى ماسەلە — ارنايى حقو-داعى وراسان زور كەزەك. ەمتيحانعا جازىلۋدى ەكى ايعا دەيىن كۇتۋگە تۋرا كەلەدى، كەيدە ءتىپتى ودان كەيىن دە تەستىلەۋدەن ءوتۋ مۇمكىن بولمايدى: جۇيەدە ۇنەمى اقاۋلار بولاتىن كورىنەدى.
«مەن كەلەمىن، تاپسىرۋعا تىرىسامىن، ۋاقىتىم كەلەدى، تالون بويىنشا ءبارىن ايتامىن، ءبىراق ماعان: "ەرتەڭ كەلىڭىز" دەيدى. ياعني مەنىڭ كەزەگىم ەمتيحاندى تاپسىرۋ ساتىنە جەتپەيدى. كەيىن، كەزەگىم كەلگەندە، تاپسىرا باستاعاندا، كۇيزەلىس پايدا بولادى، ۋاقىتقا ۇلگەرمەيمىن، دۇرىس تاپسىرا المايمىن»، — دەپ ءبولىستى دياس احمەتوۆ.
بۇل ماسەلە اۆتوشكولالاردا دا ورىن العان. ولار بيىلدان باستاپ كۋالىك الۋ شىنىمەن قيىنداعانىن مويىندايدى. وقىتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، تۇلەكتەردىڭ شامامەن 20%-ى رۋلگە وتىرۋعا دەگەن قۇلشىنىسىن جوعالتادى. بوس ورىندى ۇستاۋ ءۇشىن كۋرسانتتار وقىتۋشىلارمەن بىرگە كۇن سايىن ارنايى حقو قوسىمشاسىن تەكسەرەدى. كەمىندە ءبىر ايدان كەيىن ەمتيحانعا قاتىسۋدى ءۇمىت ەتەدى.
«وقۋ پروسەسى ءتيىستى تۇردە — ەكى اي جۇرەدى. پروبلەما جوق. وسىدان كەيىن ەمتيحانعا جازىلۋ باستالادى: حقو قوسىمشاسى ارقىلى كۋرسانت كىرىپ، تىركەلىپ، ءوتىنىم الادى. ءبىراق ءوتىنىم العاننان كەيىن ول برون قويا المايدى، ويتكەنى ول ۇنەمى جابىق»، — دەيدى اۆتوشكولا جەتەكشىسى ۆالەنتينا اليەۆا.
بۇل ماسەلە ارنايى حقو-دا دا بەلگىلى. ولار بىلاي تۇسىندىرەدى: ءبىر جىل ىشىندە كۋالىك تاپسىرعىسى كەلەتىندەر سانى ەكى ەسە ءوستى. اعىندى جەڭۋ ءۇشىن ورتالىقتاردا تەوريالىق ەمتيحان تاپسىرۋعا قوسىمشا كابينەتتەر جابدىقتالدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرىپ، كەزەكتى قىسقارتۋى ءتيىس.
«جۇكتەمەنىڭ ارتۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى — كانديداتتار سانىنىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋى. سونىمەن قاتار، جازىلۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىنە كولىكتەردىڭ تۇرىپ قالۋى اسەر ەتەدى. مىسالى، پراكتيكالىق ەمتيحان كەزىندە جكو-عا تاپ بولاتىن كولىكتەر، ۋاقىتشا تۇرىپ قالۋلار، كانديداتتاردىڭ قايتالاما ارەكەتتەرى، سۇرانىستىڭ ماۋسىمدىق ءوسۋى، سونداي-اق اۆتودرومنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى»، — دەپ ءتۇسىندىردى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مك» دامۋ دەپارتامەنتىنىڭ مەنەدجەرى نۇرسۇلتان شانكاروۆ.
كەزەك ازايار ەمەس، ساراپشىلار كانديداتتارعا قازاقستاننىڭ باسقا قالالارىنا بارىپ كورۋگە كەڭەس بەرەدى. كەيبىر الماتىلىقتار كۋالىكتى تەزىرەك الۋ ءۇشىن بىرنەشە كۇنگە تۇرعىن ءۇي جالداپ، ەمتيحاندى تاپسىرعانشا قالادى.
بۇعان دەيىن قازاقستاندىقتار پراكتيكالىق جۇرگىزۋ ەمتيحانىن تاپسىرۋ جۇيەسىندەگى اقاۋعا بايلانىستى جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الا الماي جاتقانىنا جاپپاي شاعىمدانعان بولاتىن.