دجاكارتاعا قاتىنايتىن رەيستەر سەيسەنبىدە تاڭەرتەڭ قايتا جۇمىس ىستەي باستادى. بۇعان دەيىن جانارتاۋ ك ۇلىنىڭ تارالۋىنا بايلانىستى اۋەجاي ەكى كۇن بويى جابىلىپ، شامامەن 3000 رەيس توقتاتىلعان ەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كولىك ءمينيسترى دۋدي پۋرۆاگاندحيدىڭ مالىمەتىنشە، دجاكارتاعا قىزمەت كورسەتەتىن سۋكارنو-حاتتا حالىقارالىق اۋەجايى مەن حاليم پەرداناكۋسۋما اۋەجايى، باتىس ياۆاداعى باندۋنگ قالاسىنداعى حۋسەين ساسترانەگارا اۋەجايى جانە بانتەن پروۆينسياسىنداعى تاعى ەكى شاعىن اۋەجاي جارتى تۇننەن كەيىن قايتا اشىلدى. تاعى ءۇش اۋەجاي، ونىڭ ىشىندە سۋماترا ارالىنىڭ وڭتۇستىك شەتىندەگى لامپۋنگتاعى رادين ينتەن II اۋەجايى جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا قاراماستان، تاڭعى ساعات 10-عا دەيىن جابىق بولدى. ال وڭتۇستىك سۋماترا پروۆينسياسىنداعى پاگار الامداعى اتۋنگ بۋنگسۋ اۋەجايى دۇيسەنبى تاڭەرتەڭ قالىپتى جۇمىسىنا ورالعان.
«ءبىز كونسەرۆاتيۆتى ءتاسىلدى ۇستانىپ وتىرمىز، ويتكەنى جەل باعىتى وتە وزگەرمەلى. جانارتاۋ ك ۇلى اناك كراكاتاۋ ماڭىنداعى اۋەجايلاردان الىستاپ كەتكەنىنە كوز جەتكىزگىمىز كەلەدى»، — دەدى پۋرۆاگاندحي ءوز مالىمدەمەسىندە. بىرنەشە اۋەجايدا جۇرگىزىلگەن سىناقتار جانارتاۋ ك ۇلىنىڭ ءىزىن تاپپاعانىمەن، ۇزارتىلعان جابىلۋ ۋاقىتى ۇشۋ-قونۋ جولاقتارى، رۋلدىك جولدار جانە جانارتاۋ ك ۇلىنە ۇشىراعان ۇشاقتار سياقتى بەتتەر مەن جابدىقتاردى تەكسەرۋگە جانە تازالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، دەپ قوستى مينيستر.
اناك كراكاتاۋدىڭ لاۆا بۇركۋى مەن قاتتى دىبىستارمەن جالعاسقان ۇزدىكسىز اتقىلاۋى جەكسەنبىدە اياقتالدى، الايدا جانارتاۋ ارالى سەيسەنبى تاڭەرتەڭ ءالى دە بەلسەندى كۇيىندە قالدى. تاڭعى ساعات 5:08 جانە 5:34-تە اتقىلاۋلار تىركەلدى، دەگەنمەن كۇل باعانىنىڭ بيىكتىگىن بايقاۋ مۇمكىن بولمادى.
جەكسەنبى مەن دۇيسەنبىدەگى اۋەجاي جابىلۋى شامامەن 2961 رەيستىڭ، ونىڭ ىشىندە 622 حالىقارالىق رەيستىڭ توقتاۋىنا جانە شامامەن 341 000 جولاۋشىنىڭ زارداپ شەگۋىنە اكەلدى.
سونىمەن قاتار، ۇكىمەت جانارتاۋ ك ۇلىنەن زارداپ شەككەن ايماقتارداعى مەكتەپتەرگە وقۋشىلاردىڭ كۇلگە ۇشىراۋىن ازايتۋ ءۇشىن ۋاقىتشا ونلاين وقىتۋعا كوشۋگە رۇقسات بەردى.
اناك كراكاتاۋ — ياۆا مەن سۋماترا ارالدارىنىڭ اراسىنداعى زوند بۇعازىندا ورنالاسقان جانارتاۋ ارالى. ونىڭ اتاۋى «كراكاتاۋدىڭ بالاسى» دەگەندى بىلدىرەدى جانە بۇل جانارتاۋ ايگىلى كراكاتاۋدىڭ جالعاسى بولىپ تابىلادى. 1883 جىلعى الىپ اتقىلاۋ جاھاندىق سالقىنداۋ كەزەڭىن تۋدىرعان ەدى. 2018 جىلى اناك كراكاتاۋدىڭ اتقىلاۋى سۋماترا مەن ياۆادا كەمىندە 430 ادامنىڭ قازاسىنا اكەلگەن سۋنامي تۋدىردى. زەرتتەۋشىلەر جانارتاۋ بەلسەندىلىگى سۋ استىنداعى كوشكىندى تۋدىرىپ، اناك كراكاتاۋدىڭ وڭتۇستىك-باتىس بەتكەيىنىڭ ۇلكەن بولىگىنىڭ قۇلاۋىنا جانە ۇلكەن كولەمدەگى سۋدىڭ ىعىسۋىنا سەبەپ بولعانىن ايتادى.
جانارتاۋ شىلدە ايىنان بەرى يندونەزياداعى ەكىنشى ەڭ جوعارى دابىل دەڭگەيىندە تۇر. بيلىك تۇرعىندارعا، تۋريستەرگە جانە بالىقشىلارعا بەلسەندى كراتەردەن كەمىندە 3 شاقىرىم (1،9 ميل) قاشىقتىقتا بولۋدى ەسكەرتتى.
يندونەزيادا 120-دان استام بەلسەندى جانارتاۋ بار جانە تىنىق مۇحيتىنىڭ «وتتى ساقيناسى» بويىندا ورنالاسقاندىقتان، ءجيى اتقىلاۋلار بولىپ تۇرادى. بۇل — تىنىق مۇحيتى اينالاسىنداعى سەيسميكالىق جارىقتار ساقيناسى، وندا الەمدەگى سەيسميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ كوپ بولىگى ورىن الادى.