اقش-تا وتكەن اپتادا جۇمىسسىزدىق بويىنشا وتىنىمدەر سانى ءوستى، الايدا جۇمىستان بوساتۋلار تاريحي تۇرعىدان قالىپتى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى.
ەڭبەك دەپارتامەنتىنىڭ بەيسەنبىدەگى مالىمەتىنشە، وتكەن اپتادا 209 مىڭ ادام جۇمىسسىزدىق بويىنشا ءوتىنىم بەرگەن. بۇل الدىڭعى اپتاداعى قايتا قارالعان 200 مىڭنان جوعارى جانە ساراپشىلار كۇتكەن 205 مىڭنان اسىپ ءتۇستى. اپتالىق اۋىتقۋلاردى تەگىستەيتىن ءتورت اپتالىق ورتاشا كورسەتكىش 199 مىڭ دەڭگەيىندە وزگەرىسسىز قالدى.
تامىزدىڭ 1-ىنە اياقتالعان اپتادا جالپى جاردەماقى الۋشىلار سانى 22 مىڭعا ازايىپ، 1،78 ميلليوندى قۇرادى. جۇمىسسىزدىق بويىنشا وتىنىمدەر جۇمىستان بوساتۋلاردىڭ كورسەتكىشى بولىپ سانالادى جانە سوڭعى ءبىر جىلدا ولار اپتاسىنا شامامەن 200-230 مىڭ ارالىعىنداعى تاريحي تومەن دەڭگەيدە تۇر. بۇل جۇمىسى بار امەريكالىقتاردىڭ ەرەكشە جۇمىس ورنىقتىلىعىنا يە ەكەنىن كورسەتەدى. اقش-تا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4،1% قۇرايدى، سەبەبى يرانمەن سوعىس سالدارىنان ەنەرگيا باعاسىنىڭ وسۋىنە قاراماستان ەكونوميكا توزىمدىلىك تانىتۋدا.
«ەڭبەك نارىعى يرانمەن سوعىس باستالعاننان بەرى مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت ءوسۋى مەن جاھاندىق ەنەرگيا جەتكىزىلىمىندەگى داعدارىستان ءالى ەشقانداي توزۋ بەلگىسىن كورسەتكەن جوق»، — دەپ جازدى High Frequency Economics كومپانياسىنىڭ باس ەكونوميستى كارل ۆاينبەرگ ءوز شولۋىندا.
الايدا جۇمىس نارىعىنا ەندى عانا كىرىپ كەلە جاتقاندار مەن جۇمىسىنان ايىرىلىپ، جاڭا جۇمىس ىزدەپ جۇرگەندەر ءۇشىن جاعداي ونشا قۋانىشتى ەمەس. تورت-بەس جىل بۇرىن COVID-19 كارانتيندەرى اياقتالعاننان كەيىن جۇمىسشى تاپشىلىعىنان زارداپ شەككەن كومپانيالار قىزمەتكەرلەرىن جۇمىستان شىعارۋعا اسىقپايدى، ءبىراق جاڭا جۇمىسشىلاردى قابىلداۋعا دا ق ۇلىقسىز. ەكونوميستەر بۇنى «جالداۋ دا جوق، جۇمىستان شىعارۋ دا جوق» ەڭبەك نارىعى دەپ اتايدى.
وتكەن ايدا كومپانيالار، مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن كوممەرسيالىق ەمەس ۇيىمدار جۇمىس ورىندارىن كوبەيتپەي، كەرىسىنشە 23 مىڭ جۇمىس ورنىن قىسقارتتى. بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى جۇمىس بەرۋشىلەر ايىنا ورتاشا ەسەپپەن 61 مىڭ جۇمىس ورنىن قوسىپ كەلەدى. بۇل بىلتىرعى ورتاشا 9،7 مىڭنان جاقسى كورسەتكىش — 2002 جىلدان بەرى رەسەسسيادان تىس كەزەڭدەگى ەڭ ءالسىز جالداۋ كورسەتكىشى. جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەردىڭ ۇزاققا سوزىلعان اسەرى مەن پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ تۇراقسىز ساۋدا ساياساتى 2025 جىلى كومپانيالاردىڭ جۇمىسشى جالداۋىنا كەدەرگى كەلتىردى.
دەگەنمەن، بيىلعى جالداۋ كورسەتكىشى 2023-2024 جىلدارداعى ورتاشا ايلىق 166 مىڭنان ايتارلىقتاي تومەن، ال پاندەميالىق كارانتيندەردەن كەيىنگى 2021-2022 جىلدارداعى جالداۋ بۋمىنداعى ايىنا 491 مىڭمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى.