اقش جوعارعى سوتى ترامپ اكىمشىلىگىنە يمميگرانتتاردى گۋمانيتارلىق سەبەپتەرمەن داۋلاسۋ مۇمكىندىگىن بەرمەي، «ءۇشىنشى ەلگە» — ياعني ءوز وتانىنان باسقا مەملەكەتكە — دەپورتاسيالاۋدى جالعاستىرۋعا جول اشتى. بۇل تۋرالى سوت سەيسەنبى كۇنى قىسقا قاۋلىسىندا مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جوعارعى سوتتىڭ التى كونسەرۆاتور سۋدياسىنان تۇراتىن باسىم بولىگى، ءۇشىنشى ەلگە دەپورتاسيالاناتىن يمميگرانتتارعا قۋدالاۋ ءقاۋپى بار دەپ دالەلدەۋ ءۇشىن حابارلاما بەرىلۋى ءتيىس دەگەن تومەنگى ساتىداعى سوت شەشىمىن ۋاقىتشا توقتاتتى. توتەنشە قاۋلىلارعا ءتان بولعانداي، سۋديالار اكىمشىلىك ءوتىنىشىن نەگە قاناعاتتاندىرعانىن تۇسىندىرمەدى.
سوتتىڭ ءۇش ليبەرال سۋدياسى — سونيا سوتومايور، ەلەنا كاگان جانە كەتاندجي براۋن دجەكسون — قاۋلىعا قارسى داۋىس بەردى.
سەيسەنبىدەگى شەشىم جوعارعى سوت ءىستىڭ نەگىزگى ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتقان كەزدە كۇشىنە ەنەدى. سۋديالار اۋىزشا دالەلدەردى جەلتوقساندا تىڭدايتىندارىن ايتتى. بۇل — جوعارعى سوتتىڭ «ءۇشىنشى ەلگە» دەپورتاسيالاۋ ماسەلەسىندە ترامپ اكىمشىلىگى جاعىنا شىققان ەكىنشى جاعدايى.
باس پروكۋرور تودد بلانش جوعارعى سوت قاۋلىسىنان كەيىن الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازباسىندا اكىمشىلىك ساياساتىن «تولىعىمەن زاڭدى جانە يمميگراسيالىق باقىلاۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى» دەپ اتادى.
«تومەنگى ساتىداعى سوتتان وزگەشە، اقش جوعارعى سوتى شەشىم قابىلداماس بۇرىن ەكى تاراپتى دا تىڭداۋدى كۇتتى»، — دەپ جازدى بلانش.
جوعارعى سوتتىڭ ارالاسۋى اكىمشىلىك سۋديالارعا يمميگرانتتاردى ءوز ەلىنەن باسقا مەملەكەتكە دەپورتاسيالاۋدى جالعاستىرۋ ۇمىتىمەن توتەنشە ءوتىنىش بەرگەننەن كەيىن بىرنەشە كۇن وتكەن سوڭ بولدى.
ترامپ اكىمشىلىگى باسقا ەلدەرمەن ءبىرقاتار كەلىسىمگە قول قويىپ، ونىڭ ارقاسىندا 25 000-نان استام يمميگرانتتى كەمىندە 29 ەلگە دەپورتاسيالادى. بۇل دەرەكتەردى Refugees International جانە Human Rights First ۇيىمدارى جۇرگىزەتىن Third Country Deportation Watch جوباسى كەلتىرەدى.
وسى ساياسات اياسىندا يمميگرانتتار لاتىن امەريكاسى، ورتالىق ازيا، كاريب باسسەينى جانە افريكا ەلدەرىنە جىبەرىلدى.
كەيبىر جاعدايلاردا يمميگرانتتار ءقاۋىپتى سانالاتىن ەلدەرگە دەپورتاسيالاندى. ولاردىڭ قاتارىندا ساياسي جانە ميليسيالىق تۇراقسىزدىقتان تارتىپسىزدىك پەن تەرروريزممەن كۇرەسىپ جاتقان ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى جانە ساياسي-ەكونوميكالىق كۇيزەلىستەن گۋمانيتارلىق داعدارىس ورىن العان وڭتۇستىك سۋدان بار.
ادام قۇقىقتارىن قورعاۋشىلار اكىمشىلىك ساياساتىن «ماكياۆەلليلىك» دەپ سىناپ، يمميگرانتتاردىڭ ءوز ەلىنەن باسقا مەملەكەتكە جىبەرىلۋىن «وتە ءقاۋىپتى جانە سترەسستى جاعدايدا قالۋى» دەپ باعالادى.
يمميگرانتتاردىڭ ادۆوكاتتارى «ءۇشىنشى ەلگە» دەپورتاسيالاۋ ساياساتىنا قارسى شىعىپ، ولارعا «قورقىنىشقا نەگىزدەلگەن تالاپتارىن ۇسىنۋ ءۇشىن حابارلاما مەن ناقتى مۇمكىندىك» بەرىلمەگەنىن العا تارتتى.
اكىمشىلىك ادۆوكاتتارى يمميگرانتتاردى قابىلداۋعا دايىن ەلدەر ەشكىمدى قۋدالاماۋعا جانە ازاپتاماۋعا كەلىسكەندىكتەن، جەكە قورقىنىشقا نەگىزدەلگەن تالاپتاردىڭ قاجەتى جوق دەپ مالىمدەدى.
جوعارعى سوتتىڭ سەيسەنبىدەگى قاۋلىسىنا دەيىن ەكى تومەنگى ساتىداعى سوت يمميگرانتتار جاعىنا شىققان بولاتىن.
بلانش فەدەرالدى اپەللياسيالىق سوتتى اكىمشىلىككە قارسى شەشىم شىعارماس بۇرىن ءۇشىنشى ەلگە شىعارۋعا قاتىستى داۋلارعا «ۇكىمەتكە جاۋاپ بەرۋ مۇمكىندىگىن بەرمەدى» دەپ سىنادى.
ۇكىمەتتىڭ ادۆوكاتى، باس پروكۋروردىڭ وكىلى د. دجون زاۋەر جوعارعى سوتقا جازعان حاتىندا تومەنگى ساتىداعى سوت قاۋلىلارى «جالعاسىپ جاتقان شىعارۋ وپەراسيالارىندا ايتارلىقتاي لوگيستيكالىق قيىندىقتار تۋدىردى — ونىڭ ىشىندە رەيستەردىڭ توقتاتىلۋى — جانە قوسىمشا شىعىندارعا، ىقتيمال ديپلوماتيالىق ماسەلەلەرگە جانە ءقاۋىپتى قىلمىسكەرلەردى شىعارا الماۋعا اكەلدى» دەپ جازدى.