15 شىلدەدە استانادا ورتالىق ازيا كاسىپورىندارىنىڭ ESG (ەكولوگيالىق، الەۋمەتتىك جانە كورپوراتيۆتىك جاۋاپكەرشىلىك) وزىق تاجىريبەلەر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرى جانە جاسىل ترانسفورماسيا مەن تۇراقتى دامۋعا ارنالعان تاقىرىپتىق سەمينار ءوتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
جۇڭگو مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارى، حالىقارالىق ۇيىمدار، ءىرى كومپانيالار، ساۋدا-ونەركاسىپ بىرلەستىكتەرى مەن تالداۋ ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى ESG سالاسىندا تاجىريبە الماسىپ، جۇڭگو مەن ورتالىق ازيا اراسىنداعى تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن جاڭا ىنتىماقتاستىق ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋدى تالقىلاۋ ءۇشىن باس قوستى.
قىتايدىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ كەڭەسشى-وكىلى سۋ يۋيدىڭ ايتۋىنشا، ەلدە جۇڭگو كاپيتالى قاتىساتىن 10 مىڭنان استام كاسىپورىن تىركەلگەن. بۇل كومپانيالار زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەيدى، تالاپتاردى ساقتايدى جانە الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى بەلسەندى ورىندايدى. ونىڭ سوزىنشە، جيناققا ەنگىزىلگەن تاجىريبەلەر ESGء-تىڭ جۇڭگو مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتەتىن ورتاق دامۋ تۇجىرىمداماسىنا اينالعانىن كورسەتەدى.
ق ر ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى جانىنداعى حالىقارالىق جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيسيالىق جوبالار ورتالىعى باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ەركەبلانوۆيچ جيناقتىڭ جاريالانۋى تابىستى تاجىريبەنى تاراتۋعا ۇلەس قوسىپ، مەملەكەتتىك ورگاندار، بيزنەس، اكادەميالىق قوعامداستىق جانە حالىقارالىق ۇيىمدار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىققا ىقپال ەتەتىنىن ايتتى.
«سينحۋا» اگەنتتىگىنىڭ جۇڭگو ەكونوميكالىق اقپارات قىزمەتىنىڭ ۆيسە-پرەزيدەنتى سزي لەي بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلىنەن ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، ينفراقۇرىلىم، قارجى جانە باسقا سالالاردى قامتيتىن 60-قا جۋىق ءوتىنىم تۇسكەنىن حابارلادى. ۇيىمداستىرۋشىلار جيناق ساياساتكەرلەر، ناقتى سەكتور جانە عىلىمي قوعامداستىق اراسىندا كوپىر بولادى دەپ ۇمىتتەنەدى.
«حابار» اگەنتتىگى» اق باسقارما ءتوراعاسى كەمەلبەك باقتىعۇل ۇلى قازاقستان مەن قىتايدىڭ ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەكى ەلدىڭ جەتەكشى باق-تارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى – وسىنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى بولىگى. تاجىريبە الماسۋ، بىرلەسكەن جوبالار جانە تۇراقتى دامۋ باستامالارىن وبەكتيۆتى جاريالاۋ حالىقتار اراسىنداعى ءوزارا سەنىم مەن تۇسىنىستىكتى نىعايتادى.
تاجىكستاننىڭ ينۆەستيسيالار جانە مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ جوبانى ىسكە اسىرۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى زافار حاكيم ۇلى ماحمۋدوۆ ساراپتامالىق كوميسسيا اتىنان ىستەردى ىرىكتەۋ ءتارتىبى تۋرالى ايتىپ، جيناقتىڭ جاريالانعانىن رەسمي تۇردە حابارلادى.
جيناققا ورتالىق ازيا كاسىپورىندارىنىڭ تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ وزگە ەلدەر مەن سالالاردا قايتالانۋعا جارامدى 13 ناقتى مىسالى ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ ىشىندە – امۋداريانىڭ وڭ جاعالاۋىنداعى گاز كەن ورىندارىن يگەرۋ جوباسى تۇرىكمەن اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن «باقىت ايماعىن» قۇرعان؛ ارال تەڭىزى ماڭىنداعى شولەيت جەرلەردە ماقتا القاپتارىن وسىرگەن قىتايلىق عالىم-اگراريلەردىڭ قىزمەتى؛ سامارقاندا زاماناۋي ساياباق تۇرىندەگى قوقىس ورتەيتىن زاۋىتتىڭ سالىنۋى.
سونداي-اق جيناقتا كليماتتىق جانە ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردى ەسكەرەتىن جاسىل قارجىلاندىرۋ سالاسىنداعى كەشەندى شەشىمدەر؛ تۇعان-قاراعانداعى قوعامدىق قاتىسۋ جانە الەۋمەتتىك اسەردى باعالاۋ جۇيەسى؛ جۇزدەگەن مىڭ قازاقستاندىق ستۋدەنتكە جاساندى ينتەللەكتتى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرگەن ءبىلىم بەرۋ ونلاين-پلاتفورماسى بار.
ورتالىق ازيادا جاسىل دامۋ جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك سالاسىندا اۋقىمدى وزگەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. ءوڭىردىڭ دامۋىنا تارتىلعان كومپانيالاردىڭ سانى ارتىپ، ولار ءبىر مەزگىلدە قورشاعان ورتانى قورعاۋ جوبالارى مەن ءىس-شارالارىن جۇزەگە اسىرىپ، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا قاتىسۋدا.
قىتايدىڭ تازا تەحنولوگيالارى مەن سيفرلىق باسقارۋ تاجىريبەسى ورتالىق ازيانىڭ جاسىل ترانسفورماسياسىنا ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتۋدە. جۇمىسشىلاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جانە قوعامنىڭ قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان جاڭا ينستيتۋسيونالدىق تەتىكتەر پايدا بولۋدا.
قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى ۆيسە-پرەزيدەنتى مەريم كوجوكماتوۆا: «بۇگىن ۇسىنىلعان جيناقتىڭ بىرەگەي قۇندىلىعى – وندا ورتالىق ازياداعى ESG تاجىريبەلەرىنىڭ ناقتى جانە تابىستى مىسالدارى جيناقتالعان. بۇل تەوريالىق ويلار ەمەس، ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىق پەن ۇزاق مەرزىمدى وڭىرلىك ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا باستامالارىنا نەگىز بولا الاتىن پراكتيكالىق تاجىريبە»، – دەپ اتاپ ءوتتى.
«ءبىر بەلدەۋ – ءبىر جول» حالىقارالىق جاسىل دامۋ كواليسياسىنىڭ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ءارى دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى چجان سزيانيۋي جانە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ كومىرتەگى پلاتفورماسىنىڭ جەتەكشىسى اسەل نۇراحمەتوۆا «ESG برەند قۇنىن ارتتىرۋدان تۇراقتى جانە پايدالى بيزنەس-مودەلگە قالاي وتە الادى» تاقىرىبىندا ساراپشىلىق پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
ءىس-شارانى «سينحۋا» اگەنتتىگىنىڭ جۇڭگو ەكونوميكالىق اقپارات قىزمەتى جانە «ءبىر بەلدەۋ – ءبىر جول» حالىقارالىق جاسىل دامۋ كواليسياسى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى. ۇيىمداستىرۋ قولداۋىن KPMG Kazakhstan جاردەمدەسۋىمەن قازاقستانداعى جۇڭگو كاسىپكەرلەرىنىڭ باس اسسوسياسياسى كورسەتتى.
سونداي-اق ءىس-شاراعا وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ كەڭەسشىسى ازيز ابدۋللا ۇلى ناسيروۆ، «اتامەكەن» ۇكپ جانىنداعى تۇراقتى دامۋ جانە ESG جونىندەگى كەڭەس ءتورايىمى يۋليا ياكۋپباەۆا، ورتالىق ازيا مەن رەسەيدەگى CNPC وكىلدەرى جانە وڭىردە بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن ونداعان باسقا كاسىپورىندار قاتىستى.