اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمدەرگە قاراماستان، پايدالى قازبالارعا باي ايماقتا ۇرىس جالعاسۋدا. كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ (كدر) شىعىسىنا رەسمي اتىستى توقتاتۋدى تەكسەرۋ ءۇشىن باقىلاۋ ميسسياسى جىبەرىلدى. بۇل كەلىسىم كدر اسكەرى مەن رۋاندا قولدايتىن M23 كوتەرىلىسشىلەرى اراسىندا جاسالعان. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى (بۇۇ) مەن ۇكىمەت كوزدەرى دۇيسەنبىدە باقىلاۋ توبىنىڭ كاتاردىڭ دەلدالدىعىمەن جاسالعان ءبىتىمنىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ ءۇشىن كەلگەنىن حابارلادى. سوعىس قيمىلدارىن توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قاراماستان، جەرگىلىكتى جەردە ۇرىس جالعاسۋدا.
بۇۇ ميسسيا ەلدىڭ پايدالى قازبالارعا باي وڭتۇستىك كيۆۋ پروۆينسياسىنداعى مينەمبۆەگە ورنالاستىرىلعانىن، سوڭعى ايلاردا قارقىندى ۇرىس ءجۇرىپ جاتقانىن حابارلادى. شۆەيساريا ۇكىمەتى جەكسەنبىدە كدر مەن M23 جابىق كەلىسسوزدەردەن كەيىن بەيبىت كەلىسسوزدەردىڭ جول كارتاسىنا كەلىسكەنىن جانە 2025 جىلدىڭ شىلدەسىندە كاتاردىڭ دوحا قالاسىندا قول قويىلعان اتىستى توقتاتۋ كەلىسىمىنىڭ بۇزىلۋىن تەكسەرۋ ءۇشىن ميسسيا جىبەرىلەتىنىن مالىمدەدى.
ميسسيا قۇرامىنا كونگو ۇكىمەتى مەن M23 وكىلدەرى، سونداي-اق ۇلى كولدەر ايماعى جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنسياعا (ICGLR) مۇشە ەلدەردىڭ باقىلاۋشىلارى كىرەدى. جەرگىلىكتى جۋرناليستەردىڭ حابارلاۋىنشا، بۇۇ-نىڭ كونگوداعى تۇراقتاندىرۋ ميسسياسى (MONUSCO) ورنالاستىرۋعا لوگيستيكالىق قولداۋ كورسەتكەن.
ميسسيا M23 قاڭتاردا شىعىپ كەتكەن ۋۆيراعا، سونداي-اق سوڭعى اپتالاردا ۇرىس بولعان كالەحەگە بارادى. كدر-نىڭ پايدالى قازبالارعا باي شىعىس پروۆينسيالارى ءۇشىن بىرنەشە قارۋلى توپتار، ونىڭ ىشىندە Alliance Fleuve Congo (AFC) جانە M23 كۇرەسۋدە. ولار وتكەن جىلى ۇلكەن اۋماقتاردى باسىپ الىپ، سولتۇستىك كيۆۋ پروۆينسياسىنىڭ استاناسى گوماعا جاقىنداعان بولاتىن.
كاتار مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى باستاعان بەيبىتشىلىك كۇش-جىگەرى داعدارىستى توقتاتۋعا باعىتتالعان، ناتيجەسىندە ەكى جەكە كەلىسىمگە قول قويىلدى. كدر پرەزيدەنتى فەليكس چيسەكەدي جانە رۋاندا پرەزيدەنتى پول كاگامە — ونىڭ ەلى M23 كوتەرىلىسشىلەرىن قولدادى دەپ ايىپتالعان — جەلتوقساندا ۇرىستى توقتاتۋعا باعىتتالعان «تاريحي» بەيبىتشىلىك جانە ەكونوميكالىق كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل ەكەۋى اتىستى توقتاتۋعا كەلىسكەننەن بەس اي وتكەن سوڭ بولدى. الايدا جەرگىلىكتى جەردە ۇرىس جالعاسۋدا.
ەكى تاراپ ءبىرىن-بىرى اتىستى توقتاتۋدى بۇزدى جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتار جاسادى دەپ ايىپتاۋدا. دۇيسەنبىدەگى مالىمدەمەدە كدر ءوز باقىلاۋىنداعى اۋماقتا M23ء-تىڭ «قىلمىستارى مەن اۋىر قۇقىق بۇزۋشىلىقتارىن» ايىپتاپ، ولاردى ماۋسىم جانە شىلدە ايلارىندا «300-دەن استام ادامدى ءولتىردى» دەپ ايىپتادى. M23 بۇل ايىپتاۋلاردى جوققا شىعاردى. توپ وكىلى X الەۋمەتتىك جەلىسىندە ۇكىمەت كۇشتەرى مينەمبۆە ماڭىنداعى اۋىلعا ارتيللەريامەن «ولىمگە اكەلەتىن شابۋىل» جاساعانىن مالىمدەدى.


