اۋىسپالى وسى شاق (Present Simple Tense)

وسى شاق — اڭگىمە بولىپ جاتقان شاقتا بولىپ جاتقان وقيعالار مەن ءىس - ارەكەتتەردى سيپاتتايتىن، كۇندەلىكتى ومىردە ىستەيتىن ارەكەتتەردى سيپاتتايتىن ەتىستىكتىڭ شاعى. اعىلشىن تىلىندە وسى شاقتىڭ 4 ءتۇرى بار (قازاق تىلىندە وسى شاقتىڭ 2 ءتۇرى بار: اۋىسپالى وسى شاق، ناق وسى شاق):
1. Present simple (اۋىسپالى وسى شاق)؛
2. Present continuous نەمەسە Present progressive (ناق وسى شاق نەمەسە سوزىلىڭقى وسى شاق)؛
3. Present perfect simple (اياقتالعان وسى شاق)؛
4. Present perfect continuous (Present perfect progressive).
جوعارىدا اتاعانىمداي ەكى تىلدەگى وسى شاقتىڭ تۇرلەرى ءار ءتۇرلى بولىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى مەن اعىلشىن تىلىندە سايكەس كەلەتىندەرى: اۋىسپالى وسى شاق (Present simple) پەن ناق وسى شاق (Present continuous). بۇل ساباعىمىزدا اعىلشىن تىلىندەگى وسى شاقتىڭ وسى العاشقى تۇرىنە توقتالامىز. الداعى ساباقتاردا ناق وسى شاق (Present continuous) تاقىرىبى قاراستىرىلادى. ال ودان باسقا ەكەۋى كەلەسى دەڭگەيدىڭ ساباقتارىنا جاتادى.
Present simple — اۋىسپالى وسى شاق
“Present simple” تىركەسىن قازاقشاعا سوزبە - ءسوز اۋداراتىن بولساق، “جاي وسى شاق” دەگەن ماعىنا شىعادى. جاي وسى شاق دەگەنىمىز قازاق ءتىلى گرامماتيكاسىنداعى اۋىسپالى وسى شاق. مىسالى: وينايمىن، وقيمىن، كەلەمىز، جۇزەسىڭ، ويلانادى، …

Present simple وسى شاقتا ايتىلاتىن قالىپتى، كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە قالىپتاسىپ كەتكەن ءىس - ارەكەتتەردى سيپاتتايدى. ءىس - ارەكەتتەرگە كۇن سايىن ىستەيتىن ۇيقىدان تۇرۋ (get up)، جۋىنۋ (wash up)، ءجۇرۋ (go)، ت. ب. سەكىلدى ەتىستىكتەردى جاتقىزۋعا بولادى. كەستە بويىنشا نەمەسە كۇندەلىكتى رەجيمگە كىرەتىن ارەكەتتەر دە Present simple ارقىلى سيپاتتالادى. مىسالى: I get up at seven o’clock — مەن ساعات جەتىدە ويانامىن (ۇيقىدان تۇرامىن).
اۋىسپالى وسى شاقتاعى to be ەتىستىگى:
جەكەشە → كوپشە
I am → We are
You are → You are
He/she/it is → They are
اۋىسپالى وسى شاقتاعى to do ەتىستىگى:
جەكەشە → كوپشە
I do → We do
You do → You do
He/she/it does → They do

Present simple - دىڭ بولىمدى (Affirmative)، بولىمسىز (Negative) جانە سۇراۋلى (Question) سويلەمدەرى
بولىمدى ءتۇرى: He plays (ول وينايدى). || We speak English (ءبىز اعىلشىنشا سويلەيمىز).
بولىمسىز: He does not play (ول وينامايدى). || We do not speak English (ءبىز اعىلشىنشا سويلەمەيمىز).
سۇراۋلى: Does he play (ول وينايدى ما؟)؟ || Do we speak English (ءبىز اعىلشىنشا سويلەيمىز بە؟)؟
اۋىسپالى وسى شاق (Present Simple Tense). جۇكتەۋ