اۆستراليا Telegram-دى تەرروريستىك مازمۇندى، ونىڭ ىشىندە كرايسچەرچ اتىسىنىڭ بەينەجازباسىن جويۋدان باس تارتتى دەپ ايىپتاپ، سوتقا بەردى. بۇل تۋرالى ەلدىڭ ەلەكتروندىق قاۋىپسىزدىك كوميسسارى دجۋلي ينمان-گرانت مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ينمان-گرانت بىلتىر 16 جاسقا تولماعانداردىڭ الەۋمەتتىك جەلىگە كىرۋىنە الەمدە العاش رەت تىيىم سالۋدى ەنگىزگەن. ول پلاتفورمانىڭ ونلاين قاۋىپسىزدىك تۋرالى زاڭداعى مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعانى ءۇشىن 54،6 ميلليون اۆستراليالىق دوللارعا دەيىن (28 ميلليون فۋنت نەمەسە 38 ميلليون اقش دوللارى) ايىپپۇل سالىنۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، پلاتفورما «سوڭعى ۋاقىتتاعى ەكسترەميستىك زورلىق-زومبىلىقتىڭ ەڭ تانىمال وقيعالارىمەن» بايلانىستى كونتەنتتى ەسكەرتۋ العاننان كەيىن دە ۇزاق ۋاقىت ونلاين قالدىرعان. «بۇل ءبارىمىزدى الاڭداتۋى كەرەك، ەشبىر پلاتفورما زاڭنان جوعارى ەمەس»، — دەدى ول.
بۇل حابارلاما رەسەي Telegram نەگىزىن قالاۋشى پاۆەل دۋروۆتى تەرروريزمگە جاردەمدەستى دەپ ايىپتاعاننان ءبىر كۇن بۇرىن جاسالدى. رەسەيدىڭ ايتۋىنشا، مەسسەندجەردى ۋكراينا ارنايى قىزمەتتەرى جالداۋ ءۇشىن پايدالانعان. دۋروۆ 2024 جىلى فرانسيادا دا تەرروريزمگە قاتىستى ايىپتار بويىنشا تۇتقىندالىپ، رەسمي تەرگەۋگە الىنعان، كەيىن تەرگەۋ جالعاسىپ جاتقاندا ۇيىنە جىبەرىلگەن.
ينمان-گرانتتىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ اگەنتتىگى 2024 جىلدىڭ ناۋرىزىندا Telegram-نىڭ تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك مازمۇنمەن كۇرەس شارالارىن سۇراپ، بەس اي بويى جاۋاپ الماعانىنا توزگەن. كەيىنگى ارالاسۋىنا قاراماستان، پلاتفورما ءالى دە «ەكسترەميستىك كونتەنتتى وڭاي تابۋعا بولاتىن رۇقسات بەرۋشى ورتانى» ساقتاپ وتىر. «بۇل پايدالانۋشىلاردى سەزىمسىزدەندىرىپ، قالىپقا كەلتىرىپ، كەيدە راديكالداندىرۋعا قىزمەت ەتەدى»، — دەدى ول، سونىمەن قاتار پلاتفورما «كەيدە شابۋىلداردى جوسپارلاۋ ءۇشىن پايدالانىلادى» دەپ ايىپتادى.
Telegram وكىلى پلاتفورمانىڭ تەرروريزمگە قارسى «كەڭ اۋقىمدى» ارەكەتتەرى «جاقسى قۇجاتتالعانىن» ايتىپ، «ءبىز بۇل ايىپتاۋلاردى جوققا شىعارامىز جانە سوتتا ءوز ۇستانىمىمىزدى قورعايمىز» دەدى.
ينمان-گرانتتىڭ ايتۋىنشا، Telegram-دا قولجەتىمدى ەكسترەميستىك كونتەنتكە 2019 جىلى كرايسچەرچ مەشىتىندەگى اتىس، 2022 جىلى مامىردا نيۋ-يورك شتاتىنداعى باففالو اتىسى جانە تەرروريستەردىڭ ءولىم جازاسىنا كەسۋ بەينەجازبالارى كىرەدى. جەلتوقسان ايىندا بونديدەگى ياھۋديلەر فەستيۆالىنە جاسالعان شابۋىلدىڭ اۋىر سالدارى اۆستراليالىقتاردىڭ ەسىندە ءالى جاڭا بولعاندىقتان، «سيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ قوعامداستىقتى قورعاۋ مىندەتتەرىن ورىنداۋى بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ينمان-گرانت اۆستراليانىڭ Telegram سياقتى پلاتفورمالارعا ليسەنزيا بەرمەيتىنىن، ءبىراق «ءبىز فەدەرالدى سوتقا ءوتىنىش بەرىپ، قىزمەتتى توقتاتۋدى سۇراي الامىز» دەدى. «ءبىز بۇل وكىلەتتىكتەردى ەشقاشان پايدالانبادىق، بۇل ءىستىڭ قالاي اياقتالىپ، مۇنداي ارەكەتتىڭ اقتالعانىن كورەمىز»، — دەدى ول.
سونداي-اق، ەلەكتروندىق قاۋىپسىزدىك رەتتەۋشىسى 2025 جىلدىڭ اقپان ايىندا Telegram-عا بالالاردى قورلاۋ جانە ەكسترەميستىك ماتەريالدارمەن كۇرەس بويىنشا سۇراقتارعا ۋاقىتىندا جاۋاپ بەرمەگەنى ءۇشىن 1 ميلليون اۆستراليالىق دوللار ايىپپۇل سالعان.