اۆستراليا ۋكرايناعا رەسەي باسقىنشىلىعىنا قارسى كۇرەستە قوسىمشا 60 ميلليون دوللار بولەتىنىن جاريالادى. بۇل تۋرالى اۆستراليا پرەمەر-مينيسترى ەنتوني البانيزە نيۋ-يوركتە وتكەن بۇۇ جينالىسى اياسىندا ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيمەن كەزدەسۋ بارىسىندا مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا البانيزە زەلەنسكيدى قۇشاقتاپ، ۋكرايناعا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس الدى. پرەمەر-مينيستر رەسەي اگرەسسياسىنا قارسى كۇرەستە ءوزىنىڭ «دوسى» زەلەنسكيگە قۇرمەت كورسەتىپ، ەموسياعا بەرىلدى.
«ونىڭ كوشباسشىلىعى شىنىمەن ەرەكشە بولدى، حالىقتى وتە قيىن جاعدايدا باستاپ كەلەدى. رەسەي بىرنەشە اپتا ىشىندە باسىپ الامىز دەپ ويلادى، ءبىراق ۋكراينا حالقىن تومەن باعالادى»، — دەدى ول.
ەكى كوشباسشى ۋكرايناعا اۆستراليا قورعانىس كۇشتەرىنىڭ قوسىمشا 45 ميلليون دوللارلىق جابدىعىن جەتكىزەتىن 10 جىلدىق ەكىجاقتى قاۋىپسىزدىك كەلىسىمىنە قول قويدى. تاعى 10 ميلليون دوللار ۋكراينانىڭ ەنەرگەتيكالىق قولداۋ قورىنا، ال 5 ميلليون دوللار گۋمانيتارلىق كومەككە جۇمسالادى.
وسى 60 ميلليون دوللارمەن اۆستراليانىڭ 2022 جىلى رەسەي باسقىنشىلىعى باستالعاننان بەرگى ۋكرايناعا جالپى ۇلەسى 1،9 ميلليارد دوللارعا جەتەدى.
كەلىسىم اياسىندا اۆستراليا ۋكراين كۇشتەرىنە بولاشاق رەسەيلىك شابۋىلداردى تەجەۋگە جانە تويتارۋعا كومەكتەسەتىن وقىتۋدى كۇشەيتەدى. سونداي-اق وقۋ ورتالىقتارى ءۇشىن ىنتىماقتاستىقتى زەرتتەپ، اۋە قورعانىس قۇرالدارىن، زىمىراندار مەن درونداردى بىرلەسىپ وندىرۋگە ۇمتىلادى.
پرەمەر-مينيستر بۇل كەلىسىمدى حالىقارالىق زاڭداردى ساقتاۋ جولىنداعى اۆستراليالىقتار ءۇشىن ماقتانىش كۇنى دەپ اتادى.
«بۇل تەك ەۋروپا ماسەلەسى ەمەس، بۇل بۇكىل الەم ماسەلەسى. ەگەر رەسەي سياقتى ۇلكەن، قۋاتتى ەلگە حالىقارالىق زاڭداردى بۇزىپ، ۋكرايناعا زاڭسىز جانە مورالسىز باسقىنشىلىق جاساۋعا رۇقسات ەتىلسە، بۇل بۇكىل الەم ءۇشىن جامان پرەسەدەنت جاسايدى»، — دەدى البانيزە نيۋ-يوركتە كەلىسىمگە قول قويعاننان كەيىن جۋرناليستەرگە.
البانيزەنىڭ ايتۋىنشا، ەكىجاقتى كەلىسىم ۋكرايناداعى سوعىس كەزىندە عانا ەمەس، قاقتىعىس اياقتالعاننان كەيىنگى بەيبىت ۋاقىتتا دا كۇشىندە بولادى.
زەلەنسكي كەلىسىمدى «ەلدەرىمىز اراسىنداعى ەڭ مىقتى قۇجات» دەپ اتاپ، ول ساۋدا مەن قاۋىپسىزدىكتى ارتتىراتىنىن ايتتى.
«بۇنىڭ ءبارى حالقىمىز ءۇشىن، قاۋىپسىزدىك ءۇشىن»، — دەدى ول.
البانيزە ءۇشىن بۇل ديپلوماتياعا تولى كۇن بولدى: ول اتلانتيكالىق كەڭەستە سىرتقى ساياسات تۋرالى ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، نيدەرلاندپەن قورعانىس بايلانىستارىن نىعايتۋعا جانە MH17 قۇرباندارى ءۇشىن ادىلەتتىلىككە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان جاڭا ستراتەگيالىق سەرىكتەستىككە قول قويدى.
ءوز سوزىندە پرەمەر-مينيستر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قۇرىلعان حالىقارالىق الەم ءتارتىبى ەندى ماقساتىنا ساي ەمەس، ال 1945 جىلدان كەيىن قاجەت بولعان ينستيتۋتتار بۇگىنگى سىن-قاتەرلەرگە جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتۋى كۇتىلدى.
پرەمەر-مينيستر بۇۇ باس اسسامبلەياسى اياسىنداعى سوزىندە تەز وزگەرىپ جاتقان جاھاندىق ورتادا وداقتارمەن سەرىكتەستىك ماڭىزدى بولىپ قالا بەرەتىنىن دالەلدەيدى.
«قىرعي قاباق سوعىس اياقتالعاننان بەرى حالىقارالىق ىستەردىڭ باسىم بولجامدارى ايقىن ەدى: اشىقتىق — قاۋىپسىزدىك، تيىمدىلىك توزىمدىلىكتەن ماڭىزدىراق، حالىقارالىق ەرەجەلەر ساقتالادى. بۇل بولجامدار نەگىزگى دەموكراتيالىق دەرجاۆالاردىڭ ىقپالى نەگىزىنەن قارسىلىقسىز قالادى دەگەن كۇتۋگە سۇيەندى. 1945 جىلدان كەيىنگى الەم ءتارتىبى ەندى ماقساتىنا ساي ەمەس. ءالى دە قاجەت بولىپ قالاتىن امبەباپ ينستيتۋتتار ءبىز كەزدەستىرەتىن سىن-قاتەرلەرگە ءاردايىم جەتكىلىكتى بولا بەرمەيدى»، — دەيدى ول.