قازاقستاندا اۆتوكولىك ساتۋ كەزىندە جەكە تابىس سالىعى (جتس) قاشان تولەنەتىنىن ءبىلۋ ماڭىزدى. جىلجىمايتىن م ۇلىكتەن ايىرماشىلىعى، اۆتوكولىككە قاتىستى ەرەجەلەر وزگەرگەن جوق، ءبىراق كولىك قۇرالىن ەسەپكە الۋعا بايلانىستى كەيبىر نيۋانستار بار... دەپ حابارلايدى infohub.kz.
قازاقستاندا جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەندى، ول نەگىزىنەن جىلجىمايتىن م ۇلىككە قاتىستى جتس تولەۋ ەرەجەلەرىن وزگەرتتى. جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ساتقان كەزدە، ەگەر يەسى م ۇلىكتى ەكى جىل ىشىندە ساتىپ العان باعاسىنان قىمباتقا ساتسا، سالىق پايدا بولادى. بۇرىن مينيمالدى مەرزىم ءبىر جىل بولعان، ال 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ساتىپ الىنعان تۇرعىن ءۇي ءۇشىن ول وزگەرىسسىز قالدى.
الايدا، اۆتوكولىكتى ساتۋ كەزىندە دە جتس تولەۋ مىندەتتەمەسى تۋىنداۋى مۇمكىن. الماتى قالاسى مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى اتاپ وتكەندەي، اۆتوكولىككە قاتىستى ەرەجەلەر وزگەرگەن جوق: قازاقستاندا تىركەلگەن كولىكتەر ءۇشىن يەلىك ەتۋدىڭ مينيمالدى مەرزىمى ءبىر جىل. ەگەر اۆتوكولىكتى ەرتەرەك ساتساڭىز، قۇن ءوسىمىنىڭ 10% مولشەرىندە جتس تولەۋگە تۋرا كەلەدى. شەتەلدە تىركەلگەن كولىكتەر ءۇشىن مينيمالدى مەرزىم جوق – ولاردى ساتقان كەزدە ءارقاشان قۇن ءوسىمىنىڭ 10% تولەنەدى.
قۇن ءوسىمى ادام م ۇلىكتى ساتىپ العان باعاسىنان قىمباتقا ساتقاندا پايدا بولادى. ءدال وسى سومادان جتس تولەنەدى. مىسالى، ازامات اۆتوكولىكتى 8 ملن تەڭگەگە ساتىپ الىپ، ءتورت ايدان كەيىن 9 ملن تەڭگەگە ساتسا، ونىڭ تابىسى 1 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. وسى سومادان ول 10% مولشەرىندە، ياعني 100 مىڭ تەڭگە جتس تولەۋى ءتيىس.
ەگەر قازاقستاندا تىركەلگەن اۆتوكولىك ساتىپ الىنعاننان كەيىن 13 اي وتكەن سوڭ ساتىلسا، ءتىپتى قىمباتقا ساتىلسا دا، سالىق تولەۋدىڭ قاجەتى جوق. شەتەلدە تىركەلگەن كولىكتەر ءۇشىن مۇنداي جەڭىلدىك جوق – جتس كەز كەلگەن جاعدايدا تولەنەدى.
شەتەلدەن اكەلىنگەن اۆتوكولىكتەر ءۇشىن باستاپقى قۇن كەدەندىك راسىمدەۋ شىعىندارىن ەسكەرە وتىرىپ انىقتالادى، ونىڭ ىشىندە باجدار، ققس، اكسيزدەر جانە ۋتيلالىم. بۇل تولەمدەر سالىقتىڭ جالپى سوماسىن ازايتۋى مۇمكىن.
م ۇلىكتى ساتۋ كەزىندە جتس-دان اۋلاق بولۋ ءۇشىن قاراپايىم ەرەجەلەردى ساقتاۋ كەرەك: جىلجىمايتىن م ۇلىك ءۇشىن – ەكى جىل (نەمەسە 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ساتىپ الىنعان بولسا، ءبىر جىل)، قازاقستاندىق نومىردەگى اۆتوكولىك ءۇشىن – ءبىر جىل. دەگەنمەن، سالىق ءارقاشان تولەنەتىن جاعدايلار بار: كوممەرسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىكتى، شەتەلدەگى جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جانە كريپتوۆاليۋتانى ساتۋ كەزىندە. كريپتوۆاليۋتا ءۇشىن تەك پايدانى عانا ەمەس، شىعىنداردى دا ەسكەرەتىن ارنايى ەرەجەلەر قولدانىلادى.
ەسكە سالايىق، تۇرعىن ءۇيدى ساتۋ كەزىندە ۇلعايتىلعان سالىق ەسەپتەلۋى مۇمكىن: ەگەر تابىس تىم ۇلكەن بولسا، مولشەرلەمە قۇن ءوسىمىنىڭ 10% - 15% دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. سونداي-اق، قازاقستاندىقتارعا 2025 جىل ءۇشىن م ۇلىك سالىعى ەسەپتەلدى، ونى 2026 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن تولەۋ قاجەت.