بانگلادەشتىڭ استاناسى داككاداعى ارنايى سوت بيلىككە 2024 جىلى بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر شەيح حاسينانى بيلىكتەن كەتىرگەن جاپپاي كوتەرىلىسكە قاتىستى ءىس بويىنشا ءۇش ءجۋرناليستى سوت پروسەسى باستالعانعا دەيىن تۇرمەدە ۇستاۋدى تاپسىردى. بۇل تۋرالى ادۆوكاتتار حابارلادى. ستۋدەنتتەر جەتەكشىلىك ەتكەن كوتەرىلىس كەزىندە جۇزدەگەن ادام قازا تاپقان ەدى. كەيىن حاسينا ادامزاتقا قارسى قىلمىس جاسادى دەگەن ايىپپەن ءولىم جازاسىنا كەسىلدى. ول ەكى جىل بۇرىن ءۇندىستانعا قاشىپ كەتكەن جانە وعان سىرتتاي ۇكىم شىعارىلعان.
سوت جەكە مەنشىك «Ekattor Television» تەلەارناسىنىڭ باس رەداكتورى موزامەل بابۋدى، ونىڭ باس ءتىلشىسى فارزانا رۋپانى جانە «Bhorer Kagoj» گازەتىنىڭ رەداكتورى، داككاداعى ۇلتتىق ءباسپاسوز كلۋبىنىڭ بۇرىنعى باس حاتشىسى شيامال دۋتتانى تۇرمەدە قالدىرۋدى سۇرادى. ولار سوت الدىنا كەلگەننەن كەيىن سۋديا كەلەسى سوت وتىرىسىن 25 قازانعا بەلگىلەپ، تەرگەۋشىلەرگە جۋرناليستەرگە قاتىستى ايعاقتاردى ۇسىنۋدى تاپسىردى.
حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى جۋرناليستەردىڭ تۇرمەگە جابىلۋىن جانە كەپىلگە بوساتىلماۋىن سىنعا الىپ، ۇكىمەتتى ولارعا قويىلعان ايىپتاردى الىپ تاستاۋعا جانە جاڭالىقتاردى جاريالاۋدى قىلمىستىق ىسكە اينالدىرۋدى توقتاتۋعا شاقىردى. پروكۋرورلار ءۇش جۋرناليست كوتەرىلىس كەزىندە ستۋدەنتتەردىڭ نارازىلىق اكسيالارىن باسۋعا يتەرمەلەدى دەپ مالىمدەيدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، جۋرناليستەر 2024 جىلدىڭ 14 شىلدەسىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا حاسيناعا ارانداتۋشىلىق سيپاتتاعى سۇراقتار قويعان، بۇل ونىڭ نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر تۋرالى جاعىمسىز پىكىرلەر ايتۋىنا جانە كەيىننەن قاندى قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراۋىنا سەبەپ بولعان، ناتيجەسىندە جۇزدەگەن ادام قازا تاپقان.
ءۇش جۋرناليست حاسينا قۇلاعاننان كەيىن بىرنەشە جىل بويى قاماۋدا وتىر، ولارعا 2024 جىلعى شىلدە-تامىزداعى كوتەرىلىسكە بايلانىستى كىسى ءولتىرۋ جانە باسقا دا ايىپتار تاعىلۋدا. ولار نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مۋحامماد يۋنۋس باسقارعان ۋاقىتشا ۇكىمەت كەزىندە تۇتقىندالعان ەدى. يۋنۋس بيلىكتى اقپان ايىندا جاڭا ۇكىمەتكە تاپسىرعان.
جۋرناليستەردىڭ وتباسىلارى ولاردىڭ زاڭسىز ۇستالىپ جاتقانىن ايتىپ شاعىمدانعان. «جۋرناليستەر شيامال دۋتتا، موزامەل بابۋ جانە فارزانا رۋپاعا ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا سۇراق قويعانى ءۇشىن ادامزاتقا قارسى قىلمىس ءىسىن قوزعاۋ — بۇل اشۋلاندىرارلىق جانە تەرەڭ الاڭداتارلىق جاعداي»، — دەدى حالىقارالىق جۋرناليستەردى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ (CPJ) ازيا-تىنىق مۇحيت باعدارلاماسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى كۋنال مادجۋمدەر وسى ايدىڭ باسىنداعى مالىمدەمەسىندە. ول «رەداكسيالىق شەشىمدەر پارتيالىق نەمەسە ەتيكالىق تۇرعىدان كۇماندى بولۋى مۇمكىن، ءبىراق ولاردى قىلمىستىق ىسكە اينالدىرۋعا بولمايدى. رەداكسيالىق تاۋەلسىزدىكتى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ءقاۋىپتى پرەسەدەنت جاسايدى جانە بانگلادەشتىڭ دەموكراتيا رەتىندەگى بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەدى. بيلىك ءۇش ءجۋرناليستى دەرەۋ بوساتىپ، ايىپتاردى الىپ تاستاۋى كەرەك»، — دەپ قوستى.
حاسينا 2024 جىلدىڭ 5 تامىزىنان بەرى ءۇندىستاندا ءجۇر، ءبىراق جاقىندا جەلتوقساندا ەلگە ورالاتىنىن مالىمدەدى. يۋنۋس باسقارعان ۇكىمەت پەن قازىرگى پرەمەر-مينيستر تاريك راحماننىڭ اكىمشىلىگى ءۇندىستاننان حاسينانى ەكستراديسيالاۋدى سۇراعان، ءبىراق ءۇندىستان باس تارتتى.