بيىلعى تامىزدا قازاقستاننىڭ ون ءبىر بانكى دەپوزيتتىك ونىمدەر بويىنشا شارتتارىن قايتا قارادى، ونىڭ تورتەۋى حالىق اراسىندا ەڭ تانىمال مەرزىمسىز سالىمدار بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى تومەندەتتى. تولىق اقپاراتتى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
بۇعان دەيىن، ماۋسىم جانە شىلدە ايلارىندا قارجى ينستيتۋتتارى سىياقى مولشەرلەمەلەرىن تۇزەتكەن بولاتىن، ءبىراق سول كەزدە وزگەرىستەر نەگىزىنەن جيناق سالىمدارىنا قاتىستى بولدى. الايدا تامىزدا، دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ (كفگد) دەرەكتەرىنە سايكەس، تومەندەۋ مەرزىمسىز دەپوزيتتەرگە دە اسەر ەتتى.
تامىزدا مولشەرلەمەلەر بىلاي وزگەردى: ءتورت بانك مەرزىمسىز سالىمدار بويىنشا پايىزداردى ازايتتى، ءۇش بانك — تولىقتىرۋ مۇمكىندىگى بار مەرزىمدى سالىمدار بويىنشا، بەس بانك — تولىقتىرۋمەن جيناق سالىمدارى بويىنشا، ءۇش بانك — تولىقتىرۋسىز جيناق سالىمدارى بويىنشا. سونىمەن قاتار، ءبىر بانك مەرزىمسىز سالىمدار بويىنشا مولشەرلەمەلەردى كوتەردى، ءبىرى — تولىقتىرۋمەن جيناق سالىمدارى بويىنشا، ال تاعى ءبىر بانك مەرزىمگە بايلانىستى تولىقتىرۋسىز جيناق سالىمدارى بويىنشا مولشەرلەمەلەردى ءبىر مەزگىلدە كوتەردى دە تومەندەتتى.
مەرزىمسىز دەپوزيتتەرگە كەلەر بولساق، ءبىر اي ىشىندە ءتورت بانك ولار بويىنشا مولشەرلەمەلەردى تومەندەتتى، ال بىرەۋى كوتەردى. قازىرگى ۋاقىتتا مۇنداي سالىمدار ەلىمىزدىڭ ون جەتى بانكىندە قولجەتىمدى. تامىزداعى ەڭ تومەنگى مولشەرلەمە 12،6% قۇرادى، ەڭ جوعارىسى — 15،95%. ورتاشا العاندا، مەرزىمسىز دەپوزيتتەر 14،08% بويىنشا اشىلادى، بۇل شىلدەدەگىدەن 0،11 پايىزدىق تارماققا تومەن. ەسكە سالايىق، مەرزىمسىز سالىمدار قازاقستاندىقتار اراسىندا ەڭ سۇرانىسقا يە، سەبەبى ولاردىڭ يكەمدى شارتتارى بار: ولاردان كەز كەلگەن ۋاقىتتا جيناقتالعان پايىزداردى جوعالتپاي اقشا الۋعا بولادى.
مەرزىمدى دەپوزيتتەر مەرزىمسىز جانە جيناق سالىمدارى اراسىنداعى ىمىرا بولىپ تابىلادى: ولار مەرزىمسىزگە قاراعاندا جوعارى پايىز ۇسىنادى، ءبىراق شارتتارى جيناق سالىمدارىنداعىداي قاتاڭ ەمەس. مەرزىمدى سالىمدار تولىقتىرۋعا بولاتىن جانە تولىقتىرۋعا بولمايتىن بولىپ بولىنەدى. قازىرگى ۋاقىتتا تولىقتىرۋ مۇمكىندىگى بار مەرزىمدى سالىمدار جەتى بانكتە قولجەتىمدى. تامىزدا ولار بويىنشا ورتاشا مولشەرلەمە 15،11% قۇرادى، الايدا ناقتى شارتتار ورنالاستىرۋ مەرزىمىنە بايلانىستى. ەڭ تومەنگى مولشەرلەمە — ەكى جىلدىق سالىمدار ءۇشىن جىلدىق 5%، ەڭ جوعارىسى — ءۇش ايلىق دەپوزيتتەر ءۇشىن 19%. تولىقتىرۋ قۇقىعىنسىز دەپوزيتتەردى تەك ءبىر بانكتە اشۋعا بولادى، ول تامىزدا شارتتارىن وزگەرتكەن جوق: مولشەرلەمەلەر 12،2%-دان 18،01%-عا دەيىن وزگەرەدى.
قازاقستانداعى جيناق دەپوزيتتەرى دە ەكى تۇرگە بولىنەدى: تولىقتىرۋ قۇقىعىمەن (شەكتەۋسىز) جانە تولىقتىرۋ قۇقىعىنسىز (اشقان كەزدە ءبىر رەت قانا تولىقتىرۋعا بولادى). 2026 جىلدىڭ تامىزىندا تولىقتىرۋمەن جيناق سالىمدارىن ون ەكى بانكتە اشۋعا بولادى. ولار بويىنشا مولشەرلەمەلەر 5%-دان 20%-عا دەيىن اۋىتقيدى، ال ەل بويىنشا ورتاشا كورسەتكىش 14،7% قۇرادى. تولىقتىرۋسىز جيناق دەپوزيتتەرىندە جاعداي ۇقساس: ولاردى ون بەس بانك ۇسىنادى، مولشەرلەمەلەر 6،3%-دان (ەكى جىلدىق سالىمدار ءۇشىن) 20،5%-عا دەيىن (التى ايلىق سالىمدار ءۇشىن) وزگەرەدى. نارىق بويىنشا ورتاشا مولشەرلەمە — 15،33%.
دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەردىڭ تومەندەۋى ەلدەگى اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ جۇمسارۋى اياسىندا بولىپ جاتىر. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋىنە بايلانىستى سالىمدار بويىنشا پايىزداردى ازايتۋدا. بۇعان دەيىن ۇلتتىق بانك 4 قىركۇيەكتە بازالىق مولشەرلەمەنى 16،75%-دان 16،25%-عا دەيىن قايتا تومەندەتكەنى حابارلانعان بولاتىن، بۇل دەپوزيتتەر مەن نەسيەلەر بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەلەردىڭ ودان ءارى تۇزەتىلۋىنە اكەلۋى مۇمكىن.