2026 جىلدىڭ باسىنان بەرى قازاقستاندا بەزگەكتىڭ جەتى جاعدايى تىركەلدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى تۋريستەرگە بەزگەكتىڭ الدىن الۋ جانە ەلگە اكەلىنبەۋى ءۇشىن ۇسىنىستاردى ەسكە سالدى.
ساياحاتشىلارعا كونديسيونەرى مەن تەرەزە-ەسىكتەرىندە موسكيت تورلارى بار قوناقۇيلەردى نەمەسە تۇرعىن ۇيلەردى تاڭداۋعا؛ اسىرەسە ەكسكۋرسيالار مەن تابيعاتتا سەرۋەندەۋ كەزىندە دەنەنى مۇمكىندىگىنشە جاباتىن كيىم (ۇزىن جەڭ، شالبار) كيۋگە؛ بالالاردى جابىق كيىممەن كيىندىرىپ، اربالار مەن كوتەرگىشتەردى مىندەتتى تۇردە موسكيت تورلارىمەن جابۋعا؛ جاندىكتەردى قورقىتۋ ءۇشىن رەپەللەنتتەر قولدانۋعا كەڭەس بەرىلەدى. كۇننەن قورعايتىن كرەم قولدانىلسا، ونىڭ ۇستىنە رەپەللەنت جاعۋ كەرەك.
وزدەرىندە اۋرۋ بەلگىلەرىن بايقاعان جاعدايدا، دەرەۋ جاقىن ماڭداعى مەديسينالىق مەكەمەگە جۇگىنۋ قاجەت.
بەزگەك — مەنينگيت بەلگىلەرىمەن، بۋىنداردىڭ قابىنۋىمەن جانە بورتپەمەن وتەتىن جەدەل ۆيرۋستىق اۋرۋ. ينفەكسيا ماسالار (Aedes aegypti، A. Albopictus)، موسكيتتەر، سونا شاعۋى ارقىلى جۇعادى. ماسالار اۋرۋ ادامنىڭ نەمەسە كەيبىر مايمىل تۇرلەرىنىڭ قانىمەن قورەكتەنگەننەن كەيىن 8-12 كۇن وتكەن سوڭ جۇقتىرىلادى جانە 3 ايدان استام ۋاقىت بويى جۇقپالى بولىپ قالادى.
قازاقستاندا بۇل ماسا تۇرلەرى جوق، ءبىراق ازاماتتارىمىز ەپيدەميولوگيالىق قولايسىز ەلدەرگە بارعاندا بۇل اۋرۋدى جۇقتىرۋى مۇمكىن. تروپيكالىق جانە سۋبتروپيكالىق ايماقتار — وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرى (مىسالى، تايلاند، يندونەزيا)، وڭتۇستىك جانە ورتالىق امەريكا، افريكا.
بەلگىلەر شاققاننان كەيىن 4-10 كۇن ىشىندە پايدا بولادى جانە شامامەن ءبىر اپتاعا سوزىلادى: تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت كوتەرىلۋى (39-40 °C دەيىن)، قاتتى باس اۋرۋى جانە كوزدىڭ ارتىنداعى اۋىرسىنۋ، بۇلشىقەتتەردە، سۇيەكتەردە جانە بۋىنداردا سىرقىراۋ، جۇرەك اينۋ، قۇسۋ، تەرىدە بورتپە.
ەمدەۋ كەزىندە سۋسىزدانۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن كوپ سۇيىقتىق ءىشۋ ماڭىزدى. قىزۋدى تۇسىرەتىن دارىلەردەن تەك پاراسەتامول عانا رۇقسات ەتىلەدى. اسپيرين نەمەسە يبۋپروفەن قابىلداۋعا تىيىم سالىنادى، ويتكەنى ولار ىشكى قان كەتۋ ءقاۋپىن ارتتىرادى. جاعداي ناشارلاسا، دەرەۋ دارىگەرگە قارالۋ كەرەك.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» افريكادا تەز تارالىپ جاتقان تاعى ءبىر ءقاۋىپتى اۋرۋ — ەبولا بەزگەگى تۋرالى جازعان بولاتىن. كونگو دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەبولا بەزگەگىمەن اۋىراتىندار سانى 5 515-كە جەتكەنىن حابارلادى.