قازىرگى ۇرپاق بيولوگيالىق دەڭگەيدە سول جاستاعى اتا-بابالارىنان جىلدامىراق قارتايادى. بۇل 55 جاسقا تولماعان ادامدار اراسىندا قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ كوبەيۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. وسىنداي تۇجىرىمعا سەنت-لۋيستەگى ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديسينا مەكتەبىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى كەلدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جۇمىس Nature Medicine جۋرنالىندا جاريالاندى. ScienceDaily جازۋىنشا، جاسقا قاراعاندا الدا جۇرەتىن جاسۋشا قارتايۋى ىسىك ءقاۋپىن ارتتىرادى. زەرتتەۋ دوسەنت ين ساو مەن اسپيرانت رۋيي تياننىڭ جەتەكشىلىگىمەن Cancer Grand Challenges حالىقارالىق جوباسى اياسىندا، Siteman ورتالىقتارى مەن NIH ينستيتۋتتارىنىڭ قولداۋىمەن جۇرگىزىلدى.
عالىمدار UK Biobank دەرەكقورىنان 154 مىڭنان استام قاتىسۋشىنىڭ جانە امەريكاندىق All of Us باعدارلاماسىنان 10 مىڭنان استام ادامنىڭ مالىمەتتەرىن تالدادى. جۇيەلىك قارتايۋدى باعالاۋ ءۇشىن PhenoAge قان بيوماركەرلەرى، كلەمەرا-دۋبالا ءادىسى جانە مەتابولومدىق كورسەتكىشتەر قولدانىلدى.
ناتيجەلەر 1965–1974 جىلدارى دۇنيەگە كەلگەن ۇلىبريتانيا تۇرعىندارىنىڭ جۇيەلىك قارتايۋى 1950–1954 جىلدارى تۋعاندارعا قاراعاندا جوعارى ەكەنىن كورسەتتى. اقش-تا 1990–1999 جىلدارى تۋعانداردىڭ 1965–1969 جىلعى ۇرپاقپەن سالىستىرعانداعى ايىرماسى ودان دا ايقىن بولدى.
اعزانىڭ جەدەل قارتايۋى ەرتە پايدا بولاتىن قاتتى ىسىكتەردىڭ، اسىرەسە وكپە، اسقازان-ىشەك جولى جانە جاتىر وبىرىنىڭ ءقاۋپىن 8–15%-عا ارتتىرادى. عالىمدار سونىمەن قاتار اعزاعا ءتان بايلانىستاردى انىقتادى: يممۋندىق جۇيەنىڭ قارتايۋى وكپە وبىرىمەن، ال مامىر ءتىنىنىڭ قارتايۋى توق ىشەك وبىرىمەن بايلانىستى.
اۆتورلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل بيوماركەرلەر ءقاۋىپ توبىنداعى ادامداردى الدىن الا انىقتاپ، جەكە پروفيلاكتيكا جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.