بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بايانداماسىندا اقش-تىڭ ەسىرتكى تاسىمالدادى دەگەن كۇدىكتى كەمەلەرگە جاساعان سوڭعى اۋە سوققىلارى حالىقارالىق قۇقىقتى بۇزعانى جانە ادامزاتقا قارسى قىلمىس رەتىندە سارالانۋى مۇمكىن ەكەنى تۇجىرىمدالدى. ارنايى بايانداماشى بەن ساۋلدىڭ ەسەبىنە سايكەس، وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن بەرى اقش-تىڭ اۋماقتىق سۋلارىنان تىس جەردە، كاريب جانە تىنىق مۇحيتتارىندا كەمىندە 68 سوققى جاسالىپ، ولاردىڭ سالدارىنان 220-دان استام ادام قازا تاپقان. ساۋلدىڭ ايتۋىنشا، نىسانالار تەرروريستىك ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرى دەپ تانىلعان كۇننىڭ وزىندە، ولار اقش-قا قارۋلى شابۋىل جاساماعان، ال حالىقارالىق قۇقىق بويىنشا ءوزىن-وزى قورعاۋ قۇقىعى تەك وسىنداي شابۋىلدان تۋىندايدى.
بۇل بايانداما اقش اسكەريلەرى كاريب تەڭىزىندەگى كەمەگە سوققى جاساپ، ءتورت ادامنىڭ ءومىرىن قيعانىن حابارلاعاننان ەكى كۇن وتكەن سوڭ جاريالاندى. ايماقتاعى اقش كۇشتەرىن باسقاراتىن وڭتۇستىك قولباسشىلىق سوڭعى شابۋىل تۋرالى مالىمدەمەسىندە: «راستالعان بارلاۋ دەرەكتەرى كەمەنىڭ ەسىرتكى كونترابانداسىنا بەلسەندى قاتىسىپ جاتقانىن انىقتادى. وپەراسيا بارىسىندا ءتورت ەسىرتكى-تەرروريست جويىلدى»، — دەپ مالىمدەدى. مالىمدەمەگە ب ۇلىڭعىر بەينەجازبا قوسا بەرىلگەن.
الايدا بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭەسى دۇيسەنبىدە جاريالاعان قىسقاشا انىقتامالىق جازباسىندا ساۋل: «مۇنداي شابۋىلدار ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىن بۇزاتىن سەريالىق سوتتان تىس ولتىرۋلەرگە جاتادى، ولار ۇلتتىق نەمەسە جەكە ءوزىن-وزى قورعاۋ، نە حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قۇقىق، تەڭىز حالىقارالىق قۇقىعى، ەسىرتكىگە قارسى كونۆەنسيالار نەمەسە حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى قۇقىق تۇرعىسىنان ەشبىر نەگىزسىز»، — دەپ اتاپ ءوتتى.
«حابارلانعان 68 شابۋىلدىڭ 223 ادامنىڭ ولىمىنە اكەلگەنى ادەتتەگى حالىقارالىق قۇقىق بويىنشا ادامزاتقا قارسى قىلمىس — كىسى ءولتىرۋ بولىپ تابىلادى دەپ سەنۋگە جەتكىلىكتى نەگىزدەر بار»، — دەپ تۇيىندەدى ساۋل.
BBC News وسى بايانداماعا قاتىستى اق ءۇي مەن مەملەكەتتىك دەپارتامەنتكە پىكىر سۇراپ حابارلاستى. قورعانىس ءمينيسترى پيت حەگسەت بۇعان دەيىن جالپى وپەراسيا «ەسىرتكى-تەرروريستەردى ءبىزدىڭ جارتى شاردان» الاستاۋعا جانە اقش-تى «حالقىمىزدى قىرىپ جاتقان ەسىرتكىدەن» قورعاۋعا باعىتتالعانىن ايتقان.
اقش اسكەريلەرى «وڭتۇستىك نايزا» دەپ اتالاتىن وپەراسيانى قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا باستاعان. الايدا شەنەۋنىكتەر نىساناعا الىنعان كەمەلەردىڭ ەسىرتكى تاسىمالداۋعا قاتىسى بار ەكەنىن دالەلدەيتىن ناقتى دايەكتەردى ۇسىنبادى.
باسىنان-اق ساراپشىلار سوققىلاردىڭ زاڭدىلىعىنا كۇمان كەلتىرىپ كەلەدى. العاشقىدا ازاماتتارى نىساناعا الىنعان لاتىن امەريكاسى كوشباسشىلارى بۇل ارەكەتتەردى قاتاڭ سىنعا العان.
الايدا سول كەزدە ۆەنەسۋەلا باسشىسى بولعان جانە سوققىلارعا قارسى شىققان نيكولاس مادۋرو وسى جىلدىڭ باسىندا اقش كۇشتەرىنىڭ استانا كاراكاسقا تۇندە جاساعان درامالىق ءارى داۋلى رەيدى بارىسىندا ۇستالدى. «وڭتۇستىك نايزا» وپەراسياسىن اشىق سىناعان تاعى ءبىر ساياساتكەر — سول كەزدەگى كولۋمبيانىڭ سولشىل پرەزيدەنتى گۋستاۆو پەترو — ماۋسىمداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا ترامپ قولداعان ۇمىتكەر جەڭىسكە جەتكەن سوڭ تامىزدا قىزمەتىنەن كەتتى.