تەلەفون الاياقتارى قوڭىراۋ شالعاندا الەۋەتتى قۇرباننىڭ جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرىن (جسن)، ءاتى-جونىن ايتىپ، سەنىمگە كىرۋگە تىرىسادى. بۇل بانك نەمەسە مەملەكەتتىك ورگان قوڭىراۋ شالىپ تۇرعانداي اسەر قالدىرادى. الايدا كرەديت راسىمدەۋ، بانك قىزمەتىن الۋ نەمەسە SIM-كارتا تىركەۋ ءۇشىن 12 تاڭبالى جسن جەتكىلىكسىز. الاياقتارعا بۇل ساندار نە ءۇشىن كەرەك جانە قانداي مالىمەتتەردى بوتەن ادامعا بەرۋ شىنىمەن ءقاۋىپتى ەكەنىن «كۋرسيۆ» انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جسن وزدىگىنەن مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەلەرگە نەمەسە بانك سەرۆيستەرىنە قولجەتىمدىلىك اشپايدى، ءبىراق الەۋمەتتىك ينجەنەريا سحەماسىنىڭ ەلەمەنتىنە اينالۋى مۇمكىن. مىسالى، الاياق وزىنە بەلگىلى دەرەكتەردى اتاپ، ادامنان ودان دا ماڭىزدى اقپاراتتى الداپ الۋعا تىرىسادى.
«كرەديت راسىمدەۋ، بانك قىزمەتتەرىن الۋ، SIM-كارتا تىركەۋ نەمەسە وزگە دە قارجىلىق وپەراسيالاردى جاساۋ ءۇشىن ءبىر جسن جەتكىلىكسىز. بانكتەر، ميكروقارجى ۇيىمدارى جانە بايلانىس وپەراتورلارى جەكە باستى راستاۋ، بيومەتريا، ءبىر رەتتىك SMS-كودتار، ەسق جانە زاڭنامادا كوزدەلگەن وزگە دە تاسىلدەردى قوسا، قوسىمشا سايكەستەندىرۋ جانە اۋتەنتيفيكاسيالاۋ ادىستەرىن قولدانادى»، — دەپ حابارلادى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى «كۋرسيۆتىڭ» ساۋالىنا جاۋاپ بەرىپ.
وسىلايشا، الاياقتاردى ەڭ الدىمەن جەكە باستى نەمەسە وپەراسيانى راستاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مالىمەتتەر قىزىقتىرادى.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بوتەن ادامدارعا SMS-كودتاردى، قۇپياسوزدەردى، بانك كارتالارىنىڭ دەرەكتەرىن جانە ءموبيلدى بانكتىڭ لوگيندەرىن ايتپاۋعا كەڭەس بەرەدى. سونداي-اق كۇدىكتى سىلتەمەلەرگە وتپەۋ نەمەسە بەيتانىس اڭگىمەلەسۋشىلەردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قوسىمشالاردى ورناتپاۋ كەرەك.
جەكە جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى 1414-تەن كەلەتىن كودتار تۋرالى ەسكەرتەدى.
«1414-تەن كەلەتىن راستاۋ كودتارىن ەشقاشان حابارلاماڭىز، ويتكەنى ولار ەسەپتىك جازبا يەسىنە ارنالعان جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىك بەرۋى مۇمكىن. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن بانكتەر ەشقاشان تەلەفون نەمەسە مەسسەندجەرلەر ارقىلى بانك دەرەكتەمەلەرىن، SMS-كودتاردى جانە وپەراسيالاردى راستاۋعا قاجەتتى باسقا دا دەرەكتەردى سۇرامايدى»، — دەدى سيفرلىق مينيسترلىك «كۋرسيۆتىڭ» ساۋالىنا جاۋاپ بەرىپ.
دەمەك، ەگەر اڭگىمەلەسۋشى جسن مەن باسقا دا جەكە مالىمەتتەردى بىلسە، بۇل ونىڭ شوتتارعا نەمەسە مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قول جەتكىزگەنىن بىلدىرمەيدى. ءقاۋىپ ادام ءوزى كىرۋ نەمەسە وپەراسيانى راستاۋ دەرەكتەرىن بەرگەن كەزدە تۋىندايدى.
ەگەر ازامات الاياقتارعا جەكە نەمەسە بانكتىك دەرەكتەردى حابارلاپ قويسا، ءىىم قارىم-قاتىناستى توقتاتۋعا، بانككە حابارلاسۋعا، قاجەت بولسا بانك قولجەتىمدىلىگىن بۇعاتتاۋعا، شوتتارداعى وپەراسيالاردى تەكسەرۋگە جانە پوليسياعا جۇگىنۋگە كەڭەس بەرەدى.
سونداي-اق سيفرلىق مينيسترلىك كرەديت الماۋدى جوسپارلاعاندارعا eGov Mobile-دا «ستوپ-كرەديت» سەرۆيسىن قوسۋعا كەڭەس بەرەدى. جەكە دەرەكتەردىڭ ىقتيمال اعىپ كەتۋىن تەكسەرۋ ءۇشىن ۆەدومستۆو NomadGuard-تى ۇسىنادى.
سونىمەن قاتار، بۇزىلعان قۇپياسوزدەردى اۋىستىرىپ، ەكى فاكتورلى اۋتەنتيفيكاسيانى قوسۋ كەرەك — بۇل دا ەسەپتىك جازبالاردى قورعاۋعا كومەكتەسەدى.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى eGov بۇزىلعانى جانە 15 ملن قازاقستاندىقتىڭ دەرەكتەرى اعىپ كەتكەنى تۋرالى اقپاراتقا قالاي جاۋاپ بەرگەنىن جازعان بولاتىن.