بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ كوميتەتى مەملەكەتتەردىڭ ترانساتلانتيكالىق قۇل ساۋداسى ءۇشىن وتەماقى تولەۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا جانە ناسىلدىك كەمسىتۋدىڭ سالدارىن جويۋعا باعىتتالعان باسقا دا شارالار قابىلداۋعا زاڭدى تۇردە مىندەتتى ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى.
دۇيسەنبىدە ناسىلدىك كەمسىتۋدى جويۋ كوميتەتى (CERD) جاريالاعان نۇسقاۋلىقتا بۇل مىندەتتەر قۇل ساۋداسى كەزىندە قولدانىلعان قۇقىقتىق نورمالاردان ەمەس، 1965 جىلعى ناسىلدىك كەمسىتۋ تۋرالى كونۆەنسيادان تۋىندايتىنى اتاپ وتىلگەن. كوميتەت بۇل ءتاسىلدى ۇكىمەتتەردىڭ وتەماقى تالاپتارىنا قارسى تۇرۋ ءۇشىن ءجيى قولداناتىن تاريحي جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى پىكىرتالاستاردان باس تارتۋدى بىلدىرەتىن «پاراديگمالىق اۋىسىم» دەپ سيپاتتادى.
بۇۇ قۇجاتىندا: «قاتىسۋشى مەملەكەتتەر افريكالىق تەكتى ادامدارعا قاتىستى بارلىق ەمدەۋ تۇرلەرىن قامتيتىن كەشەندى وتەماقى شارالارىن جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس»، — دەلىنگەن. بۇل قۇجات سوت زالدارىندا دا دايەكسوز رەتىندە قولدانىلۋى مۇمكىن.
CERD دەرەكتەرى بويىنشا، 15-19 عاسىرلار ارالىعىندا كەمىندە 12،5 ميلليون افريكالىق ادام ۇرلانىپ، ساتىلعان، بۇل تاريحتاعى ەڭ ءىرى ءماجبۇرلى قونىس اۋدارۋ دەپ سانالادى. رەسمي كەشىرىمنەن باستاپ قارجىلىق وتەماقىعا دەيىنگى وتەماقى تالاپتارى حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭ قولداۋعا يە بولۋدا، دەگەنمەن قارسىلاستار مەملەكەتتەر مەن ينستيتۋتتار تاريحي قىلمىستار ءۇشىن جاۋاپتى بولماۋى كەرەك دەپ سانايدى. ەو مەن ۇلىبريتانيا ناۋرىز ايىندا بۇۇ-نىڭ قۇلدىققا قاتىستى رەزوليۋسياسىنا داۋىس بەرۋدەن باس تارتتى.
كەيبىر مەملەكەتتەر سول كەزدە قۇل ساۋداسىنا تىيىم سالاتىن حالىقارالىق زاڭدار بولماعانىن — «ۋاقىت ارالىعى ءپرينسيپىن» العا تارتىپ، سوتتاردا ادىلەت تالاپتارىن بولدىرماۋعا تىرىسۋدا. الايدا بۇۇ قۇجاتى قۇلدىق پەن قۇل ساۋداسى سول كەزدەگى زاڭدار بويىنشا زاڭسىز بولعانىنا قاراماستان، مەملەكەتتەر ولاردىڭ جالعاسىپ جاتقان سالدارىمەن كۇرەسۋ بويىنشا قازىرگى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە جاۋاپتى ەكەنىن العا تارتادى.
قۇجاتتا: «باستاپقى تاريحي ارەكەتتەردىڭ قۇقىقتىق سيپاتىنا قاراماستان، قاتىسۋشى مەملەكەتتەر قۇرىلىمدىق تەڭسىزدىكتەردى جويۋ ءۇشىن كونۆەنسيا بويىنشا قازىرگى مىندەتتەمەلەرىمەن بايلانىستى بولىپ قالادى»، — دەلىنگەن. سونداي-اق قۇجاتتا تەك قارجىلىق وتەماقى جەتكىلىكسىز ەكەنى اتاپ ءوتىلىپ، مۇراعاتتاردى اشۋ، قوعامدىق ەسكەرتكىشتەردى قايتا قاراۋ جانە تاۋەلسىز اقيقات كوميسسيالارىن قۇرۋدى قامتيتىن «ترانسفورماسيالىق» شارالار قابىلداۋعا شاقىرادى.
قۇجاتتى دايىنداۋعا كومەكتەسكەن ليبەريادان كەلگەن كوميتەت ساراپشىسى پەلا بوكەر ۋيلسون مەملەكەتتەر جالپى وكىنۋدەن اسىپ، ساياسات پەن زاڭداردى قايتا قارايدى دەپ ۇمىتتەنەتىنىن ايتتى. «ءبىز قاتىسۋشى مەملەكەتتەردى ناقتى ءارى ماعىنالى ارەكەت ەتۋگە شاقىرامىز»، — دەدى ول Reuters اگەنتتىگىنە. «ءبىز ازاپتارى جوققا شىعارىلعان، ازاپتارى ازايتىلعان نەمەسە ۇمىتىلعان ادامداردىڭ قادىر-قاسيەتىن راستاعىمىز كەلەدى».