ديەتالىق سۋسىنداردىڭ پايداسى مەن ىقتيمال زيانى تۋرالى داۋ كوپتەن بەرى جالعاسىپ كەلەدى. ليۆەرپۋل ۋنيۆەرسيتەتى مەن ليدس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى تومەن كالوريالى تاتتىلەندىرگىشتەرى بار سۋسىندار سالماق جوعالتۋدا قاراپايىم سۋدان كەم تۇسە مە، سونى انىقتاۋدى ۇيعاردى. جاڭا ءىرى زەرتتەۋ ولاردىڭ سالماقتى سۋدان كەم ەمەس باقىلاۋعا كومەكتەسەتىنىن كورسەتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
زەرتتەۋگە ارتىق سالماعى نەمەسە سەمىزدىگى بار 493 ەرەسەك ادام قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى سالماقتى باقىلاۋدىڭ مىنەز-ق ۇلىق باعدارلاماسىنان ءوتتى. قاتىسۋشىلار كەزدەيسوق تۇردە ەكى توپقا ءبولىندى: بىرىنە كۇن سايىن سۋ ءىشۋ ۇسىنىلدى، ەكىنشىسىنە — تومەن كالوريالى تاتتىلەندىرگىشتەرى بار ديەتالىق سۋسىندار. سۋسىنداردىڭ قۇرامىندا اسپارتام، اسەسۋلفام-ك نەمەسە سۋكرالوزا بولدى.
قاتىسۋشىلاردى باقىلاۋ 104 اپتا، ياعني ەكى جىلعا سوزىلدى. تۇتىنىلاتىن تاتتىلەندىرگىشتەر مولشەرى ەۋروپالىق ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى اگەنتتىگى (EFSA) بەلگىلەگەن رۇقسات ەتىلگەن دەڭگەيلەر شەگىندە قالدى.
ەكى جىلدان كەيىن ەكى توپتىڭ قاتىسۋشىلارى دا ارىقتادى. ديەتالىق سۋسىندار توبىندا ورتاشا سالماق جوعالتۋ 4،8 كگ، ال سۋ توبىندا — 3،7 كگ بولدى. توپتار اراسىنداعى ايىرماشىلىق ستاتيستيكالىق تۇرعىدان ماڭىزدى بولمادى، ياعني زەرتتەۋشىلەر ءبىر نۇسقانىڭ ەكىنشىسىنەن تيىمدىرەك ەكەنىن راستاي المادى.
سالماقتىڭ تومەندەۋى بۇكىل زەرتتەۋ بارىسىندا، سونىڭ ىشىندە قاتىسۋشىلار باعدارلاما اياسىندا قوسىمشا كومەك الماعان سوڭعى جىلى دا ساقتالدى. ەكى توپتاعى ادامداردىڭ بەل مەن جامباس ولشەمدەرى دە كىشىرەيىپ، دەنە قۇرامىنىڭ كورسەتكىشتەرى مەن كەيبىر مەتابوليكالىق كورسەتكىشتەرى جاقساردى.
قانت تۇتىنۋ ەكى توپتا دا ازايدى. ديەتالىق سۋسىندار توبىندا بۇل قىسقارۋ ءسال ايقىنىراق بولدى.
عالىمدار تەكسەرگىسى كەلگەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى — جاساندى تاتتىلەندىرگىشتەر اعزا ەلەۋلى كالورياسىز ءتاتتى ءدامدى سەزىنگەندىكتەن ادامدى كوبىرەك جەۋگە ماجبۇرلەي مە. الايدا ەكى جىل ىشىندە زەرتتەۋشىلەر بۇعان دالەل تابا المادى.
وسىلايشا، ناتيجەلەر ارىقتاۋعا تىرىسىپ، ءبىراق ءتاتتى سۋسىندارعا ۇيرەنگەن ادامدار ءۇشىن ولاردىڭ ديەتالىق نۇسقالارى جامان بالاما بولا المايتىنىن كورسەتەدى.
زەرتتەۋدى American Beverage Association — سۋسىندار يندۋسترياسىنىڭ ۇيىمى قارجىلاندىرعانىن ەسكەرۋ كەرەك. الايدا اۆتورلار عالىمدار قارجىلاندىرۋشى تاراپتان تاۋەلسىز جۇمىس ىستەگەنىن جانە تالداۋ مەن ناتيجەلەردى جاريالاۋدى وزدەرى باقىلاعانىن مالىمدەدى.
ناتيجەلەر ديەتالىق سۋسىنداردى دەنساۋلىققا تولىعىمەن ءقاۋىپسىز دەپ ساناۋعا نەمەسە ولار سۋدى الماستىرا الادى دەگەنگە نەگىز بولمايدى. زەرتتەۋ ناقتى كورسەتكىشتەردى باعالادى. ول تاتتىلەندىرگىشتەردىڭ اعزاداعى باسقا پروسەستەرگە ىقتيمال اسەرىن جوققا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.
سونىمەن قاتار، ناقتى تاتتىلەندىرگىشتەر — اسپارتام، اسەسۋلفام-ك جانە سۋكرالوزا زەرتتەلدى. تۇجىرىمداردى قانت الماستىرعىشتارى بار بارلىق ونىمدەرگە اۆتوماتتى تۇردە تاراتۋعا بولمايدى.
بۇعان دەيىن Kursiv Health ەندوكرينولوگ ساينا ولەسوۆامەن ليپوليتيكتەر تۋرالى سويلەسكەن: ولار نەگە ارىقتاۋعا كومەكتەسپەيدى، قانداي اسقىنۋلار بولۋى مۇمكىن جانە قانداي جاعدايلاردا پروسەدۋرادان باس تارتقان ءجون.