ءدىنتانۋ - زەرتتەۋشىلىك ىزدەنىسكە نەگىزدەلە دامىتىلعان ماماندىق

ءدىنتانۋ - زەرتتەۋشىلىك ىزدەنىسكە نەگىزدەلە دامىتىلعان ماماندىق
ءدىنتانۋ – دىندەردىڭ پايدا بولۋىن، دامۋىن، قىزمەت ەتۋ زاڭدىلىعىن، ونىڭ قۇرىلىمى مەن ءتۇرلى كومپونەنتتەرىن، كوپقىرلى فەنومەندەرىن، قوعامداعى ورنىن، دىندەر مەن مادەنيەتتىڭ سالالارىمەن ءوزارا بايلانىسى مەن ءوزارا ارەكەتتەستىگىن زەرتتەيتىن ماماندىق. ءدىنتانۋ ماماندىعى العاشىندا فيلوسوفيا، تاريح جانە ءدىن ءىلىمى ىقپالىمەن دامىعان. ال قازىرگى ۋاقىتتا ءدىنتانۋ ماماندىعى زەرتتەۋ تاقىرىبىنا بايلانىستى ءتۇرلى عىلىمي پاندەر كەشەنى رەتىندە تانىلادى. عىلىم سالاسىمەن تىعىز بايلانىستىرامىز. كەز كەلگەن عىلىم دامۋ ساتىسىندا ءوز تاريحىنا ۇڭىلەدى. ءدىنتانۋ عىلىمى ماماندىعى دا بۇل ەرەكشەلىكتەردەن تىسقارى قالماعان. ءاربىر ماماندىق ءوز تاريحىنان اجىراماۋى كەرەك، بۇل زەرتتەۋشىلەرگە پىكىر مەن اقپاراتتار الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءدىنتانۋ ماماندىعى قازىرگى كەزەڭدەگى وزەكتى سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بەرە الادى. ءدىنتانۋدىڭ دامۋىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ ءدىني جۇيەنىڭ ءوزى بولىپ سانالدى. ءدىنتانۋ ماماندىعىندا ادامنىڭ ءدىني ءومىرى باستى نازارعا يە. ونى زەرتتەۋ سەكۋليارلىق ءداۋىر فەنومەندەرىن (جاراتىلىستانۋ عىلىمىندا قاراستىرىلاتىن قۇبىلىس نەمەسە وقيعا فەنومەن رەتىندە تۇسىندىرىلەدى) قاراستىرۋ جولدارىن وسى كەزەڭدە قايتا پايىمداۋدى تالاپ ەتەتىن بەلگىلى ءبىر قيىندىقتار تۋدىرادى. ءدىنتانۋ سالاسىندا بولاشاق ەلەۋلى سەرپىلىستەردى فەنومەنولوگيامەن، گەرمەنەۆتيكامەن، الەۋمەتتانۋمەن، دىندەر انتروپولوگياسىمەن بايلانىستىرادى. ءدىنتانۋ ماماندىعى قوعام مەن مەملەكەتتىڭ دۇنيەتانىمدىق سۇرانىستارى ناتيجەسىندە قالىپتاستى.

ءوزارا پىكىرلەسۋ جانە عىلىمي زەرتتەۋ ناتيجەلەرىمەن الماسۋ الاڭىنا اينالعان «ءدىنتانۋشىلار فورۋمى» نەگىزىندە جۇرگىزىلەتىن جۇمىس تا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. 2011 جىلدان بەرى قازاقستانداعى دىندەردى زەرتتەۋ سالاسىنداعى وزەكتى پروبلەمالارعا وزىندىك ىقپالىن تيگىزگەن وسىنداي ءتورت فورۋم وتكىزىلدى. قازىرگى كەزەڭدەگى وتاندىق ءدىنتانۋدى زەرتتەۋدىڭ ەرەكشەلىگى XVIII عاسىردان تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىنگى كەزەڭدەگى ءدىني داستۇرلەر فەنومەنىن ۇعىنۋمەن بايلانىستى دامۋدا. دىندەردى رۋحاني مادەنيەت فەنومەنى رەتىندە قاراستىرۋ، ءدىني قاۋىمداردىڭ ءوزارا تولەرانتتى قارىم - قاتىناستارىن جانە قازاقستانداعى ءدىنتانۋلىق ءبىلىمدى دامىتۋ باعىتتارى عىلىمي زەرتتەۋ تۇرعىسىنان تانىمالدىققا يە بولىپ وتىر.
ءدىنتانۋ ماماندىعى، ءدىنتانۋ عىلىمى وي ەركىندىگى، عىلىمي ادەپ جانە زەرتتەۋشىلىك ىزدەنىسكە نەگىزدەلە دامىتىلعانى ءجون دەگەن پىكىردەمىز.

اۆتورلارى: قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى
ءدىنتانۋ ماماندىعىنىڭ 4 كۋرس ستۋدەنتى توحتاروۆا ا. ت.
قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى، ءدىنتانۋ ماماندىعىنىڭ وقىتۋشىسى، پروفەسسور
بورباسوۆا ق. م.

ءدىنتانۋ - زەرتتەۋشىلىك ىزدەنىسكە نەگىزدەلە دامىتىلعان ماماندىق. جۇكتەۋ