دوللار الەمدەگى ەڭ ءىرى ۆاليۋتا بولعانىمەن، بىرتىندەپ مونوپوليالىق پوزيسياسىنان ايىرىلۋدا: ونىڭ الەمدىك ساۋداداعى ۇلەسى تومەندەدى، ال قازاقستاندىقتاردىڭ قولما-قول دوللار ساتىپ الۋعا دەگەن ىنتاسى ازايدى. الايدا جاھاندىق وزگەرىستەر تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە، دەيدى infohub.kz سايتى.
دوللاردىڭ جاھاندىق مونوپولياسى السىرەپ كەلەدى: ونىڭ الەمدىك ساۋداداعى ۇلەسى 60%-دان 58%-عا تومەندەدى، ال ورتالىق بانكتەر رەزەرۆتەرىن ودان ءارى ءارتاراپتاندىرۋدا. OMFIF دەرەكتەرى بويىنشا، رەتتەۋشىلەردىڭ 4%-ى الداعى 12–24 اي ىشىندە ءوز رەزەرۆتەرىندەگى امەريكالىق ۆاليۋتانىڭ ۇلەسىن ازايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىمەن قاتار ەۋروعا، يۋانعا جانە باسقا رەزەرۆتىك ۆاليۋتالارعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. التىنعا دەگەن ءۇردىس اسىرەسە بايقالادى: ءقازىر ورتالىق بانكتەردىڭ 82%-ى فيزيكالىق التىندى ۇستايدى، ءبىر جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 71% ەدى. رەتتەۋشىلەردىڭ 51%-ى ءۇشىن باستى دالەل – گەوساياسي تاۋەكەلدەردەن قورعانۋ، دەپ اتاپ وتىلگەن TENGENOMIKA Telegram-ارناسىندا.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، دوللار ازىرگە الەمدىك ساۋداداعى ەڭ ۇلكەن ۇلەستى – 58% ساقتاپ وتىر، دەگەنمەن ءبىر جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 60% ەدى. بۇل ەلدەردىڭ قازىرگى جاھاندىق ەكونوميكالىق جاعدايدا رەزەرۆتەرىن بەلسەندىرەك ءارتاراپتاندىرىپ جاتقانىن كورسەتەدى. «الەم دوللاردان باس تارتىپ جاتقان جوق. ول وعان تاۋەلدىلىكتى ازايتىپ جاتىر. ءدال وسى بۇگىندە مەملەكەتتىك رەزەرۆتەردى باسقارۋدىڭ جاڭا ستاندارتىنا اينالىپ وتىر»، — دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشىلار.
قازاقستاندا دوللار جيناقتىڭ نەگىزگى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى، الايدا وعان دەگەن قىزىعۋشىلىق ايتارلىقتاي تومەندەدى. مامىر ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا دوللارعا سۇرانىس ءبىر جىلداعى ەڭ تومەنگى دەڭگەيگە دەيىن ءتۇستى، ۆاليۋتا باعامى 460–470 تەڭگە ارالىعىندا تارتىمدى دياپازوندا اۋىتقىعانىنا قاراماستان. سۇرانىستىڭ تومەندىگى باعامنىڭ ودان ءارى ءتۇسۋى كۇتىلەتىندىگىمەن جانە دوللارلىق سالىمداردىڭ تارتىمسىزدىعىمەن تۇسىندىرىلەدى: ولار بويىنشا سىياقى مولشەرى جىلىنا نەبارى 1% قۇرايدى.
سونىمەن قاتار، دوللارلىق دەپوزيتتەر 2026 جىلعى مامىردا ءبىر اي ىشىندە 5،19%-عا ءوستى، ال تەڭگەلىك دەپوزيتتەر نەبارى 1،93%-عا ءوستى. الايدا جىلدىق كورسەتكىشتەردە جاعداي باسقاشا: دوللارلىق دەپوزيتتەر تەك 2،79%-عا، ال تەڭگەلىك دەپوزيتتەر 22،46%-عا وسكەن. مامىر ايىندا حالىق بارلىعى 29،2 ترلن تەڭگە جيناعان. ۇلتتىق بانكتىڭ جوعارى مولشەرلەمەسى جاعدايىندا قازاقستاندىقتار اقشانى تەڭگەلىك دەپوزيتتەردە ساقتاۋدى جيىرەك تاڭدايدى.
بۇعان دەيىن ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا باعامىنا قاتىستى جاعدايدى تۇسىندىرگەن بولاتىن، ال ساراپشىلار دوللاردىڭ ارزان بولىپ قالا ما، جوق پا دەگەن ماسەلەگە پىكىر ءبىلدىردى. ساراپشى سونداي-اق قازاقستاندىقتاردىڭ قولما-قول دوللار ساتىپ الۋ كەزىندە نەنى ەسكەرمەيتىنىن ايتتى.