ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرىنىڭ پرەمەر-مينيسترلەرى قارجى نارىعىنا، ەلەكتروندى ساۋداعا جانە عىلىمي سالاعا اسەر ەتەتىن ءۇش كەلىسىمگە قول قويدى. قۇجاتتار ەاەو ەلدەرىنىڭ بيرجالارىنا بروكەرلەردىڭ ءوزارا جىبەرىلۋىن، ينتەرنەت-ساۋدانىڭ ءبىرىڭعاي ەرەجەلەرىن جانە عالىم اتاقتارىن ءوزارا تانۋدى كوزدەيدى... دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كەلىسىمدەر 7 تامىزدا قىرعىزستاننىڭ شولپان-اتا قالاسىندا وتكەن ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قول قويىلدى.
قازاقستان پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، 2025 جىلى ەاەو ەلدەرىنىڭ ءوزارا تاۋار اينالىمى 95 ملرد دوللاردى قۇرادى. ءبىر جىل ىشىندە كورسەتكىش 3،5%-عا تومەندەدى. 2026 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 7،3%-عا ءوسىپ، 102 ملرد دوللارعا جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
نەگىزگى كەلىسىمدەردىڭ ءبىرى قارجى نارىعىنا قاتىستى. ول بروكەرلەر مەن ديلەرلەردىڭ وداق ەلدەرىندەگى بيرجالىق ساۋداعا ءوزارا قاتىسۋىن كوزدەيدى. نارىقتىڭ كاسىبي قاتىسۋشىلارىنىڭ ۇلتتىق ليسەنزيالارىن ءوزارا تانۋ بولجانادى. وسىنىڭ ارقاسىندا بروكەرلەر ەاەو-نىڭ باسقا مەملەكەتتەرىنىڭ بيرجالارىندا باعالى قاعازدارمەن جانە تۋىندى قارجى قۇرالدارىمەن ساۋدا جاساۋعا تىكەلەي قول جەتكىزە الادى.
ەكىنشى ماڭىزدى كەلىسىم ەاەو ىشىندە تاۋارلاردىڭ ەلەكتروندى ساۋداسىن رەتتەيدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن وداقتا ينتەرنەت-دۇكەندەر مەن ماركەتپلەيستەر ءۇشىن ءبىرىڭعاي ۇلتتىق ەرەجەلەر بولعان جوق. قىرعىزستان ۇكىمەت كابينەتىنىڭ ءتوراعاسى ادىلبەك كاسىمالييەۆ ورتاق رەتتەۋدىڭ بولماۋى جاڭا ترانسشەكارالىق كەدەرگىلەردىڭ پايدا بولۋىنا اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى. رەسەي پرەمەر-مينيسترى ميحايل ميشۋستين كەلىسىم بيزنەسكە ءبىرىڭعاي جانە تۇسىنىكتى جۇمىس ەرەجەلەرىن، ال ساتىپ الۋشىلارعا قولجەتىمدى تاۋارلار اسسورتيمەنتىن كەڭەيتۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس دەپ مالىمدەدى.
ينتەگراسيانىڭ دامۋىنا قاراماستان، وتىرىسقا قاتىسۋشىلار وداق ىشىندە اكىمشىلىك شەكتەۋلەردىڭ بار ەكەنىن مويىندادى. ارمەنيا پرەمەر-مينيسترى نيكول پاشينيان ەاەو-دا كوزدەلگەن تاۋارلاردىڭ، قىزمەتتەردىڭ، كاپيتالدىڭ جانە جۇمىس كۇشىنىڭ ەركىن قوزعالۋ پرينسيپتەرى ءالى تولىق ىسكە اسىرىلماي وتىرعانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جەكەلەگەن شەكتەۋلەر مەن اكىمشىلىك شارالار ورتاق نارىقتىڭ تولىققاندى جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرىپ، بيزنەس ءۇشىن جاعدايلاردىڭ بولجامدىلىعىن تومەندەتەدى. كاسىمالييەۆ سونداي-اق ەلدەردى ۇلتتىق شەشىمدەر قابىلداۋ كەزىندە سەرىكتەستەردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋگە شاقىردى، جاڭا تالاپتار تاۋارلاردىڭ قوزعالىسىنا قوسىمشا كەدەرگىلەر جاساماۋى ءۇشىن.
ءۇشىنشى قول قويىلعان كەلىسىم ەاەو مەملەكەتتەرىندە عالىم اتاقتارىن ءوزارا تانۋدى كوزدەيدى. جاڭا مەحانيزم عالىمدار مەن وقىتۋشىلاردىڭ كاسىبي ۇتقىرلىعىن جەڭىلدەتىپ، ولاردىڭ بىرلەستىككە كىرەتىن باسقا ەلدەردە جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا (ەاەو) بەس ەل كىرەدى: رەسەي، قازاقستان، بەلارۋس، ارمەنيا جانە قىرعىزستان.