قازاقستاندىق ەكولوگيالىق ورگاندار تەڭىز كەن ورنىندا قالدىقتاردى ساقتاۋ ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلعانىن انىقتادى، ونىڭ وپەراتورى «تەڭىزشەۆرويل» (تشو) بولىپ تابىلادى. كومپانيا تەكسەرۋ ناتيجەلەرىمەن كەلىسپەي، سوتقا دەيىنگى شاعىمدانۋ ءراسىمىن باستادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
Bloombergء-تىڭ حابارلاۋىنشا، كەن ورنىندا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ 2026 جىلدىڭ شىلدەسىندە اتىراۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتىمەن جۇرگىزىلدى. تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا ۆەدومستۆو نىساندا قالدىقتاردىڭ جيناقتالۋىنا رۇقسات ەتىلگەن شەكتەردى انىقتايتىن ەكولوگيالىق رۇقساتسىز قالدىقتاردىڭ جيناقتالعانىن انىقتادى.
تشو ەكولوگيالىق ۆەدومستۆونىڭ تۇجىرىمدارىمەن كەلىسپەي، سوتقا دەيىنگى شاعىمدانۋ ءراسىمىن باستادى. شاعىم قارالىپ جاتقان كەزدە كومپانيانى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ توقتاتىلدى. «تەڭىزشەۆرويلدا» ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار بەرگەن تالاپتار مەن رۇقساتتارعا سايكەس قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىنىن مالىمدەدى.
وسىلايشا، قازىرگى ۋاقىتتا ماسەلە ەكولوگيالىق ۆەدومستۆو انىقتاعان، كومپانيا داۋلاپ جاتقان بۇزۋشىلىق تۋرالى بولىپ وتىر. تالاپتار بويىنشا تۇپكىلىكتى شەشىم ءالى قابىلدانعان جوق.
بۇل بيىلعى جىلى تەڭىز وپەراتورىنا قاتىستى العاشقى ەكولوگيالىق داۋ ەمەس. 2026 جىلدىڭ ساۋىرىندە «تەڭىزشەۆرويل» لاستاۋشى زاتتاردىڭ نورمادان تىس شىعارىندىلارى ءۇشىن 53،7 ملن تەڭگەگە ايىپپۇل سالىندى.
قازاقستان بيلىگىنىڭ ەكولوگيالىق تالاپتارى بۇعان دەيىن ەلدەگى تاعى ءبىر ءىرى مۇناي-گاز جوباسى – قاشاعان وپەراتورىنا دا قويىلعان بولاتىن. 2023 جىلى قازاقستان North Caspian Operating Company-دەن كۇكىرتتى نورمادان تىس ساقتاعانى ءۇشىن شامامەن 5 ملرد دوللار تالاپ ەتتى. كونسورسيۋم بۇل تالاپتاردى داۋلاپ جاتىر.
«تەڭىزشەۆرويل» اتىراۋ وبلىسىنداعى تەڭىز كەن ورنىن – قازاقستانداعى ەڭ ءىرى مۇناي كەن ورىندارىنىڭ ءبىرىن يگەرۋمەن اينالىسادى. تشو-نىڭ ەڭ ءىرى اكسيونەرى – 50% ۇلەسىمەن امەريكاندىق Chevron. تاعى 25% ExxonMobil-گە، 20% – «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنا، 5% – رەسەيلىك «لۋكويلعا» تيەسىلى.
تەڭىز جوباسى بويىنشا كەلىسىم 2033 جىلعا دەيىن جارامدى. Bloomberg دەرەكتەرىنە سايكەس، جوبا قاتىسۋشىلارى قولدانىستاعى كەلىسىم اياقتالعاننان كەيىن كەن ورنىن ودان ءارى يگەرۋ شارتتارى تۋرالى قازاقستانمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە.