قازاقستاندا حالىق ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسى باعاسىنىڭ جاڭا ءوسۋى كۇتىلۋدە. وڭىرلىك ەنەرگەتيكالىق كومپانيالار ءۇشىن جەڭىلدىكتى ساتىپ الۋ باعاسى ءوستى، بۇل تاريفتەردىڭ كوتەرىلۋىنە اكەلۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
قارجىلىق ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعى (كەو) سايتىندا جاريالانعان مەكەنجايلىق قولداۋ الۋشىلاردىڭ جاڭارتىلعان تىزىمىنە سايكەس، شىلدە ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن وڭىرلىك ەنەرگەتيكالىق كومپانيالار (وەك) ءۇشىن ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشىنىڭ جەڭىلدىكتى باعاسى ءوستى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشى ءىرى تۇتىنۋشىلارعا ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتاشا كوتەرمە باعامەن ساتادى، ال وەك ءۇشىن رەتتەۋشى بەلگىلەيتىن جەڭىلدىكتى تاريفتەر قولدانىلادى. مۇنداي سارالاۋ حالىق ءۇشىن باعانى كوتەرمە نارىقتىڭ تىكەلەي قاتىسۋشىلارىنان تومەن ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، ءبىراق ءىس جۇزىندە ءىرى تۇتىنۋشىلار حالىقتى سۋبسيديالايدى.
مىسالى، مامىر ايىندا ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشىنىڭ ورتاشا كوتەرمە باعاسى ققس-سىز 34،97 تەڭگە/كۆت·ساع قۇرادى، بۇل ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى وەك ءۇشىن جەڭىلدىكتى باعادان ەكى ەسەدەن استام جوعارى. جىل باسىندا كوتەرمە باعالار 29–32 تەڭگە ارالىعىندا وزگەردى، سوندىقتان تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتى (تمرك) كوتەرمە باعا بەلگىلەرىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى جەڭىلدىكتى مولشەرلەمەلەردى كوتەرۋگە ءماجبۇر بولدى. وعان قوسا، ەكىنشى جارتىجىلدىقتا ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ تاريفتەرى تاعى دا ءوسۋى مۇمكىن، بۇل ورتاشا كوتەرمە باعانى ققس-سىز 42–43 تەڭگە/كۆت·ساع دەيىن كوتەرۋى ىقتيمال. وسىلايشا، تمرك شەشىمى كوتەرمە نارىق ديناميكاسىن عانا كورسەتەدى جانە جەڭىلدىكتى باعالار كوتەرىلمەگەندە، ءىرى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن ايىرماشىلىق ودان ءارى ارتار ەدى.
جارتىجىلدىق مەكەنجايلىق قولداۋ الۋشىلار ءتىزىمىن تالداۋ كورسەتكەندەي، جەڭىلدىكتى باعالار ورتا ەسەپپەن 3 تەڭگەگە وسكەن. ماسەلەن، «استانا-رەك»-تە مولشەرلەمە ققس-سىز 13 تەنگەدەن 16 تەڭگە/كۆت·ساع دەيىن كوتەرىلدى. باسقا وڭىرلەردە دە ۇقساس وزگەرىستەر بولدى: تالدىقورعان ەلەكتر جەلى كومپانياسىندا (جەتىسۋ وبلىسى) باعا 14 تەنگەدەن 17 تەڭگەگە؛ «الاتاۋ جارىق كومپانياسىندا» (الماتى جانە الماتى وبلىسى) 13 تەنگەدەن 16 تەڭگەگە؛ «اقمولا وەك»-تە (اقمولا وبلىسى، استانا، قوسشى) 13،5 تەنگەدەن 16،5 تەڭگەگە؛ «كوكشەتاۋ ەنەرگو»-دا (سولتۇستىك قازاقستان جانە اقمولا وبلىستارى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «بىرىككەن ەنەرگوسەرۆيس كومپانياسىندا» (شىعىس قازاقستان جانە اباي وبلىستارى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «جامبىل ەلەكتر جەلىلەرىندە» (جامبىل وبلىسى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «باتىس قازاقستان وەك»-تە (باتىس قازاقستان وبلىسى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «جەزقازعان وەك»-تە ( ۇلىتاۋ جانە قاراعاندى وبلىستارى) 11 تەنگەدەن 14 تەڭگەگە؛ «قاراعاندى جارىق»-تا (قاراعاندى وبلىسى) 10،5 تەنگەدەن 13،5 تەڭگەگە؛ «قاراعاندى وەك»-تە (قاراعاندى وبلىسى) 11 تەنگەدەن 14 تەڭگەگە؛ «ەپك-forfait»-تا (قوستاناي وبلىسى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «ەپك-Atica»-دا (قوستاناي وبلىسى) 10 تەنگەدەن 13 تەڭگەگە؛ « قىزىلوردا وەك»-تە ( قىزىلوردا وبلىسى) 13 تەنگەدەن 16 تەڭگەگە؛ «پاۆلودار وەك»-تە (پاۆلودار وبلىسى) 14 تەنگەدەن 17 تەڭگەگە؛ «قالالىق ەلەكتر جەلىسىندە» (پاۆلودار وبلىسى) 11 تەنگەدەن 14 تەڭگەگە؛ «سولتۇستىك قازاقستان وەك»-تە (سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى) 12 تەنگەدەن 15 تەڭگەگە؛ «وڭتۇستىك جارىق ترانزيت»-تە (شىمكەنت جانە تۇركىستان وبلىسى) 15 تەنگەدەن 18 تەڭگەگە؛ «ماڭعىستاۋ وەك»-تە (ماڭعىستاۋ وبلىسى) 15 تەنگەدەن 18 تەڭگەگە؛ «ەنەرگوجۇيەسىندە» (اقتوبە وبلىسى) 15،5 تەنگەدەن 18،5 تەڭگەگە؛ «اتىراۋ جارىق»-تا (اتىراۋ وبلىسى) 13،5 تەنگەدەن 16،5 تەڭگەگە؛ «ليساكوۆسك قالالىق كوممۋنالدىق ەنەرگەتيكا كاسىپورنى» (ليساكوۆسك قالاسى) 11 تەنگەدەن 14 تەڭگەگە؛ «ءجىتىقارا كوممۋنالدىق ەنەرگەتيكا كاسىپورنى» (قوستاناي وبلىسى، ءجىتىقارا اۋدانى) – جاڭا مولشەرلەمە 14 تەڭگە، بۇرىن جەڭىلدىكتى باعا بولماعان.
ايتا كەتۋ كەرەك، كورسەتىلگەن جەڭىلدىكتى باعالار – حالىق ءۇشىن تۇپكىلىكتى ءتاريفتىڭ ءبىر بولىگى عانا، وعان سونىمەن قاتار وەك-تىڭ تاراتۋ ءتاريفى، KEGOC ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىنىڭ ءتاريفى، تەڭەستىرۋ، قۋات جانە وتكىزۋ ۇستەمەاقىسى كىرەدى. جەڭىلدىكتى باعالاردىڭ ءوسۋى رەتتەۋشى ماقۇلداعان جاعدايدا تۇپكىلىكتى تاريفتەردىڭ كوتەرىلۋىنە اكەلۋى ىقتيمال. الايدا «استانا-رەك» مالىمدەگەندەي: «"استانا-رەك" اق ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشىدان ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ باعاسىنىڭ وزگەرگەنى تۋرالى حابارلاما الدى. قازىرگى ۋاقىتتا كومپانيا بۇل وزگەرىستىڭ ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتىنە اسەرىن باعالاۋدى جۇرگىزۋدە. شەكتى باعانى وزگەرتۋگە ءوتىنىش بەرۋ مۇمكىندىگى جۇرگىزىلگەن تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا انىقتالادى. كومپانيانىڭ ودان ءارى ارەكەتتەرى جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى». وسىلايشا، الداعى ايلاردا جەڭىلدىكتى باعالاردىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى حالىق ءۇشىن تاريفتەردىڭ كۇرت ءوسۋىن كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق، ءبىراق كوتەرمە نارىق ديناميكاسى بولاشاقتا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قۇنىنا ءسوزسىز اسەر ەتەدى.