ۇلىبريتانيانىڭ مۇرانى قورعاۋ جونىندەگى قايىرىمدىلىق ۇيىمى English Heritage XXI عاسىردا شابىندىقتاردى ەسكى ادىسپەن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ەرىكتى شالعى شەبەرلەرىنەن توپ جيناپ، ولاردى وقىتىپ شىعاردى. العاشقى شالعى شەبەرلەرى سومەرسەت گرافتىعىنداعى ابباتتىق ماڭىنداعى شابىندىقتاردا جاڭا داعدىلارىن قولدانادى. بۇل باستاما ەجەلگى كاسىپتى جالعاستىرىپ قانا قويماي، سيرەك كەزدەسەتىن تۇكتى ارا ءتۇرىن قورعاۋدى كوزدەيدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
وقۋدان وتكەن دجينني سلەيد شالعى شابۋدىڭ وزىندە ەمدىك ءبىر نارسە بار ەكەنىن ايتادى. «بەلگىلى ءبىر دەنە شىنىقتىرۋ قاجەت، ءبىراق بۇل — مۇرا داعدىلارىن ۇيرەنۋگە دەگەن ىنتا مەن قۇشتارلىق تا. بۇل — قايتالاناتىن قوزعالىس. ءوز ىرعاعىڭدى تاۋىپ، سوعان بويلايسىڭ. شابىندىقپەن، تابيعات كورىنىسىمەن شىنداپ بايلانىسا الاسىڭ»، — دەيدى ول.
العاشقى ەرىكتىلەر شالعىنى پايدالانۋدىڭ ءوزى ءبىر تۇيسىكتىك ءلاززات ەكەنىن بايقاعان: ءجۇزدىڭ كەسۋ دىبىسى، شابىندىقتىڭ ءيىسى.
«شالعى شابۋ — ءداستۇرلى داعدىلاردىڭ زاماناۋي سىن-قاتەرلەردى شەشۋدە ءالى دە ءرول اتقارا الاتىنىنىڭ تاماشا ۇلگىسى. ءبىز توزاڭقاپتارعا قاجەت ءارتۇرلى، گۇلگە باي مەكەندەر جاساۋعا كومەكتەسكىمىز كەلەدى، سونىمەن بىرگە لاندشافتىمىزدى قالىپتاستىرعان ءبىلىم مەن داعدىلاردى ساقتاعىمىز كەلەدى»، — دەدى سلەيد.
English Heritage ۇيىمىنىڭ ەرىكتىسى ءارى قاۋىمداستىقپەن جۇمىس جونىندەگى مەنەدجەرى سلەيد شالعىنى پايدالانۋ جانە كۇتۋ ونەرىنە ەكمۋر ۇلتتىق پاركى اكىمشىلىگىنىڭ ماماندارىنان العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ وقىدى. «شالعى شىنىمەن جاقسى بولۋى كەرەك. ولاردى كۇتىپ ۇستاساڭ، ۇرپاقتان-ۇرپاققا جارايدى»، — دەيدى سلەيد.
English Heritage ەرىكتىلەرىن نان مەن ىرىمشىكپەن ماراپاتتايدى (ولار ۋەست-كانتري ءسيدرىن دە ۇسىنۋدى ويلاسقان، ءبىراق دەنساۋلىق پەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا بايلانىستى بۇل جاقسى يدەيا ەمەس دەپ شەشكەن).
شالعى شەبەرلەرىنىڭ العاشقى توبى سومەرسەتتەگى ميۋچەلني ابباتتىعىنىڭ شابىندىعىن كۇتۋگە كومەكتەسەدى. بۇل ابباتتىق ءبىر كەزدەرى باي ءارى ماڭىزدى موناستىر بولعان، ونىڭ قۇرامىندا بريتانيادا تەڭدەسى جوق سابانمەن جابىلعان ەكى قاباتتى موناحتار دارەتحاناسى دا بار.
ولار Bumblebee Conservation Trust ۇيىمىمەن بىرلەسىپ ءۇش جىلدىق جوبا اياسىندا جۇمىس ىستەيدى. ماقسات — گۇلگە باي شالعىنداردىڭ جوعالۋىنان ايتارلىقتاي ازايىپ كەتكەن شريلل كاردەر اراسىنىڭ مەكەنىن جاقسارتۋ.
جوبا اياسىندا English Heritage ەرىكتىلەرى ارا قورعاۋ قورىنىڭ ماماندارىنان جابايى تابيعاتتى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە وقىدى.
ەرىكتىلەر تەك ساندى جازىپ قانا قويماي، ارالار مەن شابىندىق ەكوجۇيەسىنىڭ اراقاتىناسىن باقىلايدى: قانداي گۇلدەر گۇلدەپ تۇر، قانداي وسىمدىكتەردى پايدالانادى، ارالار ۇيالارىنان قانشالىق دالى جۇرەدى جانە مەكەن ۋاقىت وتە قالاي وزگەرەدى.
حاردي شالعى شابۋ تۋرالى پروزا مەن پوەزيادا جازعان: «الىس شۋلى توبىردان» رومانىندا باتشەبا ەۆەردەن ءشوپ جيناۋدى تاماشالايدى، ال فەرما جۇمىسشىسى مارك كلارك «شالعىسىنىڭ سوققىسىنا اۋەن ىڭىلداپ» سيپاتتالادى.
«ءتورت ساعاتتا» ولەڭىندە حاردي «العا-ارتقا/شالعىنىڭ قايراۋ دىبىسى اسىعىس» دەپ جازعان.
ميۋچەلني شابىندىعى — English Heritage 2023 جىلى كورول ءچارلزدىڭ تاققا وتىرۋىنا وراي جاساۋعا جانە جاقسارتۋعا ۋادە بەرگەن 100 شابىندىقتىڭ ءبىرى.
سلەيد ميۋچەلنيدىڭ پيلوتتىق الاڭ ەكەنىن، ءبىراق ەرىكتىلەردىڭ ءوز داعدىلارىن پايدالانۋ ءۇشىن English Heritage ۇيىمىنىڭ باسقا دا نىساندارىنا بارۋى كوزدەلگەنىن ايتتى. «ءبىز بۇل جولدىڭ باسىندا تۇرمىز، ءبىراق بۇعان قاتتى قۋانىشتىمىز»، — دەدى ول.