قازاقستاندىق نەگىزدەگى تاۋ-كەن توبى Eurasian Natural Resources Corporation (ENRC) مەن ۇلىبريتانيانىڭ ءىرى الاياقتىققا قارسى كۇرەس بيۋروسى (Serious Fraud Office، SFO) كوپجىلدىق داۋدى سوتتان تىس رەتتەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كەلىسىمنىڭ قارجىلىق پارامەترلەرىن تاراپتار قۇپيا ۇستادى. سوندىقتان ENRC الاتىن ناقتى سوما جاريالانبايدى، الايدا كومپانيانىڭ باستاپقى تالاپتارى 290 ميلليون دوللاردان اسقان.
داۋعا SFO-نىڭ ENRC-گە قاتىستى 2013–2023 جىلدار ارالىعىندا جۇرگىزگەن قىلمىستىق تەرگەۋى تۇرتكى بولدى. بريتاندىق ۆەدومستۆو كومپانيانىڭ كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنداعى جانە باسقا دا ەلدەردەگى تاۋ-كەن اكتيۆتەرىنە قاتىستى سىبايلاس جەمقورلىق پەن ىقتيمال پارا الۋ جونىندەگى كۇدىكتەردى تەكسەردى.
تەرگەۋ قورىتىندىسى بويىنشا ايىپ تاعىلعان جوق. SFO جەتكىلىكتى دالەلدەردىڭ جوقتىعىنا سىلتەمە جاساپ، ءىستى توقتاتتى. ENRC سىبايلاس جەمقورلىق تۋرالى بارلىق ايىپتاۋلاردى جوققا شىعاردى.
كەيىن كومپانيا SFO مەن بۇرىنعى زاڭ كەڭەسشىسى — Dechert فيرماسىنا قارسى ازاماتتىق تالاپ قويىپ، ولاردىڭ ارەكەتتەرىنەن شىعىن كورگەنىن مالىمدەدى.
2023 جىلى ۇلىبريتانيانىڭ جوعارعى سوتى SFO تاراپىنان بۇزۋشىلىقتاردى، سونىڭ ىشىندە ENRCء-نىڭ بۇرىنعى زاڭگەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل بارىسىندا رۇقساتسىز اقپارات الۋدى انىقتادى.
2026 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ۇلىبريتانيانىڭ جوعارعى سوتى SFO مەن Dechert-كە شەشىمدى ودان ءارى شاعىمداۋعا رۇقسات بەرمەدى. وسىدان كەيىن ENRC 290 ميلليون دوللاردان اساتىن وتەماقىنى تالاپ ەتۋدى جالعاستىرا الدى.
زالال مولشەرى تۋرالى جاريا شەشىمگە جەتپەي، تاراپتار بىتىمگەرشىلىك كەلىسىمگە كەلدى. وعان ENRC مەن SFO-دان بولەك، Dechert جانە زاڭ فيرماسىنىڭ بۇرىنعى سەرىكتەسى دەۆيد نيل دجەررارد قاتىستى.
ENRC الاتىن ناقتى سوما جاريالانبايدى. SFO-نىڭ 2025/26 قارجى جىلىنا ارنالعان جىلدىق ەسەبىندە ENRC ىسىنە بايلانىستى زاڭ شىعىندارىنا شامامەن 15 ميلليون ەۋرو قاراستىرىلعان. بۇعان دەيىن ۆەدومستۆو 2025 جىلدىڭ قاڭتارىنا قاراي ازاماتتىق ءىس بويىنشا شىعىندار 21،1 ميلليون ەۋرودان اسقانىن حابارلاعان.
SFO كەلىسىم جاسالعانىن راستاپ، قازىرگى ۆەدومستۆو ENRC تەرگەۋىن جۇرگىزگەن قۇرىلىمنان ايتارلىقتاي وزگەشە ەكەنىن مالىمدەدى.
ENRC — قازاقستاندىق نەگىزدەگى تاۋ-كەن توبى، ونىڭ حولدينگتىك كومپانياسى ۇلىبريتانيادا تىركەلگەن. 2013 جىلى ENRCء-نى Eurasian Resources Group (ERG) توبى ساتىپ الىپ، جەكە پۋبليكالىق كومپانيا رەتىندە ءومىر ءسۇرۋىن توقتاتتى. ERG اكسيونەرلەرى: «سامۇرىق-قازىنا» اق (40% اكسيا)، شاحمۋرات مۋتاليپ — 39،3% جانە اليدجان يبراگيموۆتىڭ مۇراگەرلەرى — 20،7%.