تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوگان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (شىۇ) سامميتىنەن ورالعان ساپارىندا باتىس ەلدەرىمەن بايلانىستى ۇزبەي، شىعىسپەن قارىم-قاتىناستى نىعايتۋدى جالعاستىراتىنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
قىرعىزستاندا وتكەن سامميت بارىسىندا ەردوگان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزىپ، يادرولىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. پرەزيدەنتتىك ۇشاقتا جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ەردوگان تۇركيانىڭ شىۇ-عا تولىق مۇشە بولۋ ماقساتىن قايتالادى. ۇيىمعا قازىرگى ۋاقىتتا رەسەي، جۇڭگو، ءۇندىستان جانە يران كىرەتىن ون مەملەكەت مۇشە.
«مەن اسىرەسە تۇركيانىڭ ۇيىمعا مۇشەلىك پەرسپەكتيۆاسى قانداي دا ءبىر بلوكتان ءبولىنۋدى نەمەسە باتىسقا ارقاسىن بۇرۋدى بىلدىرمەيتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى»، — دەدى پرەزيدەنت.
ۋكرايناداعى سوعىسقا توقتالعان ەردوگان انكارانىڭ ماسكەۋ مەن كيەۆپەن دوستىق قارىم-قاتىناستى ساقتاپ وتىرعانىن ايتىپ، «رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى سوعىستىڭ مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك بەيبىت اياقتالۋى» ەكەۋىنىڭ دە ورتاق ءۇمىتى ەكەنىن جەتكىزدى.
سونداي-اق ول قارا تەڭىزدەگى ازاماتتىق كەمە قاتىناسىنا ءتونىپ تۇرعان قاۋىپتەرگە بايلانىستى تەڭىز قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «قارا تەڭىزدە كوممەرسيالىق تەڭىز تاسىمالىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن تۇراقتى قامتاماسىز ەتەتىن مەحانيزم قاجەت»، — دەدى ەردوگان، استىق داعدارىسىنىڭ قايتالانباۋىنا جول بەرمەۋ «پايدالى» بولاتىنىن قوسىپ ايتتى.
2022 جىلى تۇركيانىڭ دەلدالدىعىمەن جاسالعان استىق كەلىسىمى ۋكراينا پورتتارىن اشىپ، رەسەيدىڭ ازىق-ت ۇلىك پەن تىڭايتقىش ەكسپورتىنا جول بەرگەن ەدى. ءبىر جىلدان كەيىن پۋتين باس تارتقان بۇل كەلىسىم الەمدىك ازىق-ت ۇلىك جەتكىزىلىمى ءۇشىن، اسىرەسە افريكا، تاياۋ شىعىس جانە ازيا ەلدەرى ءۇشىن ماڭىزدى بولعان.
2001 جىلى قۇرىلعان شىۇ-عا ءقازىر قازاقستان، قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان، پاكىستان جانە بەلارۋس تە كىرەدى. بۇل ۇيىم اقش-تىڭ جاھاندىق ىقپالىنا قارسى تەپە-تەڭدىك رەتىندە سيپاتتالادى، دەگەنمەن ونىڭ ماقساتتارى مەن باعدارلامالارى ءالى دە ناقتى ەمەس.