ءۇندىستاننىڭ دجاركحاند شتاتىنداعى چايباسا اۋدانىنداعى ءتىريلباسا اۋىلىندا فۋتبول ءتۋرنيرى ءوتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.

الەم يسپانيانىڭ فيفا الەم چەمپيوناتىندا جەڭىسىن جانە اي بويى وتكەن ءتۋرنيردىڭ «ەشكىلەرىن» اتاپ ءوتىپ جاتقاندا، شالعاي ءۇندىستاندىق اۋىل دا وزىنشە – جەرگىلىكتى داستۇرمەن قوسىلدى. فيفا وقيعاسىنا وراي، شىعىس ءۇندىستانداعى دجاركحاند شتاتىنىڭ تايپالىق ايماعى چايباساداعى ءتىريلباسا اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى 14-17 شىلدە ارالىعىندا جاقىن ماڭداعى 64 اۋىلدان كوماندالاردى قاتىستىراتىن فۋتبول ءتۋرنيرىن ۇيىمداستىردى.

ءبىراق Rangila Star Tirilbasa ءتۋرنيرىنىڭ («rangila» حيندي تىلىندە «ءتۇرلى-تۇستى» دەگەندى بىلدىرەدى) باستى ەرەكشەلىگى – ادەتتەگى اقشالاي جۇلدەدەن بولەك، ۇزدىك كوماندالارعا سىيلىق رەتىندە بەرىلەتىن ءبىر توپ ەشكى بولدى.

فينال جۇما كۇنى ءوتىپ، NCS Maudi كومانداسى Kumbaram-دى 1-0 ەسەبىمەن جەڭدى. بۇل ەكى كۇننەن كەيىن نيۋ-يوركتە يسپانيا مەن ارگەنتينا اراسىندا بولعان وقيعانىڭ درامالىق بولجامى ەدى.

NCS Maudi 15 000 رۋپي (156 دوللار) اقشالاي جۇلدە جانە ءۇش ەركەك ەشكىنى (جەرگىلىكتى تىلدە «كاسسي» دەپ اتالادى) ۇتىپ الدى. ەكىنشى ورىن Kumbaram 12 000 رۋپي (125 دوللار) جانە ەكى كاسسي، ال ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ورىندار – Kobra FC Nimdhi مەن Galubasa FC – 9 000 رۋپي (93 دوللار) جانە ءبىر-بىر كاسسي الدى. سونداي-اق ماچتىڭ ۇزدىك ويىنشىسى، سەريانىڭ ۇزدىگى جانە ۇزدىك قاقپاشى ءۇشىن اقشالاي سىيلىقتار بار، ءبىراق ولارعا كاسسي بەرىلمەيدى.

NCS Maudi كاپيتانى ساچين دەۆام كومانداسى ەكى دوڭعالاقتى كولىكپەن كەلگەنىن، ەشكىلەردى 10 شاقىرىم جەردەگى ۇيىنە جەتكىزۋ ءۇشىن اۆتوريكشا جالداۋ كەرەكتىگىن ايتتى. «بۇل ءبىزدىڭ كوماندانىڭ العاشقى جەڭىسى، ءبىز ونى اۋىلداعىلارمەن بىرگە تويلايمىز. بۇل كاسسي پيكنيگى بولادى»، – دەدى ول.

كاسسي – حو حالقىنىڭ مادەنيەتىنىڭ ماڭىزدى بولىگى. حو حالقىنىڭ سالتى بويىنشا ەشكىلەر ءدىني راسىمدەردە قۇرباندىققا شالىنادى، ەتى قاۋىم اراسىندا بولىسەدى. تۋرنير ۇيىمداستىرۋشىسى 18 جاستاعى مانيش كۋدادا: «كاسسي – ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىزدىڭ ماڭىزدى بولىگى. ولاردىڭ ەتى ءدامدى، ءبارى جاقسى كورەدى. كوپتەگەن كوماندا ەشكىلەردى سويسا، كەيبىرەۋلەرى مال رەتىندە ۇستاپ، جۇلدە رەتىندە ساقتايدى»، – دەدى.

كاسسي ەشكىلەرى ەت ساپاسىمەن باعالانادى. چايباسادا ەشكىلەردى كەز كەلگەن جەردەن كورۋگە بولادى، اسىرەسە سەيسەنبىلىك بازارلاردا ءبىر لاقتىڭ باعاسى 8 000 رۋپيگە (83 دوللار) جەتەدى. تۋرنير ۇيىمداستىرۋشىسى جانە ءتىريلباسا كومانداسىنىڭ قاقپاشىسى رادج كەشري: «كاسسيسىز ءبىزدىڭ تويلارىمىز جارتىلاي بولادى. ۇيلەنۋ تويلارىندا تاۋىق ەتى قوسارلانسا دا، كاسسي ەتى بولماسا، اۋىل تۇرعىندارى رەنجىدى»، – دەدى.

تۋرنير «ەك مۋندا» دەڭگەيىندە وتكىزىلەدى، ياعني كوماندا مۇشەلەرى ءبىر اۋىلدان بولۋى كەرەك. ادەتتەگى 11 ويىنشىنىڭ ورنىنا ءار كوماندادا توعىز ويىنشى بار، ونىڭ كەمىندە التاۋى ءبىر اۋىلدان بولۋى شارت. ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل ەرەجەنى بىرلىكتى نىعايتۋ ءۇشىن قاتاڭ ساقتايدى. ويىن ەرەجەلەرى دە وزگەرتىلگەن: وفسايد جوق، ويىنشىلار الاڭنىڭ كەز كەلگەن جەرىنەن گول سوعا الادى.

تۋرنير كوممەنتاتورى سۋۆير كۋمار تانتي كوپتەگەن اۋىلدىق جەرلەرگە ساياحاتتايدى. ول: «Rangila Star ءتۋرنيرى حو قاۋىمىنىڭ مادەنيەتىن كورسەتەدى. ال جۇلدە رەتىندە ەشكىلەر ونى ءتىپتى ەرەكشە ەتەدى. ايماقتاعى وتە از تۋرنيرلەر بۇل ءداستۇردى ۇستانادى جانە كوبىنەسە كاسىبي تۇردە كۋبوكتار مەن مەدالدارمەن وتكىزەدى»، – دەدى.

تۋرنير اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن ويىن-ساۋىق ۇسىنادى. ولار كۇنى بويى الاڭعا كەلىپ، شەتىندە شوقيىپ وتىرادى نەمەسە اعاشتارعا شىعادى. جاقىن جەردە تاعام دۇڭگىرشەكتەرى مەن ىشىمدىك ساتاتىن ورىندار بار. ماچتار اراسىندا ەر ادامدار «ماديا» ىشەدى – بۇل اشىتىلعان كۇرىش سىراسى، جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا، ىستىق ىلعالدى اۋا-رايىندا سالقىنداتۋعا كومەكتەسەدى.

دجاركحاند شتاتى ونداعان جىلدار بويى سپورتتىق دەرجاۆا بولدى. شتات ۇكىمەتى جەرگىلىكتى فۋتبول جانە حوككەي كلۋبتارىنا قارجىلاي گرانتتار بەرەدى. چايباسا ون جىل بۇرىن ماويستىك كوتەرىلىس سالدارىنان ماتەريكتىك ءۇندىستاننان وقشاۋلانعان ەدى. ۇكىمەت چايباسانى ماويستەردەن 2011 جىلى عانا قايتاردى. بيىل ناۋرىزدا ءۇندىستان ىشكى ىستەر ءمينيسترى اميت شاح ماويستىك كوتەرىلىستىڭ اياقتالعانىن جاريالادى.

زورلىق-زومبىلىقتىڭ ازايۋىمەن چايباسا بوس ەمەس قالاعا اينالدى. سپورتتىق ءىس-شارالار دا گۇلدەنۋدە، چايباسا فۋتبول ورتالىعى رەتىندە تەز دامىپ كەلەدى. ماسەلەن، ايەل ويىنشى مالاتي مۋندا جەرگىلىكتى تۋرنيرلەر ارقىلى تانىمال بولىپ، كالكۋتتاداعى ليگا ماچتارىندا وينادى. ول: «مەنىڭ جاتتىقتىرۋشىم بولعان جوق. چايباساعا وقۋعا كەلگەننەن كەيىن بىرنەشە اعايىندى كەزدەستىرىپ، ويىنىمدى جاقسارتتىم»، – دەدى.

چايباسادان شىققان حاريش حەمبرام جەرگىلىكتى ماچتاردىڭ بەينەلەرىن الەۋمەتتىك جەلىگە جۇكتەي باستادى. ونىڭ YouTube كانالى ءقازىر 211 000-نان استام جازىلۋشىسى بار جانە دجاركحاندتاعى نەگىزگى ماچتاردى تىكەلەي ەفيردە كورسەتەدى. ول: «فۋتبول اۋىلداردا ءارقاشان تانىمال بولدى. مەن بەينەلەردى سول كورەرمەندەرگە ارناپ جۇكتەي باستادىم. ءقازىر ۇيىمداستىرۋشىلار مەنى شاقىرادى»، – دەدى.

ساندحيپ مەنون، «ءۇندىستانداعى حالىقتىق فۋتبول» كىتابىنىڭ اۆتورى، ءۇندىستاننىڭ الەمدىك فۋتبول كارتاسىندا كورىنبەسە دە، ەلدەگى سپورتقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك تەڭدەسسىز ەكەنىن ايتتى. ول: «جەرگىلىكتى دەڭگەيدە فۋتبول ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن وينالادى. اركىمنىڭ ءوز نۇسقاسى بار. Rangila Star سياقتى تۋرنيرلەر جاس ويىنشىلاردى تارتىپ، ولارعا اتاق-داڭق اكەلەدى»، – دەدى.