فرانسيانىڭ بوردو ماڭىنداعى جيروندا ايماعىنداعى ورمان ورتتەرىنە بايلانىستى ون مىڭداعان ادام ەۆاكۋاسيالاندى. ورتتەر بۇرىن-سوڭدى بولماعان 'پيروكۋمۋلونيمبۋس' نەمەسە وت بۇلتتارى دەپ اتالاتىن قۇبىلىستان كۇشەيىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
عالىمدار بۇل بۇلتتاردى وتتان تۋىنداعان نايزاعايلى داۋىل دەپ سيپاتتايدى. ورتتەن بولىنەتىن ۇلكەن جىلۋ اۋانى تەز كوتەرىپ، ءتۇتىن، كۇل جانە سۋ بۋىن اتموسفەرانىڭ جوعارعى قاباتتارىنا شىعارادى. اۋا كوتەرىلگەن سايىن سالقىنداپ، سۋ بۋى بۇلتقا اينالادى. ءورت جەتكىلىكتى قۋاتتى بولسا جانە اتموسفەرا تۇراقسىز بولسا، بۇل بۇلت نايزاعايلى بۇلتتارعا ءتان كۋمۋلونيمبۋسقا اينالادى.
وت بۇلتتارىنان پايدا بولعان قۇيىندى جەلدەر شوقتاردى بارلىق باعىتقا ۇشىرىپ، ورتتەردى بولجاۋ مەن ءسوندىرۋدى قيىنداتادى. نايزاعايلار قوسىمشا ءورت تۋدىرۋى مۇمكىن. فرانسيالىق ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى بۇل قۇبىلىستى بوردو ماڭىنداعى ورتتەرگە بايلانىستىرىپ، ەلدە بۇرىن بايقالماعانىن ايتتى.
ەۋروپادا جاز ايلارى رەكوردتىق ىستىق تولقىندارىمەن جانە از جاۋىن-شاشىنمەن ءوتتى. بۇل ايماقتاردىڭ قۇرعاۋىنا جانە فرانسيا، يسپانيا مەن ۇلىبريتانيادا ورتتەردىڭ تۇتانۋىنا اكەلدى. دۇيسەنبىدە جيروندا پرەفەكتۋراسى جاعدايدىڭ ءتۇنى بويى 'نەگىزىنەن تۇراقتى' بولعانىن ايتتى. الايدا اپتا سوڭىندا تاعى ءبىر ىستىق تولقىن بولجانىپ، فرانسيادا تەمپەراتۋرا 40°C-قا دەيىن جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. جاۋاپ بەرۋگە قاتىسقان جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتىڭ ەسكەرتۋىنشە، جيرونداداعى ءورت 'بىرنەشە اپتا بويى' جانۋى مۇمكىن جانە تولىق سوندىرۋگە ايلار كەتۋى ىقتيمال.
پيروكۋمۋلونيمبۋستار جوعارى تەمپەراتۋرا، كۇشتى جەل جانە ىلعالدىڭ ازدىعى سياقتى ءقاۋىپتى جاعدايلاردا ءجيى كەزدەسەدى. عالىمدار كليماتتىڭ وزگەرۋى مۇنداي وقيعالاردىڭ ىقتيمالدىعىن ارتتىراتىنىن بولجاعان.
بۇل قۇبىلىس بۇرىن سيرەك كەزدەسەتىن بولسا دا، 2019-2020 جىلدارى اۋسترالياداعى 'قارا جاز' ورتتەرى كەزىندە بايقالدى. ول ءوز اۋا رايىن جاسايتىن شەكتەن تىس 'ءورت داۋىلدارىن' تۋدىردى. سول ماۋسىمدا كەمىندە 33 ادام قازا تاۋىپ، 11 ميلليون گەكتاردان استام (110 000 شارشى شاقىرىم) بۇتالى، ورماندى جانە ساياباق ايماقتارى ورتەندى. جاڭا وڭتۇستىك ۋەلستەگى ءورت ءسوندىرۋ ورگاندارىنىڭ حابارلاۋىنشا، داۋىلدان شىققان شوقتار مايداننان 30 شاقىرىم (18 ميل) قاشىقتىققا تۇسكەن، بۇل ادەتتەگىدەن ءۇش ەسە كوپ. سول كەزدە ناسا پيروكۋمۋلونيمبۋستى 'وتتى دەم شىعاراتىن ايداھار بۇلتى' دەپ سيپاتتادى، سەبەبى ول ءتۇتىندى مۇرجا سياقتى اتموسفەراعا ايداپ، نايزاعاي، جەل جانە جاڭبىر شاشادى.
سول سياقتى، 2021 جىلى كاليفورنياداعى قاتتى ورتتەر قۇبىلىستى تۋدىردى. ءتۇتىندى بۇلتتار 1،6 شاقىرىم (1 ميل) بيىكتىككە كوتەرىلدى. كاليفورنيا ءورت ءسوندىرۋ شەنەۋنىكتەرى سول ماۋسىمدا 1 ميلليون گەكتاردان استام جەردە 7 300-دەن استام ءورت شىعىپ، كەمىندە ءۇش ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ قازا تاپقانىن حابارلادى.