ءتىپتى ەڭ بولماشى تىنىس ەرەكشەلىكتەرى ميدىڭ ەلەكتر بەلسەندىلىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى — وسىنداي تۇجىرىمعا عالىمدار كەلدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
SciTechDaily جازۋىنشا، كاليفورنياداعى زەرتتەۋشىلەر مىنانى انىقتادى: مينۋتىنا تىنىس سانىن ءداستۇرلى ەسەپتەۋ ەڭ ماڭىزدى ءبىر بولشەكتى — تىنىستىڭ ءوز ءپىشىنىن نازاردان تىس قالدىرادى. كەۋدە قۋىسىنىڭ ءار قوزعالىسىنىڭ ۇزىندىعى مەن تەرەڭدىگى، دەم الۋ مەن دەم شىعارۋ جىلدامدىعى، سونداي-اق ولاردىڭ اراسىنداعى قىسقا ۇزىلىستەر ميداعى ەلەكتر سيگنالدارىنىڭ ءار جولى قايتالانباس ورنەگىن قالىپتاستىرادى. ونىڭ ۇستىنە بۇل رەاكسيا ەستە ساقتاۋعا، ەموسياعا جانە ويلاۋ قابىلەتىنە جاۋاپ بەرەتىن بولىكتەردى قامتيدى.
تاجىريبەگە ون التى ەرىكتى قاتىستى. ارنايى داچيكتەر مۇرىن ارقىلى وتەتىن اۋا اعىنىن جانە كەۋدە قۋىسىنىڭ قوزعالىسىن تىركەسە، اسپاپتار مي بەتىنەن سيگنالداردى تىكەلەي وقىدى. تىنىس تولقىندارىنىڭ ورنەگىن ەلەكتر سەرپىلىستەرىمەن سالىستىرا وتىرىپ، نەيروبيولوگتار اۋانىڭ ەڭ بولماشى تەربەلىسى مەن جۇيكە جاسۋشالارىنىڭ رەاكسياسى اراسىنداعى بايلانىستى بايقادى. تىنىس پەن مي بەلسەندىلىگىنىڭ اراسىنداعى تىعىز بايلانىس ماماندار بۇرىن ويلاعاننان الدەقايدا باي جانە كۇردەلى بولىپ شىقتى.
جۇمىس اۆتورلارى ءوز جاڭالىعى تىنىستىڭ سەزىمدەرىمىزدى قالاي باسقاراتىنىن، تەرەڭ دەم الۋدىڭ كۇيزەلىسپەن كۇرەسۋگە نەگە كومەكتەسەتىنىن جاقسىراق تۇسىنۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ۇمىتتەنەدى. بولاشاقتا بۇل دەرەكتەر ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋى مۇمكىن: عالىمدار وسى بايلانىستىڭ بۇزىلۋى ادام تۇسىندە كەنەتتەن تىنىس الۋدان قالعاندا دارىگەرلەردى ءقاۋىپتى اقاۋلار تۋرالى ۋاقىتىندا ەسكەرتە الا ما، سونى تەكسەرۋدى جوسپارلاپ وتىر.