بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ بەيبىتشىلىك جونىندەگى جوعارعى وكىلى نيكولاي ملادەنوۆ گازاداعى سوعىستى توقتاتۋعا باعىتتالعان اقش جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى تۇلعا رەتىندە ءيزرايلدىڭ پالەستينالىق انكلاۆقا جاساعان شابۋىلدارىن سىنعا الدى. ونىڭ ايتۋىنشا، اقش ۇسىنىسىنا بالاما — كەلەسى سوعىس. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
سارسەنبىدە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە سويلەگەن ملادەنوۆ ترامپتىڭ 20 تارماقتى جوسپارى توقتاپ قالماعانىن، كەرىسىنشە «كەلىسسوز ۇستەلىنەن ينجەنەرلىك ۇستەلگە» اۋىسقانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، حاماس ۇيىمى جوسپاردىڭ نەگىزگى تالابى — قارۋسىزدانۋ جانە گازانى ازاماتتىق باسقارۋعا بەرۋگە كەلىسىم بەردى. الايدا ءيزرايلدىڭ وتكەن قازان ايىنداعى اتىستى توقتاتۋدان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان سوققىلارى پالەستينالىقتاردى ءولتىرۋدى جالعاستىرۋدا، دەگەنمەن ولاردىڭ سانى ايتارلىقتاي ازايعان. ملادەنوۆتىڭ پىكىرىنشە، گازا تۇرعىندارى قاقتىعىستىڭ اياقتالىپ جاتقانىن سەزىنە الماي وتىر.
«ءۇش جىل سوعىس پەن 20 جىل اسكەري وپەراسيادان كەيىن مەن سۇرايمىن: ءوق-دارى قويماسىنا تاعى ءبىر سوققى حاماس-تىڭ قايتا قارۋلانۋىن نەمەسە گازاعا ىقپالىن كۇشەيتۋىن توقتاتا ما؟ جوق، توقتاتپايدى. بۇل تەك دەميليتاريزاسيانى كەشىكتىرەدى جانە ازاماتتىق ۇكىمەتكە بەرۋدى تەجەيدى»، — دەدى ملادەنوۆ.
حاماس-پەن قارۋسىزدانۋ تۋرالى جاقىندا جاسالعان اقش كەلىسىمى سوعىستى اياقتاۋدىڭ الەۋەتتى سەرپىنى رەتىندە قاراستىرىلدى. بۇل سوعىس 2023 جىلعى 7 قازاندا حاماس-تىڭ ءيزرايلدىڭ وڭتۇستىگىنە جاساعان شابۋىلىنان باستالعان ەدى. الايدا يزرايل پرەمەر-مينيسترى بەنيامين نەتانياحۋ اسكەرلەرى حاماس بارلىق قارۋىن تاپسىرمايىنشا گازاداعى قازىرگى پوزيسيالارىنان شىقپايتىنىن مالىمدەدى.
ملادەنوۆ وتكەن اپتادا نەتانياحۋمەن جانە ترامپتىڭ كەڭەسشىسى، كۇيەۋ بالاسى دجارەد كۋشنەرمەن كەزدەسۋىندە ولار ۇكىمەتتىڭ الاڭداۋشىلىقتارىن بىرتىندەپ قاراستىرىپ، تەحنيكالىق جۇمىستى قاجەت ەتەتىن سالالاردى تارىلتقانىن ايتتى.
ءيزرايلدىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلىنىڭ ورىنباسارى نوا فۋرمان قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ەلدىڭ ترامپ جوسپارىنا ادالدىعىن قايتالادى، ءبىراق حاماس قارۋلى بولىپ تۇرعاندا جوسپاردىڭ ءساتتى بولۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول ءيزرايلدىڭ اقش-پەن حاماس-تى قارۋسىزداندىرۋعا تىعىز جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ايتتى.
اقش-تىڭ بۇۇ-داعى ەلشىسى مايك ۋولتس ترامپ جوسپارىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتار شەشىلىپ جاتقانىن جانە حاماس-تىڭ قارۋسىزدانۋى ونىڭ ارەكەتتەرىنە قاراپ باعالاناتىنىن مالىمدەدى.
ملادەنوۆ جول كارتاسى مەن جەردەگى جاعداي اراسىنداعى الشاقتىققا نازار اۋدارىپ، سوعىس قايتا جاندانسا، ورالاتىن جول كارتاسى دا، قايتا قۇرۋعا بولاتىن ەشتەڭە دە قالمايتىنىن ەسكەرتتى. «بۇل ساتسىزدىك ەمەس، ءبارى ءۇشىن قايتا ورالماس نۇكتە بولار ەدى»، — دەدى ول.
ملادەنوۆ ايىرماشىلىقتاردى ەڭسەرۋ ءۇشىن ساياسي ەرىك-جىگەر قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، تاڭداۋ جاساۋ كەرەكتىگىن ايتتى: «قارۋسىزدانعان، قايتا قۇرىلعان جانە الەمگە قايتا قوسىلعان گازا نەمەسە قايتا قارۋلانعان، بولىنگەن جانە قيراعان گازا، ىشىندە راديكالدانعان ۇرپاق ءوسىپ، كەلەسى سوعىس كوكجيەكتە تۇرعان گازا».
پالەستينالىقتارعا كەلەر بولساق، ملادەنوۆ ترامپ جوسپارى «ساياسي كوكجيەككە سەنىمدى جولدى» جانە ونداعان جىلدار بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان قاقتىعىسقا ەكى مەملەكەتتىك شەشىمدى قامتيتىنىن ايتتى. نەتانياحۋ پالەستينالىق مەملەكەت قۇرۋعا قاتتى قارسى.