گەرمانيانىڭ ساكسونيا-انحالت فەدەرالدى شتاتىندا وتكەن سايلاۋدا وڭشىل پوپۋليستىك «التەرناتيۆا ءۇشىن گەرمانيا» (AfD) پارتياسى 44 پايىز داۋىس جيناپ، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان بەرى العاش رەت مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى ءىرى جەڭىسكە جەتتى. بۇل ناتيجە ەلدەگى ساياسي احۋالدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ساكسونيا-انحالتتاعى AfD جەڭىسى — بۇل گەرمانيا تاريحىنداعى ەلەۋلى وقيعا. Der Spiegel جۋرنالى بۇل وقيعانى «ساياسي جەر سىلكىنىسى» دەپ اتادى. پارتيا كانسلەر فريدريح مەرس باستاعان حدس-تەن 27 پايىزعا الدا كەلىپ، ايماقتاعى ءبىلىم بەرۋ، مادەنيەت جانە ىشكى قاۋىپسىزدىك سالالارىندا كەڭ وكىلەتتىككە يە بولدى. AfD-نىڭ جوسپارلارىندا يمميگراسياعا قارسى شارالار، مەكتەپتەردە كەمپىرقوساق تۋىن تىيىم سالۋ جانە جەل ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ قۇرىلىسىن توقتاتۋ بار.
بۇل جەڭىس كانسلەر مەرستىڭ بەدەلىنە اۋىر سوققى بولدى. ول ناتيجەگە «قاتتى تاڭعالعانىن» مويىندادى. سايلاۋشىلاردىڭ ەكونوميكانى كوتەرۋ جانە فيسكالدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ تۋرالى ۋادەلەرىن ورىنداماعانىنا اشۋلى ەكەنى بايقالدى. ساكسونيا-انحالت — گەرمانيانىڭ ەڭ كەدەي ايماعى، مۇندا ينفلياسيا مەن يران سوعىسى سالدارىنان ەنەرگيا باعاسىنىڭ ءوسۋى تۇرعىندارعا قاتتى اسەر ەتتى. ءومىر ءسۇرۋ قۇنى ماسەلەلەرى يمميگراسيا تاقىرىبىنان ماڭىزدىراق بولىپ شىقتى.
AfD-نىڭ جەتەكشىلەرى، سونىڭ ىشىندە ساكسونيا-انحالتتاعى باستى ۇمىتكەر ۋلريح زيگمۋند، سايلاۋشىلار پارتياعا ۇكىمەت قۇرۋعا ايقىن ماندات بەرگەنىن مالىمدەدى. الايدا ءابسوليۋتتى كوپشىلىككە جەتپەگەندىكتەن، پارتياعا كواليسيا قۇرۋ ءۇشىن سەرىكتەستەر قاجەت. باسقا پارتيالار زيگمۋندقا قولداۋ كورسەتۋدەن باس تارتتى، ءبىراق شاعىن «سولشىل-كونسەرۆاتيۆتىك» BSW پارتياسى جاسىرىن ىنتىماقتاستىققا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
سايلاۋ ناتيجەسى گەرمانياداعى نەگىزگى پارتيالاردىڭ AfD-نى بيلىكتەن شەتتەتۋ ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمان تۋدىردى. 2024 جىلى تيۋرينگياداعى AfD جەڭىسى ونشا باسىم بولماعاندىقتان، باسقا پارتيالارعا ىڭعايسىز كواليسيا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن ەدى. ءبىراق ساكسونيا-انحالتتاعى ناتيجە ءحدس-تىڭ مۇنداي «فرانكەنشتەين» وداعىن قۇرۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعاردى. شتات پرەمەر-مينيسترى سۆەن شۋلسە پارتيانىڭ ەندى مۇنداي ارەكەتكە مانداتى جوقتىعىن مويىندادى.
AfD-نىڭ تاعى ءبىر جەتەكشىسى اليسا ۆايدەل بەرليندەگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا پارتيانىڭ 2029 جىلعى كەزەكتى پارلامەنتتىك سايلاۋدا 40 پايىز داۋىس جيناۋدى ماقسات ەتەتىنىن ايتتى. قازىرگى ۋاقىتتا پارتيا 28 پايىزبەن ءبىرىنشى ورىندا تۇر. الداعى ەكى شتاتتىق سايلاۋ — بەرلين جانە مەكلەنبۋرگ-الدىڭعى پومەرانيادا — AfD-نىڭ تاعى دا جەڭىسكە جەتۋ ىقتيمالدىعى جوعارى. بۇل سايلاۋلار 20 قىركۇيەكتە وتەدى جانە فەدەرالدى ۇكىمەت ءۇشىن ۇلكەن سىناق بولماق.